«Ξέχασε ό,τι σε έχουν μάθει»: Μια παράσταση στη μνήμη του Βαγγέλη Γιακουμάκη

Η παράσταση είναι ένα καλά δουλεμένο σχόλιο στη διαφορετικότητα.

Ο Δημήτρης Κομνηνός και η Ομάδα 90ο C ανεβάζουν τη θερμοκρασία μεταφέροντας «ΤΩ ΜΑΘΕΙΜΑ» του Ε. Ιονέσκο, εμβληματικό κωμικό δράμα του 1950, στην Αθήνα του 2018.

Μότο της παράστασης: «Ξέχασε ό,τι σε έχουν μάθει».

Οι συντελεστές της παράστασης ανατρέπουν τα δεδομένα της δράσης του έργου, καθώς αντικαθιστούν το ρόλο της πρωταγωνίστριας μαθήτριας με αυτόν ενός non binary (εκτός του δίπολου άνδρας-γυναίκα) ατόμου, ως αντίλογο στα «ορθά/ακαδημαϊκά/κοινωνικά πρέπει» του

ΠΑΤΡΕΙΣ, ΘΡΟΙΣΚΥΑ, ΕΙΚΩΓΕΝΙΑ

Η παράσταση είναι ένα καλά δουλεμένο σχόλιο στη διαφορετικότητα αφού, για να στηθεί, οι συντελεστές της, έκαναν πολύμηνη έρευνα πάνω στη πολιτισμική κρίση της διδακτικής στης Ελλάδα, και την αφιερώνουν στη μνήμη του Βαγγέλη Γιακουμάκη, ο οποίος βασανίστηκε και δολοφονήθηκε από συμφοιτητές του στη Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων το 2015. Έγκλημα μίσους που παραμένει ανεξιχνίαστο μέχρι και σήμερα.

ΤΟ ΕΡΓΟ

Ένας συνεσταλμένος Καθηγητής, γνήσιος εκφραστής της ξύλινης εκπαιδευτικής διαδικασίας, υπό́ το ανήσυχο βλέμμα της πιστής του Υπηρέτριας, συμβολική́ εκπρόσωπος της νοσηρής κοινωνίας, παραδίδει μαθήματα γεωγραφίας, αριθμητικής και γλωσσολογίας, σε ένα non binary (εκτός του δίπολου άνδρας-γυναίκα) άτομο.

Μέσα από́ ερωταπαντήσεις που θυμίζουν όλα όσα έχουμε διδαχτεί, ο Ιονέσκο στήνει μια θεατρική́ παγίδα: με την εξέλιξη του μαθήματος, ο δάσκαλος οδηγεί το Μαθητευόμενο στην πλήρη υποταγή́ και η ιστορία ξεφεύγει από τη σφαίρα του ρεαλισμού.

Μέσα από σκληρές λέξεις και εικόνες, ντυμένες με το σαρδόνιο και υπέροχα ανατρεπτικό́ χιούμορ του Ιονέσκο, οι χαρακτήρες οδηγούνται στο ολικό́ χάος, με τον δάσκαλο να γίνεται βίαιος και να δολοφονεί το μαθητευόμενο του.

Στο ΜΑΘΗΜΑ – ξεκάθαρα το πιο queer μάθημα στην ιστορία της παιδαγωγικής – ο Ακαδημαϊκός Ιονέσκο αναδεικνύει με τρόπο ωμό, τον αυταρχισμό και την άνοδο της φασιστικής νοοτροπίας στη διδακτική διαδικασία, την ελλιπή κατάρτιση των διδασκόντων, τα αντιεπιστημονικά και κούφια σχολικά εγχειρίδια, την επικέντρωση στην συσσώρευση της πληροφορίας και την ισοπέδωση κάθε πανεπιστημιακής γνώσης.

*ΞΕΧΑΣΕ Ο,ΤΙ ΣΕ ΕΧΟΥΝ ΜΑΘΕΙ

Η φράση αυτή αποτελεί το μανιφέστο της παράστασης. Η ομάδα 90οC, έπειτα από πολύμηνη ιστορική έρευνα πάνω στη πολιτισμική κρίση της Διδακτικής στην Ελλάδα, στήνει στην ατμοσφαιρική αίθουσα του Bios Basement, μια βαθιά ανήσυχη παράσταση με στόχο να αναδείξει όλα όσα βρίσκονται εκτός… διδακτέας ύλης.

Στη διασκευή της η ομάδα 90οC, μεταφέρει, σε ενεστώτα χρόνο, το έργο στην Αθήνα του 2019, που, οργισμένη και αδαής, μετεωρίζεται σε έναν απροσδιόριστο χρόνο, κάπου ανάμεσα σε παρατατικό και αόριστο, κάνοντας χρήση του καταπιεσμένου δασκάλου, ως μοντέλο ενός κοινωνικά αποδεκτού Serial Κiller, που καθημερινά σκοτώνει μαθητές, ενώ ταυτόχρονα αντικαθιστά τον ρόλο της μαθήτριας με αυτόν ενός non binary (εκτός του δίπολου άνδρας-γυναίκα) ατόμου, για να επιτεθεί στα «ορθά/ακαδημαϊκά/κοινωνικά πρέπει».

Υπογραμμίζει την αποδοχή στην διαφορετικότητα και ψιθυρίζει πως μέσα από τις χαραμάδες διαφαίνεται η γνώση (όπως ο κομμένος στα δύο τίτλος του έργου, στο εικαστικό της παράστασης).

Κύριος στόχος της ομάδας, είναι η δημιουργία μιας θεατρικής εμπειρίας που αναπνέει και εκτός θεατρικής αίθουσας, ενώ αφιερώνει την παράσταση στη μνήμη του Βαγγέλη Γιακουμάκη που βασανίστηκε και δολοφονήθηκε από συμμαθητές του, το 2015

*Για 20 παραστάσεις από 6/12/2018 στο Bios

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ

«Όταν η εξειδίκευση προσπερνάει τη γνώση, η πληροφορία την ενημέρωση και ο βιοπορισμός την επιβίωση, πως περιμένει κανείς να παραμεριστεί το φασιστικό φαινόμενο; Η οργή οδηγεί - ο φανατισμός ακολουθεί - ο φασισμός παραμορφώνει - ο άνθρωπος σκοτώνει. Ιστορικά τεκμηριωμένα, κυρίαρχα στοιχεία στο έργο του Ιονέσκο και της παράστασής μας. Είναι γνωστό ότι ασχολούμαι με το θέατρο της καταγγελίας. Όμως, πια, ανησυχώ βαθύτατα, τρέμω για τη χώρα μας, το μέλλον της και για εμάς το ίδιο. Και, εδώ, στο Bios, ζεστή θεατρική φωλιά, μετά από πολλά χρόνια, μαζί με την υπέροχη ομάδα μου, τους «90 βαθμούς Κελσίου», τον Αλέξανδρο Χούντα, τη Μαρίνα Πολυμέρη, τον Διονύση Στραβοράβδη και τη Σεμέλη Παπαοικονόμου, καταθέτω αυτή μου την ανησυχία. Διανύσαμε ένα πολύμηνο, δύσκολο, νυχτερινό δρομολόγιο στη σκοτεινή πλευρά του εαυτού μας» -Δημήτρης Κομνηνός