Φράσεις που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστές, αλλά είναι ενδιαφέρουσες και ενδεχομένως χρήσιμες.
Λατινική φράση / Μετάφραση
a bene placito / για ευχαρίστηση
a capite ad calcem / από την κορφή ως τα νύχια
a contrario / απεναντίας, από την άλλη πλευρά
a deo rex, a rege lex / από το θεό βασιλιάς, από το βασιλιά νόμος
a posse ad esse / από το δυνατό στο υπαρκτό
ab initio / εξαρχής
ab ovo / από το αβγό (μτφ. εξαρχής)
absum / απών
adsum / παρών
acta non verba / πράξεις, όχι λόγια
ad absurdo / δια της εις άτοπον απαγωγής
ad finem / μέχρι τέλους
ad gloriam / εις δόξαν
ad honores / τιμητικώς
ad infinitum / επ' άπειρον
ad libitum / κατά βούληση
ad litteram / κατά γράμμα
ad nauseum / μέχρι αηδίας
ad rem / επι του θέματος, επί του σημείου
ad unum / μέχρις ενός
ad usum / ως είθισται
ad valorem / επί της αξίας (για φόρους, δασμούς κλπ)
ad vitam / για τη ζωή
addendum / πρέπει να προστεθεί
ad utrumque paratus / δια παν ακραίο ενδεχόμενο
aequo animo / με ήρεμο μυαλό
amantes amentes / οι ερωτευμένοι, τρελοί
annus bisextus / δίσεκτο έτος
annus horribilis / τρομερός χρόνος
annus mirabilis / θαυμαστό έτος
antebellum / προπολεμικά
aperto libro / πρόχειρα
arbor mirabilis / το δέντρο της γνώσης
arcana imperii / μυστικά του κράτους
arguendo / χάριν επιχειρηματολογίας
arrectis auribus / με τεντωμένα αυτιά
ars gratia artis / η τέχνη για τη τέχνη
aude sapere / να τολμήσεις να γνωρίζεις
aurea mediocritas / χρυσή μετριότητα
aut caesar aut nihil / ή καίσαρας ή τίποτα
aut vincere aut mori / νίκη ή θάνατος
auxilio ab alto / με βοήθεια άνωθεν
ave atque vale / χαίρε και αντίο (Κάτουλος - από επιθανάτια ωδή)
bellum omium contra omnes / πόλεμος όλων εναντίον όλων (T. Hobbes)
bene meritus / το αξίζει
bonis avibus / με καλούς οιωνούς
camera obscura / σκοτεινός θάλαμος (προέλευση της φωτ. κάμερας)
canes pugnacesa / τα σκυλιά του πολέμου
capax infiniti / κρλκτ: κρατώντας το άπειρο, με την έννοια «ικανός για όλα»
caput mundi / κεφαλή του κόσμου
causa mortis / αιτία θανάτου
cave / πρόσεχε!
ceteris paribus / αν όλα τα άλλα είναι ίδια
clavis aurea / το χρυσό κλειδί (που ξεκλειδώνει μυστικές πόρτες)
confessio fidei / ομολογία πίστεως
consensu omnium / κοινή συναινέσει
contemptus mundi / περιφρόνηση για τον κόσμο
cor unum / μια καρδιά, ενωμένοι (σσ: δημοφιλές motto)
coram publico / σε κοινή θέα, δημοσίως
corpus delicti / το σώμα του εγκλήματος
cum grano salis / με κόκκο αλατιού (έκφραση δυσπιστίας -Πλίνιος)
custos morum / προστάτες της ηθικής
cura posterior / μεταγενέστερη φροντίδα (αντστχ:"δεν είναι του παρόντος")
crux criticorum / κύκλος κριτικών
dante deo / δώρο θεού
De Civitate Dei / για την Πολιτεία του Θεού (Ιερός Αυγουστίνος)
de fideli / καλή τη πίστει
de nihilo nihil / τίποτα [δεν προέρχεται] από τίποτα
de novo / εκ νέου
de proprio motu / αυθορμήτως
deceptio visus / οφθαλμαπάτη
decrevi / αποφάσισα (αντστχ :"αποφασίζομεν & διατάζομεν")
delirium tremens / τρομώδες παραλήρημα
deo volente / θεού θέλοντος
deus ex machina / ο από μηχανής θεός
dextro tempore / εν ευθέτω χρόνω
dies irae / μέρα οργής
dies faustus / ευτυχισμένη μέρα
divide et impera / διαίρει και βασίλευε
digitus impudicus / ξεδιάντροπο δάχτυλο (η γνωστή άσεμνη χειρονομία με το μεσαίο δάχτυλο)
dixi / είπα!
doli capax / ικανός για το έγκλημα
do ut des / [σου] δίνω και [μου] δίνεις
e contrario / από αντίθετη άποψη
e pluribus unum / από πολλά ένα (μότο των HΠA)
ecce homo / ίδε ο άνθρωπος (φράση του Πιλάτου από την Vulgata)
ecce signum / ιδού το σημάδι (η απόδειξη)
et passim / κι άλλα, διάσπαρτα, στις σελίδες (βιβλιογραφικός όρος)
ex abrupto / χωρίς ετοιμασία, πρόχειρα, αιφνιδιαστικά
ex animo / από καρδιάς, ειλικρινά
ex ante / από πριν (βασισμένο σε αρχικές εκτιμήσεις)
ex dono / δωρεάν
ex dolo / με δόλο, με πρόθεση
ex gratia / σαν χάρη, τιμητικά
ex more / σύμφωνα με το έθιμο
ex nihilo / εκ του μηδενός
ex opere operato / από δουλειά που έχει γίνει, εκ των πεπραγμένων
ex post facto / εκ των υστέρων
ex proprio motu / εθελοντικά
ex silentio / λόγω σιωπής (λόγω μη αντίθετης επιχειρηματολογίας)
ex tempore / παρορμητικά, πρόχειρα
flagrante delicto / επ’ αυτοφόρω
fluctuat nec mergitur / κλυδωνιζόμενο [αλλά] μη βυθιζόμενο
genius lociτο / πνεύμα του τόπου
gens togata / το γένος με την τήβεννο (οι Ρωμαίοι)
hoc signo victor eris / εν τούτω νίκα
imprimatur / τυπωθείτω
imprimis / καταρχήν
in abstracto / θεωρητικά, αφηρημένα
in actu / στην πράξη
in aeternum / στην αιωνιότητα
in camera / στο δωμάτιο, ιδιαιτέρως, κατ’ ιδίαν
in casu / σε περίπτωση
in esse / εν τω γεννάσθαι
in fine / στο τέλος, τελικά
in infinitum / επ’ άπειρον
in libris libertas / στα βιβλία ελευθερία
in limine / στο κατώφλι, στην αρχή
in loco / στη θέση
in medias res / στη μέση των πραγμάτων
in nomine patris et filii et spiritus santi / εις το όνομα του Πατρός, και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος
in omnia paratus / έτοιμος για όλα, πανέτοιμος
in perpetuum / για πάντα
in posterum / μέχρι την επομένη
in praxi / στην πράξη
in propria persona / αυτοπροσώπως
in re / αναφορικά με
in se / καθ’ ευατό
in toto / συνολικά, εν συνόλω
index librorum prohibitorum / λίστα απαγορευμένων βιβλίων
inter allias (ή allia) / μεταξύ των άλλων
interpretatio extensiva / διασταλτική ερμηνεία
inter nos / μεταξύ μας
inter se / μεταξύ τους
intra muros / εντός των τειχών
ius sanguinis / Δίκαιο του αίματος
ius soli / Δίκαιο του εδάφους
januis clausis / κελκεισμένων των θυρών
jure et facto / Με βάση το δίκαιο [αλλά] και τα γεγονότα
justa causa / νόμιμη [δίκαιη] αιτία
lapsus alumni / λάθος γενόμενο
lex non scripta / άγραφος νόμος
lex lata / το ισχύον Δίκαιο
lex talionis / νόμος ίσης ανταπόδοσης (παρόμοιο του «οφθαλμόν αντί οφθαλμού»)
licet / επιτρέπεται
locus delictiο / τόπος του εγκλήματος
locus standi / το μέρος που στέκεσαι
lucrum ex re / κέρδος από την ουσία του πράγματος
magnum malum / μεγάλο κακό
malis avibus / με κακούς οιωνούς
maximus in minimis / τα μεγαλύτερα στα μικρότερα
me fallit / δεν ξέρω
mellioribus annis / σε καλύτερα χρόνια
mens et manus / νους και χέρι (μότο του MIT)
mens rea / ένοχος νους
meum et tuum / δικό μου και δικό σου
mirabile visu / θαυμαστό θέαμα
modificatis modificandis / έχοντας αλλάξει αυτά που μπορούσαν ν' αλλάξουν
modus agendi / τρόπος ενέργειας, μέθοδος
multum in parvo / πολύ σε λίγο
ne plus ultra / δεν έχει παραπέρα, δεν υπάρχει τίποτε πιο πάνω
nemo malus felix / κανείς κακός ευτυχής
nihil ad rem / δεν έχει να κάνει τίποτα με αυτό
nihil obstat / τίποτε δεν εμποδίζει
nolens volens / εκών άκων
non quis, sed quid / όχι ποιο αλλά τι
non sequitur / δεν ακολουθεί, δεν βγάζει νόημα
novus homo / νέος [και ανερχόμενος] άνθρωπος
nox noctis est nostri / η νύχτα είναι δική μας
nudum pactum / γυμνή συμφωνία (με ανεφάρμοστους ή άνευ σημασίας όρους)
nulli secundus / δεύτερος σε κανέναν (πρώτος)
nunc aut nunquam / τώρα ή ποτέ
obscurum per obscurius / [εξηγείται] το ακατανόητο με το πιο ακατανόητο
onus probandi / το βάρος της απόδειξης
Optimus Maximus / Ο άριστος και μέγιστος (επίθετο του Δία)
paucis verbis / με λίγα λόγια
per diem / κάθε μέρα
per mensem / μηνιαίως
placet experiri / είναι ευχάριστο να δοκιμάζεις
plusque minusque / λίγο –πολύ
police verso / με αντίχειρες προς τα κάτω
post coitem / μετά τη συνουσία
post factum / μετά το γεγονός
prima facie / εκ πρώτης όψεως
primum inter pares / πρώτος μεταξύ ίσων
pro aris et focis / υπέρ βωμών και εστιών
probatum est / είναι αποδεδειγμένο
pro hac vice / γι’ αυτήν την περίπτωση
pro rata / αναλογικά, κατ'αναλογίαν
quantum sufficit / όσο χρειάζεται
quieta non movere / μην ταράζεις τα ήρεμα [νερά]
rara avis / σπάνιο πτηνό (φράση του Γιουβενάλη)
religio loci / τοπική θρησκεία [ή δοξασία]
res communis usus / κοινόχρηστα πράγματα
res gestae / τα πεπραγμένα
res judicata / δεδικασμένα
res publica / τα δημόσια πράγματα, η πολιτεία, τα δημόσια αγαθά
respice finem / σκέψου το αποτέλεσμα
requiem aeternam / ανάπαυσιν αιώνιον (αρχή νεκρώσιμου τροπαρίου)
rigor mortis / νεκρική ακαμψία
semper fidelis / πάντα πιστός (μότο και των US Marines)
sal Atticum / Αττικόν αλάτι (πνεύμα)
sancta simplicitas / ιερή απλότητα (αφέλεια)
sanctum sanctorum / άγιο των αγίων
se defendendο / εν αμύνη
semper idem / πάντα ο ίδιος (Κικέρων)
semper paratus / πάντα έτοιμος
sensu latο / με την ευρεία έννοια
sensu stricto / με τη στενή έννοια
sexus infirma / το αδύναμο φύλο
sic erat in fatis / έτσι ήταν μοιραίο
sic faciunt omnes / έτσι κάνουν όλοι
sic passim / έτσι παντού (βιβλιογραφικός όρος)
sic vita est / έτσι είναι η ζωή
sine die / χωρίς μέρα, μτφ., επ’ άπειρον
sine sole sileo / χωρίς ήλιο σωπαίνω (σε ηλιακά ρολόγια)
siste, viator / στάσου διαβάτη (επιγραφή σε ρωμαϊκούς τάφους)
sotto voce / με χαμηλή φωνή
status quo ante / η πρϋπάρχουσα κατάσταση
sub poen / υπό ποινή
sub rosa / κάτω από το τριαντάφυλλο, μτφ. μυστικά
sub secretο / μυστικά
summum bonum / το ύψιστο αγαθό
suo loco / στη [σωστή του] θέση
summum opus / το ύψιστο έργο
tempus fugit / ο χρόνος φεύγει
terra firma / στερεό έδαφος
terra nullius / γη κανενός, ακατοίκητο μέρος, no man's land
totis viribus / με όλη τη δύναμη
ubi supra / όπως ανωτέρω
ultra vires / εκτός δικαιοδοσίας
una voce / ομόφωνα
unum et idem / ένα και το αυτό
urbi et orbi / στην πόλη (Ρώμη) και στην Υφήλιο (στα έγγραφα του Πάπα)
vade in pace / ύπαγε εν ειρήνη (Ρωμαϊκός αποχαιρετισμός)
via media / η μέση οδός
virgo intacta / αγνή παρθένα
vis maior / ανωτέρα βία
viva voce / ζωηρή φωνή
vivat rex / ζήτω ο βασιλεύς
vocabula artis / τεχνικοί όροι
volens et potens / πρόθυμος και ικανός
volo, non valeo / θέλω, δεν μπορώ
vox populi / φωνή λαού
