Με μοναδικά τους εργαλεία τη βελόνα και την κλωστή δυο κορίτσια από τη Θεσσαλονίκη επισκέπτονται ευάλωτες ομάδες γυναικών -κακοποιημένες, θύματα trafficking, φυλακισμένες, ή με διατροφικές διαταραχές- και τις διδάσκουν ράψιμο και τρόπους να δημιουργούν καινούργια πράγματα αξιοποιώντας χρησιμοποιημένα υλικά, όπως τραπεζομάντιλα, κουρτίνες, πλαστικές σακούλες κ.α.
Το σύνθημα άλλωστε των τελευταίων χρόνων είναι η ανακύκλωση -ακολουθώντας την ατάκα του σοφού λαού: «Τα σκουπίδια του ενός είναι ο θησαυρός του άλλου»- και ο σκοπός του πρωτότυπου αλλά υπέροχου δικτύου Knit2lead που έχουν δημιουργήσει είναι βαθιά συγκινητικός και αφορά στη δεύτερη ευκαιρία σε όλες τις γυναίκες που έχουν γνωρίσει τη σκληρή πλευρά της ζωής.
Συνάντησα τα δυο κορίτσια, την 22χρονη φοιτήτρια Νομικής σχολής του ΑΠΘ Σοφία Καραγιάννη και την 19χρονη συμφοιτήτριά της, Δέσποινα Σουροβίκη και μιλήσαμε για το ηλεκτρονικό τους project που έχει αρχίσει να συζητιέται πολύ.
Άραγε πως τους ήρθε αυτή η τόσο ωραία ιδέα; «Για όλα φταίει η "νομική"», μου λέει η Σοφία χαμογελώντας και το γεγονός πως οι δυο τους ως φοιτήτριες έρχονταν συχνά αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό που βίωναν ομάδες, όπως οι φυλακισμένοι και οι χρήστες ουσιών -αυτός βέβαια ο αποκλεισμός ήταν ιδιαίτερα οξυμένος στις γυναίκες των ομάδων αυτών.
Τότε οι δυο τους σκέφτηκαν έναν τρόπο να τις βοηθήσουν. «Θέλαμε να γίνει κατά το στάδιο κράτησής τους ώστε να είναι έτοιμες να ξαναμπούν στον κοινωνικό στίβο και η μόνη “lingua Franca” που μπορούσε να βοηθήσει ήταν η μόδα», προσθέτει.
Συμφωνώ απόλυτα μαζί τους. Η μόδα δεν είναι μόνο πασαρέλα, ωραία ρούχα, μοντέλα που ισορροπούν πάνω σε δωδεκάποντα, συλλεκτικά αξεσουάρ, δεν έχει σχέση μόνο με τις ενδυματολογικές εμμονές της Carrie Bradshaw στο «Sex and the City», ούτε μοιάζει με σκηνή από το «The Devil wears Prada» ή ένα editorial σε διάσημο περιοδικό του πλανήτη. Η μόδα, πρώτα και πάνω απ' όλα είναι ένα πολυδιάστατο εργαλείο κοινωνικής αλλαγής.
«Μέσα από αυτήν, επιδιώκουμε αφενός οι γυναίκες που διαβιούν σε δύσκολες καταστάσεις να επανεπενδύσουν στον εαυτό τους, να βρουν μια δημιουργική ασχολία, να αποκτήσουν κάποια χρήσιμα skills για να μπορούν να “προωθήσουν” τον εαυτό τους στο μέλλον και ενδεχόμενα ένα μικρό κέρδος από τις πωλήσεις των δημιουργιών τους», συμπληρώνει η Σοφία και κατόπιν μου αναλύει τον τρόπο που δουλεύουν και διδάσκουν.
«Η δουλεία μας διακρίνεται σε 3 επίπεδα: Το πρώτο είναι αυτό της προσέγγισης και των παιχνιδιών ομάδας (team building activities) ώστε να μπορέσουμε να εμπιστευτούμε η μια την άλλη, το δεύτερο είναι το δημιουργικό στο οποίο με υλικά απλά όπως σακούλες σκουπιδιών ή παλιά υφάσματα μαθαίνουμε πώς να φτιάχνουμε καινούρια πράγματα. Το τρίτο είναι σεμινάρια προώθησης και απόκτησης ικανοτήτων marketing. Παράλληλα δίνουμε τη δυνατότητα σε όποια το επιθυμεί να διαθέσει τα προϊόντα της μέσω του e-shop μας, όπου το κέρδος θα είναι αποκλειστικά δικό της. Ο χώρος δουλειάς μας είναι το μέρος όπου βρίσκονται, κρατούνται οι γυναίκες στις οποίες απευθυνόμαστε».
Με υλικά απλά όπως σακούλες σκουπιδιών ή παλιά υφάσματα μαθαίνουμε πώς να φτιάχνουμε καινούρια πράγματα
Κοιτάζω την Κατερίνα. Αναρωτιέμαι πόσο δύσκολο είναι να αποκτήσουν σχέσεις εμπιστοσύνης με γυναίκες που έχουν ζήσει την ασχήμια στην καθημερινότητά τους. Τους έχουν πει άραγε τις προσωπικές τους ιστορίες, αυτές που στάθηκαν η αφορμή για να αποκλειστούν κοινωνικά; «Το πρώτο βήμα της δουλειάς μας είναι πάντα να "παίξουμε" μαζί τους team building games ώστε να τις κάνουμε να αισθανθούν άνετα τόσο μαζί μας, όσο και με τις υπόλοιπες κοπέλες και να νιώσουν από το πρώτο κιόλας λεπτό ότι είναι ομάδα. Από κει και πέρα πιστεύω ότι η ιστορία που κουβαλάει κάθε μία από αυτές τις γυναίκες είναι πραγματικά συγκλονιστική για μας και μόνο το γεγονός ότι μέσα από τις δραστηριότητες μας τις κάνουμε να ξεχνιούνται είναι συγκινητικό», υποστηρίζει η Κατερίνα και τα μάτια της λάμπουν από χαρά και ευγνωμοσύνη.
Ακριβώς όπως όταν ακούνε όλες τις γυναίκες να τους λένε πως τους έχουν αλλάξει πια τη ζωή. «Δεν νομίζω ότι μπορώ να βρω λόγια να περιγράψω αυτό το συναίσθημα. Το να ξέρεις ότι κάνοντας κάτι που ευχαριστεί πρώτα από όλα εσένα τον ίδιο, δίνει τόση χαρά και αλλάζει τις ζωές των ανθρώπων που το έχουν ανάγκη, είναι τόσο μοναδικό συναίσθημα. Πρόσφατα, σε ένα εργαστήριο μιλούσα με μία κοπέλα που μου έλεγε ότι το πλέξιμο είναι το αγχολυτικό της. Όταν θυμώνει με τους ανθρώπους γύρο της, αντί να μαλώνει μαζί τους, πλέκει. Έτσι λοιπόν οι περισσότερες κοπέλες, μέσα από το knit2lead αξιοποιούν δημιουργικά το χρόνο τους και υλικά που μέχρι στιγμής δεν είχαν για αυτές πρακτική αξία και απασχολούν το μυαλό τους, ξεχνούν τα πιο σοβαρά προβλήματα τους και προβληματίζονται για το πως θα κάνουν μια κουρτίνα φόρεμα. Ακόμη και απειροελάχιστα να βοηθάει μια γυναίκα που έχει ανάγκη να σταθεί στα πόδια της αυτό που κάνουμε, είναι για μας τεράστιο κέρδος», αναφέρει η Κατερίνα και η Σοφία συμφωνεί απόλυτα μαζί της.
Η ιστορία που κουβαλάει κάθε μία από αυτές τις γυναίκες είναι πραγματικά συγκλονιστική για μας και μόνο το γεγονός ότι μέσα από τις δραστηριότητες μας τις κάνουμε να ξεχνιούνται είναι συγκινητικό
Ναι, η ουσία και η ευτυχία κρύβεται στα απλά πράγματα και στις λεπτομέρειες, όπως ακριβώς στη βελόνα και την κλωστή. «Αυτή η πρόταση συνοψίζει τη σκέψη μας, όταν αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε το knit2lead. Μέσα από μια -υποτιμημένη για πολλούς- τόσο απλή δραστηριότητα μπορείς να ξανά χτίσεις την αυτοπεποίθηση σου και τελικά να ανοίξουν μπροστά σου πόρτες που ποτέ δεν περίμενες να χτυπήσεις. Στο knit2lead οι περισσότερες γυναίκες αντιμετωπίζουν κάποιου είδους πρόβλημα οπότε όσο δουλεύουν μαζί συζητούν τα προβλήματα τους και ουσιαστικά "ψυχολογεί" η μία την άλλη. Και πραγματικά η χαρά της δημιουργίας, η σκέψη ότι "εγώ, μόνη μου το έφτιαξα", πίστεψτε με σε βοηθάει τόσο πολύ να καθαρίσεις το μυαλό σου από τα προβλήματα και να νιώσεις περήφανη για τον εαυτό σου. Εξάλλου το ταξίδι εκατοντάδων χιλιομέτρων ξεκινάει από ένα και μόνο βήμα! Και αυτό το βήμα καλούμε τις γυναίκες να κάνουν. Τους θέτουμε μια πολύ μικρή πρόκληση: Να κάνουν ένα τραεζομάντιλο φόρεμα. Και έχοντας απαντήσει σ' αυτήν την πρόκληση, κάνουν το πρώτο βήμα να απαντήσουν και σε μεγαλύτερες».
Και μετά το τραπεζομάντιλο φόρεμα τι; Ποιο είναι το ωραιότερο ρούχο που έχουν φτιάξει μέχρι σήμερα και από τιι υλικό; «Το πιο εντυπωσιακό είναι σίγουρα το μαύρο φόρεμα από τις σακούλες σκουπιδιών, αλλά πρακτικά, δεν είναι ρούχο που το φοράς κάθε μέρα. Ίσως ένα κόκκινο φόρεμα που φτιάχτηκε από σεντόνι. Το καλό σε αυτό το φόρεμα είναι ότι όταν το θέλεις επίσημο το φοράς μακρύ, ενώ όταν το θέλεις για κάτι πιο χαλαρό το μαζεύεις και γίνεται μίνι».
Κλείνοντας ζητώ από τη Σοφία να μου μιλήσει για τα επόμενα σχέδιά τους. «Μέχρι τον Ιούνιο είναι: Να έχουμε δουλέψει με 30 γυναίκες,να έχουμε δημιουργήσει ένα δίκτυο όπου θα βλέπουμε την πορεία τους και να έχουμε κατασκευάσει το ηλεκτρονικό μας κατάστημα. Μελλοντικό μας σχέδιο είναι οι γυναίκες που θα εκπαιδεύσουμε στον πρώτο κύκλο να είναι αυτές που θα συμμετέχουν στην εκπαίδευση κι άλλων γυναικών».
Φεύγοντας από τη συνάντησή μας ένιωσα χαρούμενος αλλά και υπερήφανος που γνώρισα αυτά τα δυο κορίτσια που βρήκαν τον πιο ωραίο τρόπο για να κάνουν όλες τις γυναίκες που είναι κοινωνικά αποκλεισμένες να αισθάνονται χρήσιμες. Εύχομαι να ακολουθήσουν και άλλοι το παράδειγμά τους.
Για περισσότερες πληφορίες επισκεφτείτε το δίκτυό τους, Knit2lead.
