Αυτό είναι το ποίημα του Τίτου Πατρίκιου «Σε βρίσκει η ποίηση» που μπήκε στα θέματα της έκθεσης τα οποία κλήθηκαν να αναπτύξουν οι υποψήφιοι των Γενικών Λυκείων που εξετάστηκαν στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας κατά τη σημερινή πρεμιέρα των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Τα θέματα δόθηκαν λίγο μετά τις 8:30 εχθές το πρωί, ενώ οι υποψήφιοι είχαν προσέλθει στις αίθουσες εξέτασης από τις 8:00. Σημειώνεται ότι η διάρκεια εξέτασης κάθε μαθήματος είναι τρεις ώρες.
Το ποίημά του από τη συλλογή «Σε βρίσκει η ποίηση» (2012), ήταν ένα εκ των τριών κειμένων στα οποία εξετάστηκαν σήμερα οι υποψήφιοι. Δήλωσε ότι αποτέλεσε για εκείνον «μεγάλη έκπληξη» η συμπερίληψη του ποιήματός του στα θέματα των Πανελλαδικών. «Το ευχαριστήθηκα πολύ. Ελπίζω να μην ταλαιπωρήθηκαν τα παιδιά που εξετάστηκαν», ανέφερε και ευχήθηκε σε όλους τους υποψήφιους «καλή επιτυχία και καλή δουλειά». «Και να ξέρουν ότι θα έχουν να αντιμετωπίσουν και δυσκολίες και χαρές. Να μην υποκύπτουν στις δυσκολίες και να μην τους παρασύρουν οι χαρές», είπε με νόημα.
«Η ζωή είναι ένα αφήγημα», σημείωσε από την πλευρά του, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο συγγραφέας Θεόδωρος Γρηγοριάδης. Ανέφερε ότι, αν και η περίοδος που διανύουμε είναι δύσκολη για το έντυπο, και με την τεχνολογία να «τρέχει», το βιβλίο θα αντέξει. «Το βιβλίο θα παραμείνει. Και μαζί θα παραμείνει και η ανάγκη για αφηγήσεις και ιστορίες», είπε χαρακτηριστικά. Υπογράμμισε, δε, ότι «δεν θα πρέπει να παραμελούμε το διάβασμα και τη λογοτεχνία».
Ανέφερε ότι η περίοδος των Πανελλαδικών είναι μεν μία «δύσκολη φάση» για τους υποψηφίους, που «θέλει υπομονή», αλλά τόνισε ότι θα πρέπει να έχουν στο νου τους ότι «η επιτυχία μπορεί να έρθει από παντού. Και μέσα από το πανεπιστήμιο, αλλά και εκτός».
Ο ίδιος δεν περίμενε να δει κείμενό του στα θέματα των Πανελλαδικών, αλλά χαρακτήρισε τη συμπερίληψη του κειμένου του, «Το γιατρικό της αμόλυντης λογοτεχνίας», ως «το μεγαλύτερο βραβείο». «Αποτελεί μία δικαίωση και μία αναγνώριση. Και είναι μεγάλη η συγκίνηση», ανέφερε και δεν παρέλειψε να υπογραμμίσει τη σημασία του ότι το κείμενό του συνοδεύτηκε από πονήματα δύο αναγνωρισμένων συγγραφέων και ποιητών.
Ένα απόσπασμα από το «Σε βρίσκει η ποίηση»:
Εκεί που αναρωτιέσαι για πράγματα που πρώτη φορά
αντικρίζεις
για πράγματα χιλιοειπωμένα που έχουν πια περάσει
για πράγματα που ξαφνιάζουν κι ας γίνονται κάθε μέρα
για πράγματα που έλεγες δεν θα συμβούν ποτέ
και τώρα συμβαίνουν μπρος στα μάτια σου
γι´ άλλα που επαναλαμβάνονται μ´ελάχιστες παραλλαγές
για πράγματα που πουλιούνται μόλις πιάσουν
κατάλληλη τιμή
για πράγματα που σάπισαν με το πέρασμα του καιρού
ή που ήσαν σάπια απ ‘ την αρχή και δεν το έβλεπες
εκεί που απορείς για πράγματα που μπόρεσες να κάνεις
για πράγματα σοβαρά ή ανόητα που ρίσκαρες τη ζωή σου
για πράγματα σημαντικά που τα κατάλαβες αργότερα
για πράγματα που τα φοβήθηκες κι απέφυγες
ν´αναλάβεις
για πράγματα που τα προγραμμάτισες και δεν σου βγήκαν
γι´ άλλα που τα σχεδίασαν άλλοι και βγήκαν διαφορετικά
για πράγματα που σου έτυχαν χωρίς να τα περιμένεις
για πράγματα που μόνο τα ονειρεύτηκες
και κάποτε, μία στις χίλιες πραγματώθηκαν…
Εκεί απάνω σε βρίσκει η ποίηση.
Τι σημαίνει το ποίημα
Η ποιητική σύνθεση με τον τίτλο «Σε βρίσκει η ποίηση» εντάσσεται στην κατηγορία των ποιημάτων ποιητικής. Στις εννέα ενότητες που απαρτίζουν το έργο ο ποιητής επικεντρώνεται στα σημεία εκείνα όπου διασταυρώνονται η ζωή και η ποίηση: η ποίηση συναντά τον ποιητή, έστω και φευγαλέα, είτε εν θερμώ, όταν έρχεται αντιμέτωπος με τα μικρά ή τα μεγάλα, τα ιδιωτικά ή τα δημόσια γεγονότα του πολυκύμαντου βίου του, είτε στη φάση του αναστοχασμού που επέρχεται με το πέρασμα του χρόνου. Έτσι, στον απολογισμό ζωής που επιχειρεί, ο Τίτος Πατρίκιος επιστρέφει επίμονα στο παρελθόν και μιλάει για όσα τον σημάδεψαν, αλλού σε τόνο εξομολογητικό, αλλού με ελεγχόμενη συγκίνηση και αλλού με κριτική ματιά για πράξεις και παραλείψεις οδυνηρές.
Στην τελευταία ενότητα η υπόρρητη προσδοκία του ποιητή για την οριστική κατάκτηση της ποίησης διαψεύδεται, καθώς εκείνη παραμένει απατηλή μέσα στις συνεχείς μεταμφιέσεις της, άπιστη στις υποσχέσεις της, παραπλανητική, αινιγματική:
σε πείθει σαν άπιστη ερωμένη πως είναι δική σου μόνο (...)
σου φουσκώνει τις ουτοπίες όσο να σκάσουν σαν μπαλόνι (...)
σου ψιθυρίζει μυστικά που πρέπει εσύ να εξιχνιάσεις (...)
Και όταν στο τέλος η ποίηση αποφασίζει να ανταμείψει τον ποιητή για την αφοσίωσή του, τότε, κατά σχήμα οξύμωρο, "[τ]ου αποκαλύπτει την αλήθεια, [τ]ου λέει καθαρά πως ανήκει σε όλους". Η κατακλείδα της ποιητικής σύνθεσης "Εκεί απάνω η ποίηση βρίσκει τον καθένα μας" φωτίζει αναδρομικά το έργο και μας αποκαλύπτει ότι η ποίηση δεν αποτελεί προνόμιο του ποιητή η ποίηση συναντά τον καθένα μας, βρίσκεται παντού, αρκεί να μπορείς να την αναγνωρίσεις. Η αιρετική αυτή θέση συνιστά την πρωτοτυπία του "Σε βρίσκει η ποίηση" ως ποιήματος ποιητικής, ή με άλλα λόγια: αυτό ακριβώς είναι το σημείο που ο αυτοβιογραφούμενος ποιοητής συναντά τη βιογραφία του καθενός, το σημείο όπου συναντώνται η ποιητική και η πολιτική ηθική.
