Ο Έντγκαρ Άλαν Πόε έγραψε για τον φόβο, τον θάνατο, την εμμονή, την παράνοια και το ανεξήγητο. Και ίσως η μεγαλύτερη ειρωνεία της ζωής του είναι πως, όταν ήρθε η ώρα να πεθάνει, άφησε πίσω του ένα μυστήριο αντάξιο των ιστοριών του.
Ο άνθρωπος που θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της αμερικανικής λογοτεχνίας και ουσιαστικά ο πατέρας της αστυνομικής ιστορίας έφυγε από τη ζωή μόλις στα 40 του χρόνια, κάτω από συνθήκες που μέχρι σήμερα δεν έχουν εξηγηθεί οριστικά.
Μια παιδική ηλικία γεμάτη απώλειες
Ο Πόε γεννήθηκε στη Βοστώνη στις 19 Ιανουαρίου 1809, σε μια οικογένεια ηθοποιών. Η ζωή του, όμως, ξεκίνησε με απώλειες.
Ο πατέρας του εγκατέλειψε την οικογένεια όταν ο Έντγκαρ ήταν ακόμη παιδί και έναν χρόνο αργότερα πέθανε η μητέρα του. Ο μικρός Πόε βρέθηκε έτσι υπό την προστασία του εμπόρου Τζον Άλαν και της συζύγου του Φράνσις, οι οποίοι τον μεγάλωσαν.
Τα χρόνια που ακολούθησαν τον έφεραν μεταξύ Αμερικής και Ευρώπης. Έζησε στη Σκωτία και την Αγγλία, όπου ξεκίνησε κλασικές σπουδές, ενώ αργότερα επέστρεψε στις ΗΠΑ και φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια.
Ήταν ένας ιδιαίτερα μορφωμένος νέος, με γνώσεις ελληνικών, λατινικών, γαλλικών, ισπανικών και ιταλικών. Όμως είχε ήδη αρχίσει να αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα και να συγκρούεται με τον κηδεμόνα του.
Από τον στρατό στη λογοτεχνία
Το 1827 έκανε την πρώτη του εμφάνιση στα αμερικανικά γράμματα με τη συλλογή ποιημάτων "Tamerlane, and Other Poems".
Για ένα διάστημα αναγκάστηκε να στραφεί στον στρατό και αργότερα μπήκε στη Στρατιωτική Ακαδημία του Γουέστ Πόιντ. Δεν ήταν, όμως, ακριβώς ο άνθρωπος που θα ευδοκιμούσε σε ένα αυστηρό στρατιωτικό περιβάλλον.
Έκανε συστηματικά απουσίες από τα μαθήματα και τις ασκήσεις και τελικά κατάφερε να αποβληθεί.
Η λογοτεχνία ήταν αυτό που πραγματικά τον ενδιέφερε. Και σύντομα θα αποδεικνυόταν ότι είχε βρει τον δρόμο του.
Ο άνθρωπος πίσω από τις πιο σκοτεινές ιστορίες
Ο Πόε άρχισε να γράφει διηγήματα και να συνεργάζεται με περιοδικά, ενώ σταδιακά απέκτησε φήμη ως κριτικός.
Το 1841 δημοσίευσε τους "Φόνους της οδού Μοργκ", ένα έργο που θεωρείται η απαρχή της σύγχρονης αστυνομικής λογοτεχνίας. Ο ήρωάς του, ο ιδιοφυής ντετέκτιβ Ογκίστ Ντιπέν, αποτέλεσε ουσιαστικά πρότυπο για τους μεταγενέστερους λογοτεχνικούς ντετέκτιβ.
Την ίδια περίοδο έγραψε έργα που έγιναν κλασικά, ανάμεσά τους την "Πτώση του Οίκου των Άσερ" και τον "Χρυσό Σκαραβαίο".
Ο Πόε είχε βρει το δικό του λογοτεχνικό σύμπαν: σκοτεινό, παράξενο και γεμάτο χαρακτήρες που πάλευαν με τον φόβο, την εμμονή και τα όρια της λογικής.
"Το Κοράκι" τον έκανε διάσημο
Το 1845 ήρθε το έργο που θα τον έκανε γνωστό σε ολόκληρη την Αμερική.
"Το Κοράκι" δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο εκείνης της χρονιάς και γνώρισε τεράστια επιτυχία.
Το ποίημα, με τον μυστηριώδη επισκέπτη και το επαναλαμβανόμενο "Nevermore", έγινε σχεδόν αμέσως πολιτιστικό φαινόμενο. Ο Πόε ήταν πλέον διάσημος. Όμως η προσωπική του ζωή κάθε άλλο παρά ήρεμη ήταν.
Ο γάμος με την 13χρονη ξαδέλφη του
Το 1836 ο Πόε παντρεύτηκε τη Βιρτζίνια Κλεμ, την ξαδέλφη του, η οποία ήταν μόλις 13 ετών.
Παρά τη μεγάλη διαφορά ηλικίας και το γεγονός ότι ο γάμος τους προκαλούσε αντιδράσεις, οι περιγραφές της εποχής κάνουν λόγο για έναν τρυφερό και στοργικό σύζυγο.
Η ευτυχία τους, όμως, δεν θα κρατούσε για πολύ. Η Βιρτζίνια προσβλήθηκε από φυματίωση και πέθανε τον Ιανουάριο του 1847, σε ηλικία μόλις 25 ετών. Ο θάνατός της συγκλόνισε τον Πόε και επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την ήδη εύθραυστη ψυχολογική του κατάσταση.
Το ποτό και οι κρίσεις που τον ακολουθούσαν
Η σχέση του Πόε με το αλκοόλ αποτελεί μέχρι σήμερα αντικείμενο συζήτησης.
Δεν φαίνεται να έπινε καθημερινά, όμως όταν έπινε, συχνά έχανε τον έλεγχο. Οι κρίσεις μέθης επηρέασαν την επαγγελματική του ζωή και συνέβαλαν στην απομάκρυνσή του από συνεργασίες και περιοδικά.
Κατά καιρούς διατυπώθηκαν ακόμη και θεωρίες ότι ήταν χρήστης ναρκωτικών. Δεν υπάρχει, ωστόσο, σαφής απόδειξη που να επιβεβαιώνει κάτι τέτοιο.
Όσο για την κατάσταση της υγείας του, έχουν διατυπωθεί πολλές διαφορετικές θεωρίες, από νευρολογικά προβλήματα μέχρι διάφορες ασθένειες.
Οι τελευταίες ημέρες και το μεγάλο μυστήριο
Το καλοκαίρι του 1849 ο Πόε φαινόταν να βρίσκει ξανά έναν λόγο για να αισιοδοξεί. Είχε επιστρέψει στο Ρίτσμοντ και είχε αρραβωνιαστεί τη Σάρα Ελμίρα Ρόιστερ, μια γυναίκα που γνώριζε από τα νεανικά του χρόνια. Λίγους μήνες αργότερα, όμως, όλα άλλαξαν.
Στις 3 Οκτωβρίου 1849 βρέθηκε στη Βαλτιμόρη σε άθλια κατάσταση, με βρόμικα ρούχα και εμφανώς αποπροσανατολισμένος. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου παρέμεινε για μερικές ημέρες.
Δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει τι είχε συμβεί.
Στις 5 το πρωί της 7ης Οκτωβρίου 1849, ο Έντγκαρ Άλαν Πόε πέθανε. Ήταν μόλις 40 ετών.
Και κανείς δεν έμαθε ποτέ με βεβαιότητα τι συνέβη Ίσως το πιο παράξενο κομμάτι της ιστορίας του είναι ότι η αιτία του θανάτου του παραμένει άγνωστη. Τα ιατρικά αρχεία και το πιστοποιητικό θανάτου του έχουν χαθεί. Έτσι, εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, έχουν διατυπωθεί δεκάδες θεωρίες.
Αλκοόλ, ασθένεια, δηλητηρίαση, καρδιακό πρόβλημα, νευρολογική πάθηση, ακόμη και η πιθανότητα να έπεσε θύμα μιας πρακτικής πολιτικής διαφθοράς της εποχής, γνωστής ως "cooping", έχουν κατά καιρούς προταθεί ως εξηγήσεις. Καμία, όμως, δεν έχει αποδειχθεί οριστικά.
Και κάπως έτσι, ο άνθρωπος που πέρασε τη ζωή του γράφοντας για μυστηριώδεις θανάτους απέκτησε στο τέλος τη δική του ανεξιχνίαστη ιστορία.
Ο Έντγκαρ Άλαν Πόε τάφηκε στη Βαλτιμόρη. Τα έργα του, όμως, έμελλε να ταξιδέψουν πολύ μακρύτερα. Σήμερα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς συγγραφείς, ενώ η επιρροή του είναι εμφανής στην αστυνομική λογοτεχνία, στο horror και στη σκοτεινή λογοτεχνία.
