«Το βράδυ που ο Μαξ ντύθηκε λύκος κι έκανε σκανταλιές, κάθε λογής…». Έτσι ξεκινάει το βιβλίο «Η Χώρα των Τεράτων» του Μορίς Σέντακ που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος, σε απόδοση του βραβευμένου συγγραφέα Γιάννη Παλαβού. Βιβλίο που έχει χαρακτηριστεί ως «το καλύτερο παιδικό βιβλίο όλων των εποχών» από το περιοδικό Time.
O Μαξ λοιπόν. Ένα ακόμα παιδάκι που «διαολίζεται» και αρχίζει να κάνει σκανταλιές και τρέλες βραδιάτικα. Σας θυμίζει κάτι; Η μαμά του διαπιστώνοντας τα καμωματά του τον φωνάζει «Τέρας!» και τον στέλνει στο δωμάτιο του- και μάλιστα νηστικό. Τι να κάνει λοιπόν και ο Μαξ, που είναι μες στα νεύρα; Καταφεύγει στη φαντασία του και πάει να βρει τους όμοιους του, δηλαδή άλλα τέρατα, σε ένα δάσος, όπου θα φτάσει με τη βάρκα του, ως άλλος Οδυσσέας. Εκεί θα ζήσει περιπέτειες, θα γίνει επιτέλους Βασιλιάς και για αλλαγή θα είναι εκείνος που θα επιβάλλει τους κανόνες και θα τον υπακούν. Έπειτα όμως; Κάτι η βαρεμάρα, κάτι η πείνα θα τον οδηγήσουν να απαρνηθεί τα μεγάλα προνόμια για λίγο αχνιστό φαγάκι και το σπίτι του.
Το βιβλίο εκδόθηκε στην Αμερική με τον τίτλο Where the Wild Things Are το 1963. Σε μια εποχή που ο κόσμος απέφευγε να αποδεχθεί πως και τα παιδιά όπως όλοι έχουν ένα φάσμα συναισθημάτων, δεν είναι μόνο ενάρετα «αγγελούδια», όπως τα παρουσίαζαν τα βιβλία μέχρι την εποχή του Σέντακ. Αυτό όμως δεν ίσχυε για εκείνον. Γιατί ο Σέντακ αγκάλιασε τα παιδιά στην ολότητά τους επιτρέποντας τους να είναι δύστροπα, ξινά, ανυπάκουα και τρελούτσικα. Στα δικά του βιβλία παιδιά πέφτουν θύματα απαγωγής, γονείς εξαφανίζονται κ.ά., δεν είναι δηλαδή όλα ρόδινα και φωτεινά.
Ο ίδιος συνήθιζε δε να λέει χαριτολογώντας (ή ίσως όχι) πως οι γκοτέσκοι χαρακτήρες που βλέπουμε στο Where the Wild Things Are, τα τέρατα δηλαδή, δεν ήταν τίποτα άλλο παρά τα όχι και τόσο ευγενή πορτρέτα των συγγενών του. Έτσι τουλάχιστον τους θυμόταν να περιφέρονται γύρω από το κρεβάτι του καθώς ήταν φιλάσθενος ως παιδί. Μάλιστα το γεγονός πως υπήρξε φιλάσθενος τού χάρισε τη... ζωγραφική. Γιατί ήταν η ζωγραφική και όσα παρακολουθούσε από το παράθυρo του δωματίου του που έκαναν την παραμονή στο κρεβάτι υποφερτή.
Το βιβλίο του «Η Χώρα των Τεράτων» (Where the Wild Things Are) -που έχει γράψει και εικονογραφήσει ο ίδιος- ήταν εκείνο που τον έκανε διάσημο. Υπολογίζεται πως έχουν πουληθεί περισσότερα από 23 εκ. αντίτυπα του βιβλίου ανά τον κόσμο. Μάλιστα, μαζί με τα βιβλία In the night Kitchen (1970) και το Outside Over There (1981) συνθέτουν μια τριλογία.
Στα σχέδιά του τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και ονείρων συγχέονται. Οι εικόνες του μπορεί άλλοτε να παραπέμπουν σε γραβούρες του 19ου αιώνα κι άλλοτε να θυμίζουν Μπλέικ ή Σαντάλ. Το 1964 κέρδισε το εμβληματικό βραβείο Caldecott Medal από την Ένωση Βιβλιοθηκών της Αμερικής, το 1970 του απονεμήθηκε το βραβείο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν για την προσφορά του στην εικονογράφηση παιδικών βιβλίων, ενώ το 1996 κέρδισε και το Εθνικό Μετάλλιο Τεχνών των ΗΠΑ για τη συνολική προσφορά του. Το 2003 τού απονεμήθηκε μάλιστα το πρώτο Βραβείο που θεσπίστηκε στη μνήμη της Άστριντ Λίντγκρεν (σ.σ: συγγραφέα της Πίπης Φακιδομύτης).
Η διαδρομή του Σέντακ
Ο Μορίς Μπερνάρντ Σέντακ γεννήθηκε στο Μπρούκλιν στις 10 Ιουνίου του 1928. Οι γονείς του ήταν εβραίοι μετανάστες από την Πολωνία. Η ζωή και η ψυχή του επηρεάστηκε από τα μεγάλα γεγονότα της εποχής: την «Μεγάλη Ύφεση» , τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και το Ολοκαύτωμα, στο οποίο χάθηκαν πολλοί συγγενείς του. Ένα άλλο γεγονός, η απαγωγή του μωρού της οικογένειας Λέντερμπεργκ το 1932 λέγεται ότι τον στοίχειωσε καθώς σκεφτόταν πως αν δεν είναι ασφαλές ούτε ένα λευκό γαλανομάτικο μωρό, τότε ποιο παιδί ήταν;
Ο ίδιος ένιωθε πως βρισκόταν και ζούσε στο περιθώριο της κοινωνίας- προερχόμενος από μια οικογένεια κατώτερης τάξης, εβραϊκής καταγωγής και γκέι -σε μια εποχή που δεν επιτρεπόταν να είσαι απλώς ο εαυτός σου. Όμως ο ίδιος κατάφερε να τελικά να χτίσει μια λαμπρή καριέρα.
Πώς ξεκίνησε όμως; Ο Σέντακ σπούδασε στο Art Students League της Νέας Υόρκης. Φοιτητής ακόμη είχε αρχίσει να εργάζεται στο κατάστημα παιχνιδιών FAO Schwartz σχεδιάζοντας τις βιτρίνες του. Εκεί γνώρισε την επιμελήτρια παιδικών βιβλίων Ursula Nordstrom του εμβληματικού εκδοτικού οίκου Harper & Row. Ήταν εκείνη που τού ενέθεσε την πρώτη του εικονογράφηση, το The Wonderful Farm του Marcel Aymé το 1951.
Κατά τη διάρκεια της καριέρας του ο Μορίς Σέντακ εικονογράφησε 150 βιβλία. Εκτός από τα δικά του, εικονογράφησε βιβλία των Αδερφών Γκριμ, Χέρμαν Μέλβιν και Τολστόι- όπως και σύγχρονών του συγγραφέων, ενώ από τη δεκαετία του 1970 άρχισε να σχεδιάζει επίσης σκηνικά και κοστούμια για μεγάλες όπερες και μπαλέτα.
Το 1972 μετακόμισε στο Κονέκτικατ όπου και πέθανε το 2012. Ο συγγραφέας Νιλ Γκέιμαν έχει πει για τον Σέντακ: «Ήταν μοναδικός, παράξενος, ευφυής, σοφός, μαγικός. Έκανε τον κόσμο καλύτερο με την τέχνη του».
Ακολουθήστε το Woman Toc στο Instagram
