ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ WOMAN TOC

Ο Ίωνας Δραγούμης πέρασε μία ζωή διχασμένος ανάμεσα στην Πηνελόπη Δέλτα και τη Μαρίκα Κοτοπούλη

Ένα νέο βιβλίο φέρνει και πάλι στην επικαιρότητα την πολιτική πορεία του Δραγούμη και την ταραχώδη σχέση του με τις γυναίκες της ζωής του.

Ο Ίωνας Δραγούμης πέρασε μία ζωή διχασμένος ανάμεσα στην Πηνελόπη Δέλτα και τη Μαρίκα Κοτοπούλη

Κατ’ επανάληψη ταυτισμένος με τη γένεση και την άνοδο του ελληνικού εθνικισμού, ο Ίων Δραγούμης (1878-1920) είναι ένα πολυσυζητημένο μέχρι και τις ημέρες μας πρόσωπο, που έχει εξάψει το ενδιαφέρον όχι μόνο για τις πολιτικές του απόψεις και για την ιδεολογία του, αλλά και για τον ερωτικό του δεσμό με δύο εκ διαμέτρου αντίθετες γυναίκες: την Πηνελόπη Δέλτα και τη Μαρίκα Κοτοπούλη. Στον τόμο «Τα ‘’κρυμμένα’’ ημερολόγια», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη, σε εισαγωγή, επιμέλεια και σχόλια Νώντα Τσίγκα, και με πρόλογο του Μάρκου Φ. Δραγούμη, έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε τόσο την πολιτική πορεία του Ίωνα όσο και τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν οι σχέσεις του με τη Δέλτα και την Κοτοπούλη.

Πρόκειται για τα ημερολόγια τα οποία κράτησε για το διάστημα από τον Οκτώβριο του 1912 μέχρι και τον Αύγουστο του 1913, για την εποχή με άλλα λόγια κατά την οποίαν ξεσπάει και ολοκληρώνεται ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος. Παρά το ότι μέρος των ημερολογίων του Δραγούμη έχει κυκλοφορήσει από καιρό (ο Τσίγκας υπόσχεται τώρα την περάτωση της δημοσίευσής τους), καθιερώνοντας τη θέση του ως διακεκριμένου πεζογράφου, τα ανά χείρας χειρόγραφα δεν έχουν ξαναδεί το φως της δημοσιότητας μολονότι καλύπτουν μίαν εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο – από την απόλυτη πολιτική επικράτηση του Βενιζέλου και την παράδοση της Θεσσαλονίκης εκ μέρους των Οθωμανών στον ελληνικό στρατό μέχρι την ανάρρηση του Κωνσταντίνου στον θρόνο.

Ο Ίωνας Δραγούμης πέρασε μία ζωή διχασμένος ανάμεσα στην Πηνελόπη Δέλτα και τη Μαρίκα Κοτοπούλη
Το εξώφυλλο του βιβλίου.

Έχοντας λάβει μέρος εθελοντικά στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, στενός συνεργάτης και συμπαραστάτης του Παύλου Μελά στον Μακεδονικό Αγώνα, διπλωμάτης από τις αρχές του 20 αιώνα και έφεδρος δεκανέας πεζικού κατά τη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου, ο Δραγούμης δεν παύει να εκφράζει σε κάθε σχεδόν σελίδα του ημερολογίου του την αγάπη και τον θαυμασμό του για την Κοτοπούλη (ζουν μαζί στο μικρό της σπίτι στην Ακρόπολη) και δεν διστάζει να αναγνωρίσει το παλαιό του αίσθημα για τη Δέλτα ενόσω προετοιμάζεται για ένα είδος επανασύνδεσης μαζί της, αν και θα παραμείνει μέχρι το τέλος της ζωής του, μέχρι τη δολοφονία του ύστερα από την πρώτη απόπειρα δολοφονίας του Βενιζέλου στο Παρίσι, με την Κοτοπούλη.

Πιστός οπαδός του βασιλιά Κωνσταντίνου και ορκισμένος αντιβενιζελικός, μονίμως επικριτικός για τη συμμαχία του Βενιζέλου με τη Βουλγαρία και τη Σερβία εναντίον της Τουρκίας, παρά το γεγονός ότι παίρνει προσωπικά μέρος στην υπογραφή της συμφωνίας παράδοσης της Θεσσαλονίκης, με συνεχείς επικλήσεις στην ιστορία της ελληνικής φυλής, όντας πολιτικά ανεδαφικός, αν όχι και εντελώς άστοχος, ο Δραγούμης βρίσκεται, εντούτοις, πολύ μακριά από τον οποιονδήποτε μονόχνοτο εθνικισμό (κάποιοι του έχουν καταλογίσει μέχρι και «πρωτοφασιστική» ιδεολογία). Και μολονότι από τον Μακεδονικό Αγώνα μέχρι και τον θάνατό μετατοπίστηκε πολλές (τουλάχιστον τρεις) φορές από το ιδεολογικό του πλαίσιο, στα συγκεκριμένα ημερολόγια οι θέσεις του παρουσιάζουν μεγάλη σταθερότητα. Το έθνος είναι για τον Δραγούμη ευρύτερο του κράτους (απεχθάνεται το σύγχρονο ελληνικό –και βενιζελικό- κράτος) και οι Έλληνες που ζουν έξω από τα όριά του πρέπει να υποστηριχθούν όχι για να μεγαλώσει το κράτος μα για να συνυπάρξουν με τους λαούς των τόπων τους σε επίπεδο ισότιμων κοινοπολιτειών. Εδώ ο Δραγούμης θα ονειρευτεί μέχρι και ένα κοινό μικρασιατικό κράτος με την Τουρκία, αν και μιλάει τακτικά για την ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης.

Παρά επίσης τα όσα σχετικά έχει χρεωθεί ο Δραγούμης, οι πεποιθήσεις του δεν στρέφονται εναντίον της Δύσης. Εκείνο που πρωτίστως θέλει είναι να περάσει η Ελλάδα, μέσω του ήδη αφομοιωμένου δυτικού πολιτισμού, από τον βυζαντινό λογιοτατισμό στη δημοτική παράδοση: δημοτικά τραγούδια, ιστορικές παραδόσεις, λαϊκά τραγούδια, αρχιτεκτονική, παροιμίες, παραμύθια, ακόμα και παιδικά παιχνίδια. Έτσι θα ανθίσουν για τον Δραγούμη οι πραγματικές πηγές του έθνους και του νέου ελληνισμού, που σε συνδυασμό με τον δημοτικισμό θα δημιουργήσουν ένα καινούργιο μίγμα, όπου κανένας πολιτισμός δεν θα μπορεί να εμφανίζεται ως μοναδικός - ένα μίγμα Ανατολής και Δύσης με τη λογοτεχνική σφραγίδα του Μορίς Μπαρές και του Νίτσε.

Κατά τα άλλα, δεν γίνεται παρά να απολαύσει κανείς τη λατρεία του Δραγούμη για τη φύση και τους περιπάτους ή την αγάπη του για τη Μαρίκα, παρακολουθώντας επίσης τη μόνιμη στενοχώρια του για την έλλειψη οικονομικής άνεσης. Εντυπωσιάζει επιπροσθέτως από τη μια πλευρά η αίσθηση υγείας και κάθαρσης που αποπνέουν οι παραπομπές του στον πόλεμο και από τη άλλη η λύπη του για την κατάσταση του ελληνικού στρατού στο βαλκανικό μέτωπο: μιζέρια, απουσία θάρρους, κακοδιοίκηση, μικροϋπολογισμοί, παρακμιακό πνεύμα (βλ. την αδημοσίευτη επιστολή του στο περιοδικό «Γράμματα» της Αλεξάνδρειας).

Αντιφατικός, πολιτικά και ιδεολογικά απρόβλεπτος, αιθεροβάμων, αλλά και οραματικός, με κάθε άλλο παρά μεροληπτικό υπέρ της Ελλάδος πνεύμα, σπουδαίος παρατηρητής της καθημερινότητας, όπως και με μια ολοζώντανη, πηγαία και παντελώς ανεπιτήδευτη γλώσσα: αυτός είναι ο Ίων Δραγούμης των «κρυμμένων» ημερολογίων για τον οποίον μέλλει να κάνουμε πολλή συζήτηση ακόμα, όπως κι αν τον ζυγίσουμε ή τον αποτιμήσουμε εντέλει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Read Next

28 Δεκ 2021

25 χρόνια χωρίς τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι

Κορυφαίος ηθοποιός, σύμβολο της Ιταλίας και της μεσογειακής γοητείας, ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι υπήρξε ένας και μοναδικός.

27 Οκτ 2021

«Επειδή αφήνω κληρονομιά στα παιδιά μου αυτή την ασθένεια, να προσέχεις»

Όταν ο Γιώργος Γεννηματάς είχε εκφράσει την ανησυχία του για την υγεία και το μέλλον των παιδιών του.

Περισσότερα από

Men

22 Οκτ 2021

O τραγικός θάνατος του Brandon Lee που σκοτώθηκε από prop gun στα γυρίσματα του The Crow

Ο 28χρονος ηθοποιός έπεσε νεκρός το 1993 κατά τη διάρκεια γυρισμάτων από όπλο που όλοι νόμιζαν ότι ήταν γεμάτο με ψεύτικες σφαίρες.

19 Οκτ 2021

Ο Κιάνου Ριβς κουβαλάει μόνος του τον εξοπλισμό του συνεργείου στα γυρίσματα της νέας του ταινίας

Ο διάσημος ηθοποιός βρίσκεται στο Παρίσι και αποδεικνύει για άλλη μία φορά ότι είναι ο πιο ωραίος τύπος σε ολόκληρο το Χόλιγουντ.

15 Σεπ 2021

«Είναι σαν τον άνεμο»: Η προβληματική σχέση του Πάτρικ Σουέζι με τη σύζυγό του, Λίσα, έκρυβε μυστικά

«Είχαν έναν άρρωστο, κακοποιητικό γάμο», θα ισχυριστεί άτομο από το στενό, φιλικό τους περιβάλλον.

07 Σεπ 2021
02 Σεπ 2021
02 Σεπ 2021

Νεκρός σε τροχαίο ο Mad Clip: Η αγωνιστική Porsche του συγκρούστηκε με δέντρο

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες η σύγκρουση ήταν τόσο σφοδρή ώστε χρειάστηκαν περισσότερες από δύο ώρες για να τον απεγκλωβίσουν.

31 Αυγ 2021

«Ο Στέφανος Τσιτσιπάς είναι σπουδαίος παίκτης, αλλά έχασα τον σεβασμό μου για εκείνον»

Το ξέσπασμα του Άντι Μάρεϊ που κατηγόρησε τον Έλληνα τενίστα για «στρατηγική» κατά τη διάρκεια του αγώνα.

27 Αυγ 2021

Πέθανε ο Άκης Τσοχατζόπουλος σε ηλικία 82 ετών

Ο πρώην υπουργός και ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ νοσηλευόταν το τελευταίο διάστημα στο νοσοκομείο.

26 Αυγ 2021

«Δεν πίστεψα ποτέ ότι δεν με αγάπησε»: Η μητέρα του Χιου Τζάκμαν τον εγκατέλειψε όταν ήταν 8 ετών

Παρόλα αυτά εκείνος τη συγχώρεσε. Σήμερα ποζάρουν αγκαλιασμένοι στο ίνσταγκραμ.