ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ WOMAN TOC

Όταν η παιδική ραδιοφωνική εκπομπή "Εδώ Λιλιπούπολη" έφερε την επανάσταση

Τους στίχους υπέγραφε η Μαριανίνα Κριεζή που απεβίωσε σαν σήμερα το 2022. Μαριανίνα Κριεζή σε ευχαριστούμε για όλα, θα τα ξαναπούμε στην λιλιπούτεια αιωνιότητα.

Όταν η παιδική ραδιοφωνική εκπομπή «Εδώ Λιλιπούπολη» έφερε την επανάσταση

"Εδώ Λιλιπούπολη, εδώ Λιλιπούλη, σας μιλάει ο δημοσιογράφος Μπρίνης…". Οι περισσότεροι έχουμε ακούσει είτε ολόκληρες εκπομπές είτε τραγούδια από τη θρυλική ραδιοφωνική εκπομπή "Εδώ Λιλιπούπολη" που έπαιζε κάθε πρωί στις 09:30 π.μ στο Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και παιζόταν σε επανάληψη και το απόγευμα στις 17:00 μ.μ. Ξετρελαμένα ήταν τότε τα παιδιά τον δημιοσιογράφο Μπρίνη (Νίκο Τσιλούδη), τη Χιονάτη (Άννα Παναγιωτοπούλου), τον Πρίγκιπα (Λευτέρη Βογιατζή), τη Μπομπίλα (Μίρκα Παπακωσταντίνου), τη μάγισσα Μπρουνχίλντα (Σαπφώ Νοταρά) και πολλούς άλλους σπαρταριστούς ήρωες.

Σκοπός της εκπομπής ήταν αρχικά να μάθουν τα παιδιά τα χρώματα (όπως το "Ρόζα, Ροζαλία" για το ροζ χρώμα), τα μεγέθη, τις αποστάσεις διασκεδάζοντας μέσα από τραγούδια και θεατρικούς διαλόγους. Όμως, όπως θα δούμε και στη συνέχεια, τελικά η εκπομπή δεν έμεινε μόνο εκεί, αφού πληροφορούσε τα παιδιά για τα κακώς κείμενα της πολιτικής και της κοινωνίας, ώστε οι ίδιοι αύριο να δομήσουν μια άλλη πραγματικότητα.

Άνθρωπος- κλειδί υπήρξε βέβαια ο Μάνος Χατζηδάκις, ο οποίος ανέλαβε τη διεύθυνση του Τρίτου Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας το 1975. Έχοντας ακούσει στο εξωτερικό μια ραδιοφωνική εκπομπή για παιδιά θέλησε να δημιουργήσει οπωσδήποτε μια πρωτότυπη εκπομπή για εκείνα και στην Ελλάδα. Ανέθεσε λοιπόν την εκπομπή στη Ρεγγίνα Καπετανάκη η οποία με τη συνδρομή της παιδοψυχολόγου Ελένης Βλάχου. Σχεδίασαν λοιπόν τον σκελετό της εκπομπής και την παρουσίασαν στον Χατζιδάκι, ο οποίος ενθουσιάστηκε.

Στιχουργός των τραγουδιών που ακούγονταν (κάθε μέρα και καινούργια!) ήταν η Μαριανίνα Κριεζή και μια πλειάδα νέων τότε δημιουργών που σήμερα όλοι γνωρίζουμε πολύ καλά μέσα από το έργο τους: Λένα Πλάτωνος, Νίκος Κυπουργός, Νίκος Χριστοδούλου στη σύνθεση και στην ερμηνεία οι Σαβίνα Γιαννάτου, Αντώνης Κοντογεωργίου, Νένα Βενετσάνου. Ναι, μια dream team καλλιεργημένων και ταλαντούχων ανθρώπων στην υπηρεσία των παιδιών.

Όταν η παιδική ραδιοφωνική εκπομπή "Εδώ Λιλιπούπολη" έφερε την επανάσταση

Η εκπομπή τέθηκε υπό την προστασία του και ξεκίνησε το 1976, ωστόσο δέχτηκε εξαρχής πόλεμο από τους ακροατές του Τρίτου Προγράμματος και η ακροαματικότητά της ήταν χαμηλή. Ακόμα και οι ίδιοι οι συντελεστές είχαν απογοητευτεί. Όμως ο Μάνος Χατζηδάκις ήταν αμετακίνητος. Και απ’ ό,τι αποδείχτηκε ορθώς. Ο ίδιος ενέταξε τότε στο δυναμικό την Άννα Παναγιωτοπούλου για να προσδώσει θεατρικότητα στα κείμενα και στους διαλόγους. Έκτοτε άρχισε η ανοδική πορεία μιας επαναστατικής εκπομπής που αντιμετώπισε τα παιδιά ως αντάξιους συνομιλητές και νοήμονες ανθρώπους. Σχεδόν κανείς ως τότε δεν είχε δουλέψει με τόση προσήλωση και ζήλο για το παιδικό κοινό.

Οι καλλιτέχνες απολάμβαναν πλήρη ελευθερία στη δημιουργία του έργου της. Με τον χρόνο άρχισαν μάλιστα να εμπλουτίζουν το σενάριο και με πολιτικές αναφορές και γεγονότα της εποχής. Να μιλούν δηλαδή έμμεσα, μέσω παραλληλισμών για τα κακώς κείμενα όπως για την κατασκευή της Λεωφόρου Συγγρού που ποτέ δεν τελείωνε. Συγκεκριμένα ο Νίκος Δήμου έγραφε το 1979 σχετικά στο περιοδικό "Επίκαιρα": "το βουνό Λιλιμπάγια θα μπορούσε να είναι ο Όλυμπος, ενώ το Πόρτο Λίλι θα μπορούσε να είναι ο Πειραιάς. Τα πρόσωπα έχουν, επίσης, εμφανείς συμβολισμούς: ο Δήμαρχος Χαρχούδας είναι ο πονηρός πολιτικάντης που εξαπατά τους πολίτες του με δήθεν υπηρεσίες που "εξυπηρετούν" τον πολίτη (ενώ στην πραγματικότητα τον απομυζούν), φτιάχνει και ξαναφτιάχνει τη "λεωφόρο Γαλάζιας Πεταλούδας" (εμφανής παραλληλισμός της κατασκευής της Λεωφόρου Συγγρού εκείνη την εποχή)". Η Μαριανίνα Κριεζή αναφέρει χαρακτηριστικά πως "...άρχισαν οι ήρωες να αποκτούν χαρακτήρα. Άρχισε να αλλάζει η θεματολογία. Η "Λιλιπούπολη" πήρε πολιτική διάσταση, συνέβαιναν γεγονότα, γίνονταν εκλογές όπως τις κάνουν οι μεγάλοι".

Κάποια στιγμή, σύμφωνα με το σενάριο της σειράς, ο Δυστροπόπιγκας, ένας από τους ήρωες, αποφάσισε να διεκδικήσει την εξουσία της Λιλιπούπολης από τον δήμαρχό της Χαρχούδα. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε πολιτικά προβλήματα. Ο Χαρχούδας συνδέθηκε με τη Δεξιά Κυβέρνηση ενώ ο Δυστροπόπιγκας με την Αριστερά αντιπολίτευση. Τα κόμματα, κυρίως η τότε Κυβέρνηση, και μία μερίδα του Τύπου άρχισαν να σχολιάζουν έντονα την σειρά, κατηγορώντας την ως κομμουνιστική προπαγάνδα. Η αντίδραση από τους Τσαλδάρη και Λαμπρία ήταν έντονη, ενώ ο Αβέρωφ είχε δηλώσει: "Ακούμε τη "Λιλιπούπολη" και νομίζουμε ότι ακούμε Ράδιο Μόσχα!". Η επερώτηση στη βουλή του Τσαλδάρη οδήγησε τον στη δημιουργία της δικής του "Τσαλδαρούπολης", στην Ελευθεροτυπία, που άφησε εποχή.

Στην ιστορία έχει μείνει ο διαπληκτισμός του Χατζηδάκι με τον Τσαλδάρη. Ο Τσαλδάρης είχε καλέσει επανειλημμένα στον σταθμό για να μάθει τι έκρυβαν οι ερωτήσεις του Δήμαρχου Χαρχούδα (κάντε το εικόνα τώρα) και τελικά ζήτησε τον ίδιο τον Χατζηδάκι. Όταν τον ενημέρωσε η γραμματέας του πως έχει τον Τσαλδάρη στο τηλέφωνο, ο Χατζηδάκις είπε μέσα από το γραφείο του "να του πεις να πάει στον διάολο". "Άκουσα, άκουσα" απάντησε ο Τσαλδάρης στη γραμματέα του Χατζηδάκι. Το έμαθαν λοιπόν οι δημοσιογράφοι και πήραν τηλέφωνο τον Τσαλδάρη. Εκείνος τούς είπε με στόμφο "σε μια ευνομούμενη Πολιτεία ο Διευθυντής ενός ραδιοφωνικού προγράμματος αν τυχόν διαφωνεί με τον προϊστάμενο Υπουργό του, οφείλει να παραιτηθεί". Όταν μετά ζήτησαν σχόλιο του Χατζηδάκι εκείνος απάντησε: "σε μια ευνομούμενη Πολιτεία ο Προϊστάμενος Υπουργός πρέπει να απολύσει τον Διευθυντή ενός ραδιοφωνικού προγράμματος αν έχει τα κότσια".

Ο Χατζηδάκις απορροφούσε όλους τους κραδασμούς και δεν ενημέρωνε ποτέ τους συντελεστές της εκπομπής ώστε να μην αυτολογοκριθούν και να δημιουργούν απερίσπαστοι. Σε κείμενό του είχε χαρακτηρίσει τη "Λιλιπούπολη": "(…) γέννημα μιας φιλελεύθερης και πειραματικής ραδιοφωνίας από τη μία, του Τρίτου Προγράμματος, και από την άλλη μιας ομάδας νέων ανθρώπων με πολύ ταλέντο που συγκεντρώθηκαν στο Τρίτο και δούλεψαν ελεύθερα, με κέφι, με αξιοπρέπεια και αυτοσεβασμό. Αυτό βέβαια δεν στάθηκε εμπόδιο στο να εξοργιστεί η αντιδραστική παραδημοσιογραφία του ελληνικού Τύπου που χαρακτήρισε τη "Λιλιπούπολη"... κομμουνιστική. Ίσως γιατί πρώτη φορά κάποιοι μιλούσαν στα παιδιά υπεύθυνα με καθαρή ποιητική γλώσσα. Θίγοντας (με τον τρόπο αυτόν) θέματα που βασανίζουν και πονάνε τον τόπο και όχι ως εκπαιδευτικοί ή γονείς ανόητοι που συμπεριφέρονται στα παιδιά λες και αποτείνονται σε υπανάπτυκτους και ατελείς οργανισμούς με θέματα ανώδυνα και γλώσσα απονεκρωμένη και συμβατική".

Η σειρά τελικά δεν άντεξε στο κυνήγι μαγισσών και στις πολιτικές πιέσεις αλλά και τις δικαστικές διαμάχες και σταμάτησε το 1980. Από τις περίπου 400 εκπομπές διασώθηκαν δυστυχώς μόνο 74. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε για πρώτη φορά ο δίσκος με τα τραγούδια της που έχουν γίνει μέρος της πολιτισμικής μας ταυτότητας και σημείο αναφοράς στην εκπαίδευση και στα ΜΜΕ.

Κεντρική φωτογραφία και βίντεο από το αρχείο της ΕΡΤ

Ακολουθήστε το Woman Toc στο Instagram

Read Next

29 Μαϊ 2024

Τζένη Καρέζη & Κώστας Καζάκος: Ο κεραυνοβόλος έρωτας που γεννήθηκε μέσα από μία παρτίδα τάβλι

Βρήκαν τον πραγματικό έρωτα, μέσα από απλά καθημερινά πράγματα.

Περισσότερα από

Stories

29 Μαϊ 2024

"Τόσα καλοκαίρια": Το πρώτο ελληνικό τραγούδι που έγινε βίντεο κλιπ με φόντο τα ειδυλλιακά τοπία της Ύδρας

Το soundtrack της ταινίας "Γοργόνες και Μάγκες", που ερμήνευσε ο Δάκης, που έφυγε σαν σήμερα-άφησε το δικό του μοναδικό στίγμα στην ελληνική μουσική βιομηχανία.

28 Μαϊ 2024
28 Μαϊ 2024

Μάγια Αγγέλου: Πώς απέκτησε η διάσημη ποιήτρια ελληνικό επίθετο;

Η γνωριμία και ο γάμος της με τον Έλληνα Τος (Θωμά) Αγγέλου.

27 Μαϊ 2024

Το δικτυωτό φόρεμα της Ζωής Λάσκαρη που σκανδάλισε τις Κάννες

Η γοητευτική ηθοποιός εκπροσώπησε την Φίνος Φιλμ στο κινηματογραφικό φεστιβάλ της Γαλλικής Ριβιέρας το 1967, κλέβοντας διεθνώς τις εντυπώσεις.

26 Μαϊ 2024

Λίντα Άλμα-Μάνος Κατράκης: Οι δυο τους έζησαν έναν μεγάλο έρωτα

"Ήταν κάτι καινούργιο για μένα – κι ας είχα γνωρίσει με την Πιάφ τόσους μεγάλους" θα πει η Λίντα Άλμα για τον Μάνο Κατράκη.Εκείνη έφυγε από τη ζωή στις 2 Αυγούστου του 1999.

25 Μαϊ 2024

Ο Θανάσης Βέγγος με την οικογένειά του μέσα από ένα σπάνιο φωτογραφικό κλικ

Ο ηθοποιός της καρδιάς μας έφυγε στις 3 Μαΐου του 2011. Ο φακός τον απαθανατίζει σε μία όμορφη οικογενειακή στιγμή.

24 Μαϊ 2024

Η τραγική ζωή της Τίνα Τέρνερ: Η κακοποίηση του Άικ, η αυτοκτονία του γιου της, οι δικοί της φόβοι

Η βασίλισσα της ροκ με την ατίθαση κόμη και την μοναδική ενέργεια έφυγε σαν σήμερα, σε ηλικία 83 ετών.

23 Μαϊ 2024

Ζωρζ Σαρή: "Aπό την ώρα που άρχισα να γράφω για παιδιά συνέχισα να είμαι νέα"

Η σπουδαία συγγραφέας Ζωρζ Σαρή γεννήθηκε σαν σήμερα στην Αθήνα από Γαλλίδα μητέρα και πέθανε εκπληρώνοντας μια τελευταία επιθυμία της: να "την πάρει ο Θεός" πριν από την αγαπημένη της φίλη Άλκη Ζέη.

23 Μαϊ 2024

Τζέιμς Μποντ: Όταν οι μοναχοί στα Μετέωρα απείλησαν να κάψουν τον Ρότζερ Μουρ

Μια απολαυστική ιστορία για τον υπέροχο Ρότζερ Μουρ που απεβίωσε σαν σήμερα.