Μπορεί να έχει εντυπωθεί στη μνήμη μας η Ουκρανή Ρουσλάνα με το τραγούδι της Wild Dances στη Eurovision του 2004, το οποίο είχε κερδίσει την 1η θέση τότε, όμως αυτή δεν ήταν η μόνη νίκη της Ουκρανίας στον Διαγωνισμό.
Το 2016 η μουσικός Jamala έγραψε και ερμήνευσε το τραγούδι «1944», ένα τραγούδι κατά πολλούς «πολιτικό», σπάνιο για τον θεσμό της Eurovision, που κανονικά δεν επιτρέπει τη συμμετοχή πολιτικών τραγουδιών στον διαγωνισμό. Η Jamala κέρδισε τότε την 1η θέση πανηγυρικά με τους εξής στίχους, που σήμερα επιβεβαιώνουν πως η ιστορία επαναλαμβάνεται:
«Όταν ξένοι έρχονται
Έρχονται στο σπίτι σου
Σας σκοτώνουν όλους
Και λένε
Δεν είμαι ένοχος
Δεν είμαι ένοχος
Που πήγε το μυαλό σου;
Η ανθρωπότητα κλαίει
Πιστεύετε ότι είστε θεοί
Αλλά όλοι πεθαίνουν
Μην καταπιείτε την ψυχή μου
Την ψυχή μας
Δεν θα μπορούσα να περάσω τη νιότη μου εδώ
Γιατί μου πήρατε την ειρήνη
Δεν θα μπορούσα να περάσω τη νιότη μου εδώ
Γιατί μου πήρατε την ειρήνη
Μπορούμε να χτίσουμε ένα μέλλον
Που οι άνθρωποι θα είναι ελεύθεροι
Να ζουν και να αγαπάνε
Την πιο ευτυχισμένη περίοδο
Που πήγε το μυαλό σου;
Ανθρωπότητα ξεσηκώσου
Πιστεύετε ότι είστε θεοί
Αλλά όλοι πεθαίνουν
Μην καταπιείτε την ψυχή μου
Την ψυχή μας
Δεν θα μπορούσα να περάσω τη νιότη μου εδώ
Γιατί μου πήρατε την ειρήνη
Δεν θα μπορούσα να περάσω τη νιότη μου εδώ
Γιατί μου πήρατε την ειρήνη»
Οι στίχοι του 1944 αφορούν την απέλαση των Τατάρων της Κριμαίας τη δεκαετία του 1940 από τη Σοβιετική Ένωση, που ήταν στα χέρια του Στάλιν, λόγω της συνεργασίας τους με τους Ναζί. Η Τζαμάλα εμπνεύστηκε το τραγούδι από την προσωπική ιστορία της προγιαγιάς της Nazylkhan, η οποία ήταν 20 χρονών, όταν και τα πέντε παιδιά της, απελάθηκαν στην Κεντρική Ασία. Μία από τις κόρες δεν κατάφερε να επιβιώσει στο ταξίδι. Ο προπάππους της Τζαμάλα τότε αγωνιζόταν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τον Κόκκινο Στρατό και ως εκ τούτου δεν θα μπορούσε να προστατεύσει την οικογένειά του. Το τραγούδι κυκλοφόρησε επίσης εν μέσω της καταστολής των Τατάρων της Κριμαίας μετά τη προσάρτηση της από τους Ρώσους, δεδομένου ότι οι περισσότεροι Τάταροι της Κριμαίας αρνήθηκαν να αποδεχθούν την προσάρτηση.
Ο προπάππους της Τζαμάλα τότε αγωνιζόταν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τον Κόκκινο Στρατό και ως εκ τούτου δεν θα μπορούσε να προστατεύσει την οικογένειά του. Το τραγούδι κυκλοφόρησε επίσης εν μέσω της καταστολής των Τατάρων της Κριμαίας μετά τη προσάρτηση της από τους Ρώσους, δεδομένου ότι οι περισσότεροι Τάταροι της Κριμαίας αρνήθηκαν να αποδεχθούν την προσάρτηση.
Το ρεφρέν του τραγουδιού που είναι στην Κριμαϊκή Ταταρική γλώσσα, αποτελείται από λέξεις από ένα δημοτικό τραγούδι των Τατάρων της Κριμαίας που ονομάζεται "Ey, güzel Qırım" που η Τζαμάλα είχε ακούσει από την προγιαγιά της. Το τραγούδι περιλαμβάνει το ντουντούκ που παίζεται από τον Αράμ Κοστανιάν και τη χρήση του φωνητικού στιλ mugham.
Σε συνέντευξη της στην εφημερίδα Τhe Guardian το Φεβρουάριο του 2016, η Τζαμάλα δήλωσε ότι το τραγούδι της θύμισε επίσης τη δική της οικογένεια που ζει στην Κριμαία σήμερα, υποστηρίζοντας ότι από τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 «οι Τάταροι της Κριμαίας βρίσκονται στο κατεχόμενο έδαφος». Οι στίχοι του τραγουδιού, ωστόσο, δεν αναφέρονται σε αυτό το γεγονός. Οι κανόνες της Eurovision απαγορεύουν τραγούδια με στίχους που θα μπορούσαν να ερμηνευθεί ως έχοντες «πολιτικό περιεχόμενο».
Αμέσως μετά την επιλογή του τραγουδιού αυτού, ορισμένοι Ρώσοι πολιτικοί, καθώς και οι αρχές στην Κριμαία, κατηγόρησαν τις αρχές της Ουκρανίας ότι χρησιμοποίησαν το τραγούδι «για να προσβάλουν τη Ρωσία [..] αξιοποιώντας την τραγωδία των Τατάρων για να δείξουν στους Ευρωπαίους τηλεθεατές μια ψευδή εικόνα της υποτιθέμενης παρενόχλησης των Τατάρων στη ρωσική Κριμαία».
Στις 9 Μαρτίου 2016, tweet της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης ξεκαθάρισε πως ούτε ο τίτλος ούτε οι στίχοι του τραγουδιού που περιελάμβαναν «πολιτικό λόγο» και ως εκ τούτου δεν παραβίαζε κανένα κανόνα της Eurovision, επιτρέποντας έτσι να παραμείνει στο διαγωνισμό.
Στις 17 Μαΐου 2016, το ΝΑΤΟ συνεχάρη τη Τζαμάλα για τη νίκη στο διαγωνισμό της Eurovision -γεγονός που θα πρέπει κανεί να αναλογιστεί μέσα στο σύνθετο πολιτικό σκηνικό που οδήγησε στον σημερινό πόλεμο.
Κεντρική εικόνα: Splash News- Ideal
Ακολουθήστε το Woman Toc στο Instagram
