Μια Βρετανίδα, η Σάρα Χάρβεϊ, αποφάσισε τον Σεπτέμβριο του 2017 να παραιτηθεί από τον εκδοτικό οίκο του Λονδίνου όπου εργαζόταν και να μετακομίσει για ένα διάστημα στην Ιαπωνία. Όταν βρέθηκε εκεί αμέσως εντυπωσιάστηκε από την αίσθηση ηρεμίας που κυριαρχούσε ακόμα και στο μετρό και στους δρόμους του Τόκιο σε ώρες αιχμής. Σταδιακά, καθώς άρχισε να αντιλαμβάνεται τη διαφορετική ιαπωνική κουλτούρα και να βλέπει από απόσταση τις παλιές της συνήθειες, αναθεώρησε τον τρόπο σκέψης και ζωής της, που την έκανε να τρέχει «γύρω-γύρω στον αυτόματο πιλότο, χωρίς να προσέχω πάντα τον εαυτό μου». Χαλάρωσε και απόλαυσε την καθημερινότητά της.
Το ιαπωνικό μυστικό
Ανάμεσα στις αποκαλυπτικές εμπειρίες που έζησε στην Ιαπωνία ήταν η ανακάλυψη της φιλοσοφίας του Κάιζεν, που στα ιαπωνικά σημαίνει «καλή αλλαγή» ή «βελτίωση». «Δεν έχει να κάνει με την αλλαγή που γίνεται για την αλλαγή, αλλά με την αναγνώριση συγκεκριμένων στόχων (βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων) και την πραγματοποίηση ακολούθως μικρών διαχειρίσιμων βημάτων για την πραγμάτωσή τους. Η μέθοδος δεν υποστηρίζει τις μεγάλες και δραστικές αλλαγές, αλλά δίνει αντίθετα έμφαση στη σταδιακή εξέλιξη» γράφει στο βιβλίο «Kaizen. Μικρά βήματα, μεγάλοι στόχοι: Η ιαπωνική μέθοδος που θα αλλάξει τη ζωή σας» (εκδ. Brainfood).
Πλέον η Χάρβεϊ έχει επιστρέψει στο Λονδίνο, κουβαλώντας ωστόσο στις αποσκευές της κάποιες μικρές αλλαγές που αποτελούν πια βασικό κομμάτι της καθημερινότητάς της. «Τώρα πια σκέφτομαι πολύ περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο οι πράξεις μου επηρεάζουν τη σωματική και πνευματική μου υγεία – έχω καταλάβει πλέον πολύ καλά ότι είναι ανάγκη να μειώνω συχνά ταχύτητες, να λέω “όχι” σε προσκλήσεις και να κάνω διαλείμματα από τα κοινωνικά δίκτυα και τον ανελέητο κύκλο της ενημέρωσης» όπως γράφει, μεταξύ άλλων.
«Έχω καταλάβει πλέον πολύ καλά ότι είναι ανάγκη να μειώνω συχνά ταχύτητες, να λέω “όχι” σε προσκλήσεις και να κάνω διαλείμματα από τα κοινωνικά δίκτυα και τον ανελέητο κύκλο της ενημέρωσης»
Αυτοβελτίωση στα μέτρα μας
Μια από τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις του Κάιζεν είναι το απόφθεγμα του αρχαίου Κινέζου φιλοσόφου Λάο Τσε: «Μια διαδρομή χιλίων χιλιομέτρων αρχίζει πάντα με ένα βήμα». Πρόκειται για μια ευέλικτη προσέγγιση της αλλαγής, που φέρνουμε στα δικά μας μέτρα, σαν το φόρεμα που κόβουμε και ράβουμε σε συνεργασία με μια δεξιοτέχνισσα μοδίστρα. «Αντί να σας υπαγορεύει τι να κάνετε ένας γκουρού της γυμναστικής με ασύλληπτους κοιλιακούς ή ένας υπνωτιστής που δεν καταφέρνει να σας κάνει να κόψετε το κάπνισμα σε πέντε μέρες, το Κάιζεν σας ενθαρρύνει να δώσετε μόνοι σας μορφή στους στόχους σας και να τους προσεγγίσετε με τους δικούς σας ρυθμούς» όπως επισημαίνει η Χάρβεϊ.
«Το Κάιζεν σας ενθαρρύνει να δώσετε μόνοι σας μορφή στους στόχους σας και να τους προσεγγίσετε με τους δικούς σας ρυθμούς»
Η πρακτική εφαρμογή της φιλοσοφίας
Η εφαρμογή της ιαπωνικής φιλοσοφίας μπορεί να αρχίσει με την αξιολόγηση της ζωής μας (των συμπεριφορών, των συνηθειών και του άμεσου περιβάλλοντός μας), όπως είναι αυτή τη στιγμή. Τελικός στόχος, ένα «σχέδιο ζωής», που όσο μεγαλεπήβολο κι αν ακούγεται, σύμφωνα με το Κάιζεν θα σπάσουμε σε πολλά, πολύ μικρά βήματα.
«Ο καθένας θα έχει διαφορετικές προτεραιότητες και αυτός ο κατάλογος μπορεί να συμπληρωθεί με οτιδήποτε θέλετε –γράφει η Χάρβεν–, να όμως μερικές ιδέες που μπορούν να σας βοηθήσουν να κάνετε την αρχή:
»Υγεία: Ποια είναι η σχέση σας με και η συμπεριφορά σας προς το σώμα σας, προς τη διανοητική σας υγεία, τη διατροφή σας, τη συνηθισμένη σας άσκηση (ή έλλειψη άσκησης), τις συνήθειες του ύπνου σας, το κάπνισμα και το αλκοόλ; Σε ποιους τομείς είστε ευχαριστημένοι και πού νομίζετε ότι υπάρχει χώρος για βελτίωση;
»Επαγγελματική ζωή/καριέρα: Είστε ευτυχισμένοι με τη δουλειά σας; Ψάχνετε για δουλειά ή για μια αλλαγή καριέρας; Αισθάνεστε ικανοποιημένοι από την επαγγελματική σας ζωή; Πώς τα πάτε με τους συναδέλφους σας; Ένα σημαντικό θέμα που θα πρέπει να συμπεριλάβετε εδώ είναι η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής-προσωπικής ζωής. Αν σπουδάζετε για να πάρετε κάποιο πτυχίο, είστε ικανοποιημένοι από τις σπουδές σας; Χρησιμοποιείτε το χρόνο σας αποτελεσματικά στο έπακρο ή μήπως έχετε βαλτώσει σε μια βαρετή δουλειά και σκέφτεστε να επιστρέψετε στις σπουδές;
»Σχέσεις: Πώς αισθάνεστε για τον σύντροφό σας, τους φίλους σας και τα μέλη της οικογένειάς σας; Ποιες είναι οι σχέσεις που σας γεμίζουν χαρά; Υπάρχουν σχέσεις που σας εξαντλούν ή άλλες που θα μπορούσαν να βελτιωθούν;».
Όποιοι κι αν είναι οι τομείς της ζωής μας που θέλουμε να αλλάξουμε, η Χάρβεϊ προτείνει μια σειρά από ερωτήσεις που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας ώστε κατόπιν να σπάσουμε το σχέδιο της ζωής μας σε μικρούς στόχους:
-Πόσο καλά τα πάω σ’ αυτό το θέμα;
-Πώς θα μπορούσα να τα πάω καλύτερα ή για ποιο λόγο δεν τα πάω καλά;
-Πώς θα ήταν αν βίωνα μια πολύ βελτιωμένη κατάσταση;
-Ποια είναι κάποια μικρά βραχυπρόθεσμα βήματα που μπορώ να κάνω προς αυτή την πολύ βελτιωμένη εκδοχή;
-Πώς θα είναι μια μακροπρόθεσμη επιτυχία όσον αφορά αυτό το θέμα;
Ένα παράδειγμα που φέρνει η συγγραφέας, ώστε οι ερωτήσεις να οδηγήσουν σε πρακτικές απαντήσεις, που θας βοηθήσουν να θέσουμε νέους στόχους: Ζώντας με συγκατοίκους.
-Πόσο καλά τα πάω σ’ αυτό το θέμα; Έχω βρει συγκατοίκους που συμπαθώ (όταν δεν αφήνουν το καπάκι της τουαλέτας σηκωμένο / δεν ξεχνάνε να αδειάσουν το πλυντήριο των πιάτων / δεν τρώνε όλο μου το τυρί/ δεν κάνουν αυτοσχέδια πάρτι τα βράδια της Δευτέρας…).
-Πώς θα μπορούσα να τα πάω καλύτερα ή για ποιο λόγο δεν τα πάω καλά; Θα μπορούσα να είμαι πιο ειλικρινής με τους συγκατοίκους μου και να λέω τα παράπονά μου αντί να βράζω μόνος μου στο δωμάτιό μου.
-Πώς θα ήταν αν βίωνα μια πολύ βελτιωμένη κατάσταση; Θα μου άρεσε πολύ να βρίσκομαι στο σπίτι χωρίς να αισθάνομαι πίεση από το περιβάλλον μου.
-Ποια είναι κάποια μικρά βραχυπρόθεσμα βήματα που μπορώ να κάνω προς αυτή την πολύ βελτιωμένη εκδοχή; Να κάνω μια κουβέντα με κάποιον από τους συγκατοίκους μου για το πώς αισθάνομαι.
-Πώς θα είναι μια μακροπρόθεσμη επιτυχία όσον αφορά αυτό το θέμα; Θα βίωνα μια πιο αρμονική συγκατοίκηση.
Αυτή είναι μια ιδέα του πώς μπορούμε να αλλάξουμε τη ζωή μας με τη βοήθεια του Κάιζεν. Στη συνέχεια του βιβλίου η συγγραφέας δίνει πρακτικές συμβουλές σύμφωνα με την ίδια φιλοσοφία για την υγεία, την εργασία, τα χρήματα, το σπίτι, τις σχέσεις, για να υποδεχτούμε νέες συνήθειες και να αποδεχτούμε νέες προκλήσεις, αλλά και για να ξεπεράσουμε οποιαδήποτε αναποδιά ή εμπόδιο βρεθεί στο δρόμο μας. Από τη μέθοδο Μαρί Κοντό μέχρι το Ικιγκάι, που συνδέεται με τη μακροζωία, τα ιαπωνικά μυστικά έχουν αρχίσει να διαρρέουν σε ολόκληρο τον κόσμο. Τώρα, η Χάρβεϊ μάς προτείνει να βάλουμε στο καθημερινό λεξιλόγιό μας έναν ακόμα όρο από την Άπω Ανατολή, που συνοδεύεται από την υπόσχεση να μας αλλάξει τη ζωή.
Info
Αυτή την περίοδο η Εναλλακτική Ατζέντα και η Brainfοοd Εκδοτική διεξάγουν 4 εργαστήρια εκπαίδευσης στη μέθοδο Κάιζεν, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, με τον Ελληνοϊάπωνα εισηγητή Χρήστο (Kohei) Κίτσιο. Θα μαγνητοσκοπηθούν και θα είναι διαθέσιμα για ένα μήνα. Αναλυτικές πληροφορίες για τις ημερομηνίες διεξαγωγής και το περιεχόμενο των εργαστηρίων μπορείτε να δείτε εδώ.
Ακολουθήστε το WomanToc στο Instagram
Photo by Tianshu Liu on Unsplash
