Όταν γνωρίστηκε ο Αμεντέο Μοντιλιάνι με την Ζαν Εμπιτέρν, ο ζωγράφος ήταν 33 ετών και η Ζαν 19. Ο Μοντιλιάνι είχε ήδη συναντήσει ένα μεγάλο έρωτα που έζησε με την Ρωσίδα ποιήτρια Άννα Αχμάτοβα όταν εκείνος ήταν 26 ετών και εκείνη 21 ετών και παντρεμένη. Ο θυελλώδης έρωτάς τους διήρκεσε ένα έτος περίπου, καθώς τα βίαια ξεσπάσματα του Μοντιλιάνι την οδήγησαν να επιστρέψει στον σύζυγό της. Ο Μοντιλιάνι ζούσε δύσκολα, κάτι που δεν μπορεί να πιστέψει κανείς σήμερα, αφού τα έργα του είναι από τα πιο ακριβά στον κόσμο και ήταν βυθισμένος στις καταχρήσεις και την πείνα. Λίγο πριν από το θάνατό του ήταν νηστικός για μέρες καθώς τα έργα του δεν ήταν τότε καθόλου δημοφιλή. Ήταν έργα έξω από τα πρότυπα της εποχής και η απαξίωσή τους τον βύθιζε στην παράνοια.
Το 1918 μέσα στον πόλεμο, ενώ έχει γνωρίζει τη Ζαν που ήταν σπουδάστρια τέχνης, καταφεύγει μαζί της στην Κυανή Ακτή. Εκεί στο λαμπερό φως ο Μοντιλιάνι ζωγράφισε τους πιο δημοφιλείς και ακριβοπληρωμένους πίνακές του. Τα τελευταία δύο χρόνια της ζωής του ο ζωγράφος έφτιαξε 25 πορτρέτα της ντροπαλής, μελαγχολικής και πανέμορφης Ζαν. Η σύντροφος και μούσα του Μοντιλιάνι καταγόταν από καθολική, συντηρητική οικογένεια και δε μπορούσαν να αποδεχθούν τη σχέση της κόρης τους με τον τυχοδιώκτη φτωχό Εβραίο Μοντιλιάνι. Η Ζαν επέμεινε στον έρωτα της ζωής της και την ίδια χρονιά γεννά το πρώτο τους παιδί, μία κόρη που ονόμασαν Ζαν.
Δυο χρόνια αργότερα, ο Μοντιλιάνι πέφτει στο κρεββάτι με υψηλό πυρετό. Οι φίλοι του τον βρήκαν να παραληρεί ενώ δίπλα του καθόταν άφωνη η Ζαν ήδη έγκυος στον ένατο μήνα και το δεύτερο παιδί τους.
Ο Μοντιλιάνι πέθανε τελικά στις 24 Ιανουαρίου, στα 35 του χρόνια από φυματιώδη μηνιγγίτιδα. Η Ζαν παρόλο που είχε ήδη ένα παιδί και ήταν στον ένατο μήνα της εγκυμοσύνης δεν άντεξε το χαμό του και μια μέρα μετά την κηδεία του πήδηξε απ’ τον πέμπτο όροφο του κτιρίου που κατοικούσαν. Η οικογένειά της δεν επέτρεψε να ταφεί δίπλα του, αυτό έγινε το 1930, δέκα χρόνια αργότερα, όταν η σωρός της μεταφέρθηκε δίπλα στον τάφο του Μοντιλιάνι. Οι επιγραφές που υπάρχουν στον τάφο τους γράφουν "Αμεντέο Μοντιλιάνι: Χτυπήθηκε απ’ τον θάνατο, τη στιγμή της δόξας του, ενώ η επιγραφή που προστέθηκε για την Ζαν Εμπιτέρν γράφει: Αφοσιωμένη σύντροφος, ακόμα και στην υπέρτατη θυσία". Τα πορτραίτα της σήμερα θεωρούνται τα πιο ακριβά στην παγκόσμια αγορά τέχνης.
Η κόρη τους Ζαν, ορφανή από ενός έτους ανατράφηκε από τη γιαγιά της. Το 1983 η μοναχοκόρη του Μοντιλιάνι ίδρυσε το ομώνυμο ινστιτούτο και διόρισε τον ειδικό σε έργα Μοντιλιάνι, Γάλλο Κριστιάν Γκρεγκουάρ Παριζό ως διευθυντή του. Ένα χρόνο αργότερα η Ζαν μαθαίνει ότι ο διευθυντής της έχει οργανώσει εργαστήριο πλαστών έργων του Μοντιλιάνι αποκομίζοντας εκατομμύρια. Δεν πρόλαβε να ερευνήσει την ιστορία αφού βρέθηκε νεκρή μέσα στο σπίτι της μετά από χρήση αλκοόλ και πτώση από τις σκάλες. Ο θάνατός της κρίθηκε πολύ ύποπτος αλλά δεν εξιχνιάστηκε ποτέ. Ο Παριζό συνελήφθη από την ιταλική αστυνομία που βρήκε δεκάδες πλαστά έργα στο κτίριο του ινστιτούτου στο Λιβόρνο, τη γενέτειρα του Μοντιλιάνι, ενώ άγνωστος είναι ο αριθμός των έργων που είχαν ήδη διακινηθεί. Οι ειδικοί εκτιμούν πως σήμερα τουλάχιστον 1.000 πλαστοί Μοντιλιάνι κυκλοφορούν στην αγορά.
*Ο σπουδαίος ζωγράφος και γλύπτης γεννήθηκε στις 12 Ιουλίου 1884 και απεβίωσστις 24 Ιανουαρίου 1920.
