Το μουσείο Solomon R. Guggenheim, ευρέως γνωστό απλά ως "το Guggenheim", αποτελεί ένα από τα διασημότερα αξιοθέατα της Νέας Υόρκης και παράλληλα ένα από τα πιο φημισμένα μουσεία σύγχρονης τέχνης στον κόσμο.
Το πανέμορφο, λευκό, μοντέρνο κτίριο βρίσκεται στημένο στην καρδιά της 5ης Λεωφόρου του Μανχάταν και φιλοξενεί θρυλικά αριστουργήματα μεγάλων καλλιτεχνών του τελευταία αιώνα. Τους πολύχρωμους, αφηρημένους πίνακες της Helen Frankenthaler, τα πρώιμα τοπία το Piet Mondrian, τα μεγάλα έργα του Wassily Kandinsky, που άλλαξαν τον ρου της μοντέρνας τέχνης. Την ίδια στιγμή, το ίδιο το επιβλητικό οικοδόμημα που υποδέχεται ετησίων εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κουβαλά τη δική του, μοναδική ιστορία. Σχεδιασμένο από τον Frank Lloyd Wright χρειάστηκε 700 προσχέδια για να τελειοποιηθεί και 13 ολόκληρα χρόνια για να κατασκευαστεί.
Ποιοι ήταν οι Γκουγκενχάιμ;
Το 1847 ένας Ελβετός μετανάστης με το όνομα Meyer Guggenheim έφτασε στο λιμάνι της Νέας Υόκρης με σκοπό να κυνηγήσει το προσωπικό του "αμερικανικό όνειρο" και να χτίσει μία τεράστια, ιδιωτική περιουσία. Λίγο αργότερα παντρεύτηκε μία Ελβετίδα, επίσης κόρη μεταναστών, και άρχισε την ενασχόληση του με τα ορυχεία. Η δουλειά πήγαινε εξαιρετικά και η επιχείρηση του Guggenheim ολοένα και επεκτείνονταν. Παράλληλα το εύπορο ζευγάρι επέκτησε 10 παιδιά, φτιάχνοντας μία ισχυρή, πολυπληθή οικογένεια που σύντομα έγινε μία από τις πιο πολυσυζητημένες και επιδραστικές ολόκληρης της Αμερικής.
Τα παιδιά των Guggenheim κατάφεραν να συνεχίσουν με επιτυχία την οικογενειακή επιχείρηση, να προωθήσουν τα οικονομικά τους συμφέροντα και να ζήσουν τις δικές τους συναρπαστικές ζωές γεμάτες με πολύ χρήμα, ταξίδια και υψηλές, κοινωνικές συναναστροφές. Ο γιος της οικογένειας, Benjamin Guggenheim, υπήρξε μάλιστα ένα από τα πολλά, τραγικά θύματα του Τιτανιού του 1912. Σύμφωνα νε δημοσιεύματα της εποχής λίγη ώρα πριν το ναυάγιο ακούστηκε να λέει "Φορέσαμε τα καλά μας και είμαστε έτοιμοι να βυθιστούμε σαν τζέντλεμεν".
Η κόρη του, Peggy, μία γυναίκα που μεγαλώντας λάτρεψε την τέχνη και απέκτησε μία μεγάλη, προσωπική συλλογή από έργα σπουδαίων καλλιτεχνών έμελλε να παίξει τον δικό της ρόλο στη δημιουργία του μουσείου για το οποίο σήμερα μιλάει όλος ο κόσμος. Η αρχή έγινε από τον θείο της, Solomon R, μεγαλύτερο αδελφό του πατέρα της, ο οποίος γεννήθηκε τι 1861 και σπούδασε στην Ελβετία. Παράλληλα με την ένθερμη ενασχόληση του στην οικογενειακή επιχείρηση στα ορυχεία της Αμερικής, ο Solomon ίδρυσε την δική του εταιρία ανεύρεσης χρυσού στην Αλάσκα των ΗΠΑ, μία εταιρία που του απέφερε τέραστα κέρδη και τον έκανε έναν από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον πλανήτη εκείνη την εποχή. Το φιλανθρωπικό έργο της οικογένειας, ωστόσο, δεν πέρασε ποτέ απαρατήρητο. Οι Guggenheim προσέφεραν πολλά, ιδρύοντας σημαντικά φιλανθρωπικά ιδρύματα, χτίζοντας νοσοκομειακές πτέρυγες και διαθέτοντας μεγάλα ποσά σε πανεπιστήμια και σχολεία.
Ο Solomon R. Guggenheim άρχισε να δημιουργεί την μεγάλη, ιδιωτική του συλλογή από έργα τέχνης μαζί με τη σύζυγό του Irene Rothschild Guggenheim στα τέλη του 19ου αιώνα. Το 1919 πήρε την απόφαση να αφιερωθεί πλήρως στη συγκεκριμένη ενασχόληση και 9 χρόνια αργότερα, το 1928, γνώρισε την Hilla Rebay, Γερμανίδα αριστοκράτισσα και ζωγράφο, η οποία τον έφερε σε επαφή με σπουδαίους καλλιτέχνες της Ευρώπης ανάμεσα τους ο Rudolph Bauer και ο Wassily Kandinsky. Ειδικότερα ο τελευταίος υπήρξε ο αγαπημένος του Guggenheim που συγκλονίστηκε με τη δουλειά του όταν επισκέφθηκε ο ίδιος το καλλιτεχνικό του στούντιο το 1930. Καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του ο Solomon R. Guggenheim απέκτησε συνολικά 150 πίνακες του Wassily Kandinsky
Μεγαλώνοντας διαρκώς τη συλλογή τους από έργα μοντέρνας τέχνης οι Rebay και Guggenheim άρχισαν να εκθέτουν περιστασιακά τα αποκτήματα τους σε πολυτελείς σουίτες του νεοϋορκέζικου ξενοδοχείου Plaza. "Αγάπησα αυτούς τους πίνακες τόσο βαθιά που ήθελα να τους δω να ζωντανεύουν μέσα από μένα", φέρεται να είχε δηλώσει ο ίδιος ο Solomon εκείνη την εποχή. Η ολοκληρωτική αφοσίωση του στη μοντέρνα τέχνη θα "γεννήσει" τελικά μία από τις πιο εντυπωσιακές προσωπικές συλλογές τέχνης του σύγχρονου κόσμου.
Όμως, όσο μεγάλωνε η εν λόγω συλλογή τόσο μεγάλωνε και η ανάγκη του Guggenheim να τη μοιραστεί με το κοινό. Έτσι το 1939 το Museum of Non-Objective Painting στην East 54th Street του Μανχάταν ήταν γεγονός. Πίνακες του Piet Mondrian, του Marc Chagall και του Pablo Picasso ήταν εκεί αφήνοντας άφωνους τους επισκέπτες με την ένταση και την ομορφιά τους. Λίγα χρόνια αργότερα, συγκεκριμένα το 1943, ο ίδιος ο Solomon Guggenheim προσέλαβε τον Frank Lloyd Wright και του ζήτησε να σχεδιάσει ένα επιβλητικό, μοντέρνο κτίριο που θα μπορούσε να στεγάσει από την αρχή ολόκληρη την συλλογή του που συνέχεια πολλαπλασιαζόταν. Τελικά, λόγω του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και άλλων καθυστερήσεων, το μουσείο Guggenheim υποδέχθηκε για πρώτη φορά επισκέπτες το 1959, περιλάμβάνοντας και μέρος της συλλογής της Peggy Guggenheim.
Το τραγικό γεγονός σε αυτή την ιστορία είναι πως ούτε ο σπουδαίος αρχιτέκτονας, αλλά ούτε και ο Guggenheim πρόλαβαν να δουν το μεγάλο τους όραμα, στο οποίο αφιέρωσαν τόσο πάθος και τόση ενέργεια, να παίρνει σάρκα και οστά. Ο μεν Wright πέθανε λίγους μήνες πριν τα εγκαίνια, ενώ ο Guggenheim λίγους μόλις μήνες μετά. Προς τιμήν του το Museum of Non-Objective Painting μετονομάστηκε σε Solomon R. Guggenheim Μuseum. Από τότε στις λευκές του αίθουσες έχουν φιλοξενηθεί τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας, μοντέρνας τέχνης.
Φωτογραφίες: Public Domain από την βιβλιοθήκη του Κονγκρέσου.
