ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ WOMAN TOC

Το καλοκαίρι της «Μεγάλης Μπόχας»: Όταν μια μυστηριώδης δυσοσμία οδήγησε το Λονδίνο σε lockdown

Αντί για χλωρίνη στα ρούχα χρησιμοποιούσαν τα δικά τους ούρα: Αυτοί είναι οι τουλάχιστον αμφιλεγόμενοι κανόνες υγιεινής που επικρατούσαν στη βικτωριανή εποχή.

Το καλοκαίρι της «Μεγάλης Μπόχας»: Όταν μια μυστηριώδης δυσοσμία οδήγησε το Λονδίνο σε lockdown

Πίσω από τα εντυπωσιακά υφάσματα από δαντέλα και μετάξι της βικτωριανής εποχής, υπήρχαν άνθρωποι που δεν είχαν τρεχούμενο νερό στο σπίτι τους και που έκαναν σπάνια μπάνιο. Παρά τη ρομαντική εικόνα που μπορεί να έχουμε σχηματίσει για τη Βρετανία του 19ου αιώνα μέσα από τη λογοτεχνία, οι ασθένειες ήταν κοινές και οι πρακτικές που επιστρατεύονταν για την αντιμετώπισή τους συχνά ακόμα χειρότερες. Αυτοί ήταν μερικοί από τους τουλάχιστον αμφιλεγόμενους κανόνες που επικρατούσαν.

-Για να καθαρίσουν τα ρούχα τους αντί για χλωρίνη χρησιμοποιούσαν τα δικά τους ούρα. Ακούγεται παράδοξο, αλλά έχει κάποια λογική βάση: τα ούρα περιέχουν αμμωνία, έναν ιδιαίτερα αποτελεσματικό καθαριστικό παράγοντα.

-Έφτιαχναν οδοντόκρεμα από σουπιά. Οι οδοντόκρεμες και οι οδοντόβουρτσες αποτελούσαν είδη πολυτελείας για τις κατώτερες κοινωνικές τάξεις, που έπρεπε να γίνουν εφευρετικές. Ανάμεσα στα υλικά που χρησιμοποιούσαν για να καθαρίσουν τα δόντια τους ήταν κάρβουνο, στάχτη και σουπιά σε σκόνη. Αντί για οδοντόβουρτσα, κατέφευγαν σε ανορθόδοξα εργαλεία καθαρισμού όπως τα φύλλα του σέλερι. Προσπαθούσαν πάντως με κάθε τρόπο να αποφύγουν τα οδοντιατρικά προβλήματα, καθώς οι οδοντίατροι απουσίαζαν από ολόκληρες περιοχές και τον ρόλο τους, συχνά, αναλάμβαναν οι σιδηρουργοί και οι κουρείς.

-Είχαν τουαλέτα, αλλά όχι υδραυλικό δίκτυο. Οι ακαθαρσίες κατέληγαν σε βόθρους στα υπόγεια των σπιτιών, που αργά ή γρήγορα τύλιγαν ολόκληρο το σπίτι με τις μυρωδιές τους. Αναλάμβαναν να τους αδειάσουν εργάτες μέσα στη νύχτα, μεταφέροντας το περιεχόμενό τους στα χωράφια για να χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα. Η αλήθεια είναι βέβαια ότι αυτή η πρακτική δεν απέχει πάρα πολύ από σύγχρονες περιοχές της Ελλάδας χωρίς αποχετευτικό δίκτυο.

-Λούζονταν με αυγά ή ξίδι. Είτε έσπαγαν ένα αυγό στο κεφάλι τους και μετά άπλωναν το περιεχόμενο στα μαλλιά τους είτε αραίωναν ξίδι με νερό. Άλλες βρώσιμες εναλλακτικές της εποχής, αντί για σαμπουάν, ήταν το ρούμι, το μαύρο τσάι και το δεντρολίβανο.

-Έβαφαν τα μαλλιά τους με μόλυβδο. Ένα δημοφιλές προϊόν της εποχής εκτός του ότι σκούραινε τα γκριζαρισμένα μαλλιά είχε και μια παρενέργεια: πλούσιο καθώς ήταν σε μόλυβδο, μπορούσε να προκαλέσει δηλητηρίαση.

-Χρησιμοποιούσαν τον Τάμεση σαν χωματερή. Το καλοκαίρι του 1858 έμεινε γνωστό ως η εποχή της «Μεγάλης Βρώμας» (Great Stink), καθώς το Λονδίνο καλύφθηκε από μια δυσοσμία τόσο ανυπόφορη, που σχεδόν οδηγήθηκε σε lockdown. Τελικά, προερχόταν από τα αστικά λύματα που οι κάτοικοι της εποχής συνήθιζαν να πετούν στο ποτάμι.

-Θεωρούσαν ότι για τη φυματίωση ευθύνονται οι μακριές φούστες και οι στενοί κορσέδες. Οι βικτωριανοί γιατροί πίστευαν ότι οι μακριές φούστες της μόδας μάζευαν όλα τα μικρόβια από τους δρόμους και τα μετέφεραν στα σπίτια, διασπείροντας τις ασθένειες της εποχής. Για τη φυματίωση, ειδικότερα, προειδοποιούσαν τις γυναίκες να μη φορούν κορσέδες, με το σκεπτικό ότι παρεμπόδιζαν την αναπνοή. Οι υγειονομικές οδηγίες της εποχής οδήγησαν σε μια επανάσταση του στυλ: πιο χαλαρή μέση και κοντύτερος ποδόγυρος.

Δείτε το βίντεο με τους παράξενους κανόνες υγιεινής της βικτωριανής εποχής:

Ακολουθήστε το WomanToc στο Instagram


Κεντρική φωτό: The Silent Highwayman, έργο του 1858

Read Next

17 Ιαν 2026

Η πτήση-φάντασμα που "πάγωσε" την Αθήνα: Το μοιραίο λάθος που σκότωσε 121 ανθρώπους

Ένα λάθος μετέτρεψε μια συνηθισμένη πτήση σε μία από τις πιο φρικτές αεροπορικές τραγωδίες.

16 Ιαν 2026

#theaftertaste | Ένα θεατρικό "Κρυφτό" κι ένα ταξίδι από τη Νάπολη έως τα νότια προάστια της Αθήνας

Ο Νίκος Κοντομήτρος ξεχωρίζει, για τρίτη χρονιά, όσα είδε, δοκίμασε, άκουσε και ευχαριστήθηκε την εβδομάδα που μας πέρασε.

Περισσότερα από

Stories

16 Ιαν 2026

Movie Review | Είδαμε το RIP, τη νέα ταινία του Ben Affleck με τον Matt Damon

Ο George Satsidis γράφει για το crime thriller που φέρνει τους δύο Χολιγουντιανούς σταρ από το Netflix στο σπίτι μας.

16 Ιαν 2026

Μαίρη Αρώνη: Σπάνιο φωτογραφικό στιγμιότυπο με τον 22χρονο Τάσο Χαλκιά πριν από 51 χρόνια

Η Μαίρη Αρώνη σε ένα σπάνιο φωτογραφικό καρέ με τον Τάσο Χαλκιά.

16 Ιαν 2026

Athens Photo World | Το διεθνές φεστιβάλ φωτορεπορτάζ της Αθήνας επιστρέφει

Για ακόμα μία χρονιά, το φεστιβάλ στοχεύει στην ανάδειξη του σύγχρονου φωτορεπορτάζ και των δημιουργών του, που καταγράφουν την Ιστορία τη στιγμή που αυτή γράφεται.

15 Ιαν 2026

Η Μεγάλη Χίμαιρα | Ένα απαγορευμένο πάθος γεννιέται στο νέο επεισόδιο της σειράς

Τι θα συμβεί στο τέταρτο επεισόδιο της Μεγάλης Χίμαιρας.

15 Ιαν 2026

Eat Chic | 4 ενδιαφέροντα γαστρονομικά ραντεβού αυτόν τον Ιανουάριο στην πόλη

Η εστιατορική σκηνή της πρωτεύουσας υποδέχεται το καινούριο έτος με ραντεβού που συνδυάζουν εκλεκτή γεύση και εξαιρετικό κρασί.

15 Ιαν 2026

Λίλυ Παπαγιάννη: Η πιο φινετσάτη κυρία του ελληνικού θεάτρου σε ηλικία 27 ετών

Η αξέχαστη ηθοποιός, εκτός από φινετσάτη και όμορφη, χαρακτηριζόταν από ταλέντο, παιδεία και ποιότητα. Μια σπάνια φωτογραφία 62 χρόνια πριν.

14 Ιαν 2026

Άμνετ | Πότε θα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα η πολυαναμενόμενη ταινία;

Η βραβευμένη με Όσκαρ Chloé Zhao σκηνοθετεί την Jessie Buckley και τον Paul Mescal στην ιστορία που ενέπνευσε τον Άμλετ του Σαίξπηρ.

14 Ιαν 2026

Θεατρικά Νέα | Ο Γιώργος Παπαγεωργίου σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί στο "1984" του George Orwell

Στην παράσταση, o ηθοποιός-performer υποδύεται όλους τους ρόλους της ιστορίας, έχοντας μαζί του επί σκηνής μόλισ τέσσερις μουσικούς.