Κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί όταν ξεκινούσε η παράσταση φέτος με αφορμή τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική καταστροφή πως θα ζούσαμε και πάλι στην Ευρώπη τη φρίκη του πολέμου. Όσο γράφονται αυτές οι γραμμές υπολογίζεται πως 500.000 Ουκρανοί έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια και την πατρίδα τους αναζητώντας καταφύγιο.
Πρόσφυγες και πάλι. Όπως το 1922. Όταν Μικρασιάτες έλληνες εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους και έφτασαν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα προσπαθώντας να σωθούν και να στήσουν από το μηδέν μια νέα ζωή. Μάλιστα, κάποιοι από αυτούς φιλοξενήθηκαν στο Δημοτικό θέατρο της Αθήνας μετατρέποντας τα θεωρεία του σε σπίτια- μινιατούρες. Σε αυτό το πραγματικό συμβάν βασίζεται το μυθιστόρημα της Αγγελικής Δαρλάση, «Το Αγόρι στο Θεωρείο» (εκδ. Μεταίχμιο) που μεταφέρεται τώρα στο θέατρο για νεαρούς θεατές (και όχι μόνο).
Πώς είναι άραγε να έρχεσαι αντιμέτωπος με τον θάνατο και την καταστροφή; Να παλεύεις με τα κύματα; Να επαφίεται η ζωή σου στην καλοσύνη των ξένων, σε συγκυρίες, σε τυχαία γεγονότα; Ερωτήματα που επανέρχονται τώρα πέρα από κάθε λογική. Όμως, τόσο το βιβλίο, όσο και η παράσταση μιλούν για το σκοτάδι, με φως. Προτείνουν ως αντίβαρο την αλληλεγγύη, την αγάπη, την τρυφερότητα και τη φαντασία -όσον αφορά τα παιδιά.
Κεντρικός ήρωας της ιστορίας είναι ο μικρός Δρόσος. Που φτάνει εδώ με μια βαλίτσα στο χέρι και στο άλλο την αδερφή του, την Αρετή. Έχουν χάσει τους γονείς τους και μια γυναίκα τους έχει πάρει υπό την προστασία της. Στο θέατρο που ζουν τώρα βρίσκουν επίσης στέγη ένα αγόρι που περιμένει τον πατέρα του και δουλεύει στην αγορά, μια ράφτρα που επιδιορθώνει διαρκώς το νυφικό που δεν πρόλαβε να φορέσει, ένα κορίτσι που έχει χάσει τη μιλιά του και άλλοι γείτονες που απέχουν μόνο μια ανάσα. Η πλοκή κορυφώνεται όταν ξαφνικά χάνεται η αδερφή του Δρόσου και όλοι μαζί στήνουν μια παράσταση (την Τρικυμία του Σαίξπηρ) προσπαθώντας να καλέσουν το κορίτσι «πίσω».
Στο βιβλίο μεγάλος πρωταγωνιστής είναι και ο μαγικός ρεαλισμός, η φαντασία, το μυαλό του Δρόσου που ταξιδεύει για να πλάσει μια άλλη πραγματικότητα, μια «πραγματικότητα» που θα τού επιτρέψει να επιβιώσει. Στην παράσταση φαίνεται να δίνεται έμφαση στο παρόν, στο τώρα, στην πραγματικότητα που βιώνουν οι ήρωες. Η ευρηματική σκηνοθεσία της Σοφίας Μαραθάκη δημιουργεί έναν αφηγηματικό ιστό που συνδέει το παρόν με το παρελθόν με τη βοήθεια του αφηγητή της, του Δρόσου -άλλοτε ως ενήλικα, άλλοτε ως παιδί. Μουσικές και κωμικές στιγμές δίνουν απαραίτητες ανάσες ιδίως για τους νεότερους θεατές, συμβάλλοντας επίσης στον τόσο καλό ρυθμό της παράστασης. Η Μαραθάκη χαρίζει επίσης όμορφες εικόνες στο κοινό με τη βοήθεια του φωτισμού και της σκηνογραφίας (όπως τη σκηνή που βλέπουμε παρατεταγμένα ρούχα στο βάθος, στο «σημερινό» εργαστήρι του Δρόσου).
Επιπλέον, οι ερμηνείες είναι εξαιρετικές, η σκηνογραφία και τα κοστούμια επίσης. Μια πραγματική παράσταση «Εθνικού» που θα είχαμε πεθυμήσει τόσο ως ανάσα πολιτισμού. Μια παράσταση που θα δώσει επίσης την ευκαιρία σε γονείς, φροντιστές και αγαπημένους των παιδιών να μιλήσουν για το τότε που επαναλαμβάνεται τώρα δραματικά.
Κι όπως σημειώνει και η σκηνοθέτρια: «Στον ευρύτερο χωροχρόνο της ελληνικής ιστορίας του πρώτου μισού του 20ού αιώνα, διαμορφώθηκαν κομμάτια της ταυτότητάς μας. Η Μικρασιατική Καταστροφή έχει σημαδέψει την ιστορία μας κι έχει καθορίσει τη σχέση μας με την έννοια της προσφυγιάς, της απώλειας, της νοσταλγίας, της μνήμης αλλά και της καινούργιας αρχής. Η μικρο-ιστορία των προσώπων του έργου γίνεται πανανθρώπινη, ξεφεύγει από το στενό ιστορικό της πλαίσιο κι έρχεται να συνομιλήσει με τους πρόσφυγες όλου του κόσμου τότε, τώρα και πάντα».
Κεντρική εικόνα (και όλες οι εικόνες): παραχώρηση από το Εθνικό Θέατρο
Ακολουθήστε το Woman Toc στο Instagram
