ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ WOMAN TOC

Το 19ο αιώνα μια ομάδα γυναικών του Χάρβαρντ κατέγραψε όλο το σύμπαν αλλά δεν είχε δικαίωμα ψήφου

Εξαιρετικής ευφυΐας και μεθοδικότητας, έχουν μείνει στην ιστορία ως «οι υπολογιστές του Χάρβαρντ».

Το 19ο αιώνα μια ομάδα γυναικών του Χάρβαρντ κατέγραψε όλο το σύμπαν αλλά δεν είχε δικαίωμα ψήφου

Στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, μια ομάδα γυναικών ανέλαβε το κολοσσιαίο έργο να καταγράψει εκατοντάδες χιλιάδες αστέρια του σύμπαντος χρησιμοποιώντας ένα σύστημα ταξινόμησης που είχε αναπτύξει η ίδια. Εργάζονταν έξι μέρες την εβδομάδα κάνοντας περίπλοκους υπολογισμούς που οδήγησαν, μεταξύ άλλων, στην ανακάλυψη του φαινομένου της διαστολής του σύμπαντος. Εξαιρετικής ευφυΐας, έμειναν στην ιστορία ως οι «υπολογιστές του Χάρβαρντ» αλλά δεν είχαν δικαίωμα ψήφου.

Πώς δημιουργήθηκε όμως εξαρχής εκείνη η ομάδα; Ήταν μια πρωτοβουλία του προοδευτικού τότε διευθυντή του Παρατηρητηρίου του Χάρβαρντ, Edward Charles Pickering, που προσκαλούσε και γυναίκες στις διαλέξεις του. Ο Pickering αποφάσισε, αντί να επαναπαυτεί στις παρατηρήσεις μέσα από τα τηλεσκόπια, να εστιάσει στις αστρο-φωτογραφίες. Η τεχνολογία της εποχής ήδη επέτρεπε τη φωτογράφιση του νυχτερινού ουρανού και την καταγραφή των ουράνιων σωμάτων. Το Παρατηρητήριο του κορυφαίου πανεπιστημίου συγκέντρωσε έτσι μια τεράστια συλλογή από αστρο-φωτογραφίες.

Για την αξιοποίηση των δεδομένων που θα μπορούσαν να προκύψουν από εκείνη τη συλλογή, ο Pickering άρχισε να αναζητά τους πιο επίμονους, ακριβείς, σχολαστικούς, παρατηρητικούς συνεργάτες. Με σύσταση της συζύγου του, το 1881 δημιούργησε μια ομάδα γυναικών χωρίς απαραίτητα επιστημονικό υπόβαθρο αλλά με αστείρευτη υπομονή, εργατικότητα και ενδιαφέρον για τα μυστήρια του σύμπαντος.

Σύμφωνα με το βιβλίο «The Glass Universe: How the Ladies of Harvard Universe Took the Measure of the Stars» της Dava Sobel, συνολικά πάνω από 80 γυναίκες εργάστηκαν για τον Pickering, σε ένα πρότζεκτ καταγραφής ολόκληρου του σύμπαντος που κράτησε μέχρι το 1918. Αν και τα κίνητρα του επιστήμονα δεν ήταν ακριβώς αλτρουιστικά: Εκείνες οι γυναίκες αμείβονταν με τα μισά χρήματα από όσα θα δίνονταν σε έναν άντρα.

Παρόλο που η θεωρητική εργασία δεν ήταν ανάμεσα στις υποχρεώσεις εκείνης της ομάδας, οι παρατηρήσεις της αποτέλεσαν τη βάση για τη σύγχρονη αστρονομία

Παρόλο που η θεωρητική εργασία δεν ήταν ανάμεσα στις υποχρεώσεις εκείνης της ομάδας, οι παρατηρήσεις των «υπολογιστών του Χάρβαρντ» αποτέλεσαν τη βάση για τη σύγχρονη αστρονομία. «Ανακάλυψαν αστέρια, μελέτησαν το φάσμα των αστέρων και μέτρησαν γαλαξίες, μεταξύ άλλων» σύμφωνα με στοιχεία του Παρατηρητηρίου του Χάρβαρντ. Κάποιες από αυτές, μάλιστα, εξελίχθηκαν και οι ίδιες σε καταξιωμένες αστρονόμους. Τη μεγαλύτερη διάκριση απέσπασε η επικεφαλής της ομάδας που παλαιότερα ανήκε στο υπηρετικό προσωπικό του Pickering, Williamina Fleming, που το 1906 εκλέχθηκε τιμητικό μέλος της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας.

Μια ακόμα ξεχωριστή περίπτωση ήταν εκείνη της σουφραζέτας Annie Jump Cannon, που σε αντίθεση με άλλες συνεργάτιδές της είχε πανεπιστημιακές σπουδές μαθηματικών, χημείας και βιολογίας. Η Cannon βρήκε ανεπαρκές το σύστημα ταξινόμησης που είχαν αναπτύξει οι Pickering και Fleming και επινόησε το δικό της, καταφέρνοντας να καταγράψει πάνω από 20.000 άστρα. Η μεθοδολογία της υιοθετήθηκε το 1922 από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση και χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα.

Δείτε την ιστορία των «υπολογιστών του Χάρβαρντ»:

Ακολουθήστε το WomanToc στο Instagram

Read Next

21 Ιαν 2026

Berlinale 2026 | Ένας Έλληνας υπογράφει το σενάριο μίας από τις ταινίες που διεκδικούν τη Χρυσή Άρκτο

Ο Ευθύμης Φιλίππου, γνωστός μέσα από την επιτυχημένη του συνεργασία με τον Γιώργο Λάνθιμο, είναι ο άνθρωπος πίσω το σενάριο της ταινίας Rosebush Pruning, η οποία θα κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στο Βερολίνο.

21 Ιαν 2026

Alvise Casellati | Ο διεθνούς φήμης μαέστρος έρχεται στην Ελλάδα για ένα μουσικό gala "Ελπίδας και Αγάπης"

Ο κορυφαίος μαέστρος και Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Teatro Massimo του Παλέρμο, Alvise Casellati, ενώνει τις δυνάμεις του με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών σε μία μοναδική βραδιά.

Περισσότερα από

Stories

20 Ιαν 2026

Η άγνωστη φωτογραφία της Αλίκης Βουγιουκλάκη: Χορεύει πάνω σε σκάφος με τον Νίκο Μαστοράκη

Ο γιος της μοιράστηκε μια εικόνα της Ελληνίδας υπερστάρ όπως δεν την έχουμε ξαναδεί.

19 Ιαν 2026

Art Club | Οι νέες εκθέσεις και εικαστικά projects της εβδομάδας

Ο Ιανουάριος εμπλουτίζεται με νέα εικαστικά ραντεβού.

19 Ιαν 2026

Ένα νέο θέατρο ανοίγει σε μία από τις πιο γνωστές πλατείες της Αθήνας

Οι πρώτες πληροφορίες και φωτογραφίες από τον καινούριο χώρο πολιτισμού.

17 Ιαν 2026

Η πτήση-φάντασμα που "πάγωσε" την Αθήνα: Το μοιραίο λάθος που σκότωσε 121 ανθρώπους

Ένα λάθος μετέτρεψε μια συνηθισμένη πτήση σε μία από τις πιο φρικτές αεροπορικές τραγωδίες.

16 Ιαν 2026

#theaftertaste | Ένα θεατρικό "Κρυφτό" κι ένα ταξίδι από τη Νάπολη έως τα νότια προάστια της Αθήνας

Ο Νίκος Κοντομήτρος ξεχωρίζει, για τρίτη χρονιά, όσα είδε, δοκίμασε, άκουσε και ευχαριστήθηκε την εβδομάδα που μας πέρασε.

16 Ιαν 2026

Movie Review | Είδαμε το RIP, τη νέα ταινία του Ben Affleck με τον Matt Damon

Ο George Satsidis γράφει για το crime thriller που φέρνει τους δύο Χολιγουντιανούς σταρ από το Netflix στο σπίτι μας.

16 Ιαν 2026

Μαίρη Αρώνη: Σπάνιο φωτογραφικό στιγμιότυπο με τον 22χρονο Τάσο Χαλκιά πριν από 51 χρόνια

Η Μαίρη Αρώνη σε ένα σπάνιο φωτογραφικό καρέ με τον Τάσο Χαλκιά.

16 Ιαν 2026

Athens Photo World | Το διεθνές φεστιβάλ φωτορεπορτάζ της Αθήνας επιστρέφει

Για ακόμα μία χρονιά, το φεστιβάλ στοχεύει στην ανάδειξη του σύγχρονου φωτορεπορτάζ και των δημιουργών του, που καταγράφουν την Ιστορία τη στιγμή που αυτή γράφεται.

15 Ιαν 2026

Η Μεγάλη Χίμαιρα | Ένα απαγορευμένο πάθος γεννιέται στο νέο επεισόδιο της σειράς

Τι θα συμβεί στο τέταρτο επεισόδιο της Μεγάλης Χίμαιρας.