Δεν είναι μόνο ανάμεσα στις ελάχιστες γυναίκες στην ιστορία που έχουν τιμηθεί με Νόμπελ Χημείας, αλλά και οι ερευνήτριες που επινόησαν ένα από τα σπουδαιότερα εργαλεία της γονιδιακής τεχνολογίας. Ο λόγος για τις Εμανουέλε Σαρπεντιέ και Τζένιφερ Α. Ντούντνα, τις φετινές νικήτριες των κορυφαίων βραβείων, που επιλέχθηκαν, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του φορέα, «για το εργαλείο τους που ξαναγράφει τον κώδικα της ζωής».
Το λεγόμενο γενετικό ψαλίδι CRISPR/Cas9 αλλάζει το DNA των ζώων, των φυτών και των μικροοργανισμών με απίστευτα υψηλή ακρίβεια, βοηθώντας ώστε να αναπτυχθούν νέες θεραπείες του καρκίνου αλλά και κληρονομικών ασθενειών.
Ο ρόλος του CRISPR/Cas9; Όταν, στο παρελθόν, οι ερευνητές έπρεπε να τροποποιήσουν τα γονίδια ενός κυττάρου, σπαταλούσαν πολύ χρόνο και η επιτυχία ήταν αβέβαιη. Χάρη, ωστόσο, σε αυτό το εργαλείο, πλέον μπορούν να το κάνουν μέσα σε λίγες εβδομάδες. «Αυτό το γενετικό εργαλείο έχει τεράστια δύναμη. Όχι μόνο έφερε την επανάσταση στη θεμελιώδη επιστήμη, αλλά επιπλέον οδήγησε σε καινοτόμες καλλιέργειες και θα συμβάλει σε νέες, πρωτοποριακές ιατρικές θεραπείες» δήλωσε ο επικεφαλής της επιτροπής Νόμπελ Χημείας, Κλάες Γκούσταφσον.
«Αυτό το γενετικό εργαλείο έχει τεράστια δύναμη. Όχι μόνο έφερε την επανάσταση στη θεμελιώδη επιστήμη, αλλά επιπλέον οδήγησε σε καινοτόμες καλλιέργειες και θα συμβάλει σε νέες, πρωτοποριακές ιατρικές θεραπείες»
Εξίσου εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι η ανακάλυψή του έγινε τυχαία. Όταν η Σαρπεντιέ μελετούσε το παθογόνο βακτήριο Streptococcus pyogenes, ανακάλυψε ένα μέχρι πρότινος άγνωστο μόριο, το tracrRNA, μέρος του αρχέγονου ανοσοποιητικού συστήματος του βακτηρίου, που αφοπλίζει τους ιούς καταστρέφοντας το DNA τους.
Τη χρονιά που η Σαρπεντιέ δημοσίευσε την ανακάλυψή της, το 2011, άρχισε συνεργασία με τη βιοχημικό Ντούντνα, με ευρεία γνώση του RNA. Μαζί κατάφεραν να αναπαραγάγουν αυτό το γενετικό ψαλίδι σε δοκιμαστικό σωλήνα και να απλοποιήσουν τη χρήση του.
Με την εφαρμογή της ανακάλυψής τους, από το 2012, οι επιστήμονες έχουν καταφέρει να αναπτύξουν φυτά που αντιστέκονται στη μούχλα, την ξηρασία και τα παράσιτα, ενώ επίσης έχουν αρχίσει να αναπτύσσουν νέες αντικαρκινικές θεραπείες και θεραπείες κληρονομικών ασθενειών. Όπως καταλήγει θριαμβευτικά η ανακοίνωση των Νόμπελ Χημείας, «αυτά τα γενετικά ψαλίδια έχουν μεταφέρει τις επιστήμες σε μια νέα εποχή, φέρνοντας, με πολλούς τρόπους, το σπουδαιότερο όφελος στην ανθρωπότητα».
Ποιες είναι οι νικήτριες
Η Δρ Εμανουέλε Σαρπεντιέ, γεννημένη το 1968, είναι Γαλλίδα μικροβιολόγος, γενετίστρια και βιοχημικός, σήμερα διευθύντρια της Μονάδας Μαξ Πλανκ για τις Επιστήμες Παθογόνων στο Βερολίνο. Η Δρ Τζένιφερ Α. Ντούντνα, που γεννήθηκε το 1964 στις ΗΠΑ, διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Μπέρκλεϊ και διεξάγει έρευνες στο Ιατρικό Ινστιτούτο Χάουαρντ Χιουζ. Το 2017 η Ντούντνα έγραψε ένα βιβλίο («A Crack in Creation») όπου περιγράφει το χρονικό της ανακάλυψης του CRISPR/Cas9, ενώ ταυτόχρονα προειδοποιεί για πιθανές αρνητικές συνέπειές του. Έγιναν η έκτη και έβδομη γυναίκα στην ιστορία που διακρίνονται με Νόμπελ Χημείας, κατακτώντας μία θέση πλάι σε ιερά τέρατα της επιστήμης όπως η Μαρί Κιουρί.
Δείτε την Τζένιφερ Α. Ντούντνα να σχολιάζει, συγκινημένη, τη βράβευσή της:
Ακολουθήστε το WomanToc στο Instagram
Κεντρική φωτό:
