ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ WOMAN TOC

«Δεν έζησα παρόμοιες σκηνές ενθουσιασμού». Την μέρα που γιορτάστηκε για πρώτη φορά η 25η Μαρτίου

Μέχρι το 1835 δεν υπήρχε στην Ελλάδα κανενός είδος εορτασμός για την Επανάσταση του 1821.

«Δεν έζησα παρόμοιες σκηνές ενθουσιασμού». Την μέρα που γιορτάστηκε για πρώτη φορά η 25η Μαρτίου

Όταν το 1835 ο βασιλιάς Όθων (1815-1867) ενηλικιώθηκε και ανέλαβε την εξουσία στην Ελλάδα, δεν εορταζόταν κάποια εθνική επέτειος σχετικά με την επανάσταση του 1821, αν και υπήρχαν κάποιες προτάσεις. Μια από αυτές που αφορούσε την ημερομηνία «25 Μαρτίου» κατετέθηκε το 1834 από τον λογοτέχνη Παναγιώτη Σούτσο (1806-1868). Το σκεπτικό του ήταν ότι, ενώ η επανάσταση είχε ξεκινήσει λίγες μέρες πιο πριν, γενικεύτηκε στην Πελοπόννησο στις 25 Μαρτίου. Ο υπουργός εσωτερικών Ιωάννης Κωλέττης υποστήριξε την πρόταση με σχέδιο νόμου (22-1-1835). Τελικά η 25η Μαρτίου καθιερώθηκε ως η ημέρα επετείου της ελληνικής επανάστασης με το Βασιλικό Διάταγμα 980 (15-3-1838). Την πρόταση είχε καταθέσει εκ νέου ο Γεώργιος Γλαράκης, υπουργός των Εκκλησιαστικών, της Δημόσιας Εκπαίδευσης και των Εσωτερικών.

Στις 23 Μαρτίου αναρτήθηκαν στην Αθήνα προγράμματα που περιέγραφαν τις εκδηλώσεις. Στις 24 του μήνα κατά τη δύση του ηλίου ρίχτηκαν 21 κανονιοβολισμοί. Το ίδιο έγινε και με την ανατολή του ηλίου στις 25 Μαρτίου. Εκείνο το πρωί μια μουσική μπάντα τριγυρνούσε στην πόλη και ειδοποιούσε τους κατοίκους για την πανηγυρική ημέρα. Σε όλες τις εκκλησίες γίνονταν λειτουργίες με πιο επίσημη αυτή στον καθεδρικό ναό της Αγίας Ειρήνης στην οδό Αιόλου.

Στις 8 το πρωί στρατιωτικά αγήματα είχαν παραταχτεί στους δρόμους απ’ όπου θα περνούσε η βασιλική άμαξα. Οι βασιλείς φορούσαν τις επίσημες παραδοσιακές ελληνικές φορεσιές τους. Ξεκίνησαν από το πρώτο παλάτι τους που σήμερα είναι το Μουσείο της Πόλης των Αθηνών στην πλατεία Κλαυθμώνος. Ο χώρος έξω από αυτό είχε διαμορφωθεί σε μια μεγάλη δεντροφυτεμένη πλατεία που ονομάστηκε Πλατεία 25ης Μαρτίου, επειδή έγινε εκεί η πρώτη πάνδημη εορτή για την 25ηΜαρτίου. Στον ίδιο χώρο ο δήμος ανήγειρε ένα μνημείο και μια αψίδα.

Η βασιλική άμαξα έφτασε στον μητροπολιτικό ναό, ενώ χιλιάδες λαού που είχαν κατακλείσει τους γύρω δρόμους επευφημούσαν τους βασιλείς. Στον ναό υπήρχαν επίσημοι κάθε είδους, μαζί δε και πολλές από τις θρυλικές μορφές της επανάστασης, όπως ο Κολοκοτρώνης, ο Κουντουριώτης, ο Νικηταράς και ο Μακρυγιάννης.

Εκείνο το πρωί μια μουσική μπάντα τριγυρνούσε στην πόλη και ειδοποιούσε τους κατοίκους για την πανηγυρική ημέρα. Σε όλες τις εκκλησίες γίνονταν λειτουργίες με πιο επίσημη αυτή στον καθεδρικό ναό της Αγίας Ειρήνης στην οδό Αιόλου.

Ένας Γερμανός ανταποκριτής έγραψε: «Κατά την τριετή παραμονή μου στην Ελλάδα δεν έτυχε να ζήσω παρόμοιες σκηνές ενθουσιασμού… όπως εκείνη την ημέρα της 25ης Μαρτίου που γιορτάστηκε για πρώτη φορά ως Εθνική Εορτή του Ελληνισμού στην εκκλησία της Αγίας Ειρήνης… δάσος από σημαίες πλαισίωνε την άμαξα του βασιλέα που στις εννέα το πρωί προχωρούσε πανηγυρικά προς την εκκλησία της οδού Αιόλου, ενώ ο λαός ξέσπαγε απ’ όλες τις πλευρές σε ενθουσιώδεις ζητωκραυγές, καθώς έβλεπε το βασιλικό ζεύγος ντυμένο με ελληνικές λαϊκές φορεσιές…».

Όταν τελείωσε η δοξολογία έπεσαν ακόμα 21 κανονιοβολισμοί και οι βασιλείς επέστρεψαν στο παλάτι. Παρά το ότι έριχνε ψιλόβροχο επί πέντε σχεδόν ώρες, ακολούθησε μια μεγαλόπρεπη τελετή στην πλατεία του παλατιού και βέβαια ένα ατελείωτο γλέντι ανάμεσα στον κόσμο που είχε συγκεντρωθεί εκεί.

Ο Ρήγας Παλαμήδης (1794-1872) αγωνιστής της επανάστασης, λόγιος και πολιτικός, περιγράφει τις εκδηλώσεις: «…Η τελετή εγένετο μεθ’ όλης της πομπής και επισημότητας- είχον δε συνέλθει ενταύθα άπασαι σχεδόν αι δημοτικαί αρχαί της Αττικής και πλήθος λαού των περιχώρων μετά των σημαιών, όπλων και τυμπάνων…». Επίσης η Ιουλία φον Νόρντενφλιχτ (Julia von Nordenflycht), κυρία επί των τιμών και παιδαγωγός της βασίλισσας Αμαλίας εκείνη τη μέρα έγραψε σε επιστολή της ότι οι βασιλείς παρακολούθησαν τη δοξολογία και μετά επέστρεψαν στο παλάτι. Το ίδιο και οι χιλιάδες του λαού που «… συνηθροίσθησαν υπό τον εξώστην, επί του οποίου οι βασιλείς ίσταντο και μετ’ ολί­γον ήρχισεν υπό τον ήχον της χωρικής μουσικής η εκτέλεσις τού, οτέ μεν υπό δύο οτέ δε υπό πλειόνων προσώπων, χορευομένου τοσούτον ιδιορρύθμου ελλη­νικού χορού. Εσχηματίσθησαν διάφοροι κύκλοι χορευτών επί της μεγάλης πλατείας προ των ανακτόρων…»

«Κατά την τριετή παραμονή μου στην Ελλάδα δεν έτυχε να ζήσω παρόμοιες σκηνές ενθουσιασμού… όπως εκείνη την ημέρα της 25ης Μαρτίου που γιορτάστηκε για πρώτη φορά ως Εθνική Εορτή του Ελληνισμού»

Το κλίμα ευφορίας επικρατούσε παντού εκείνη τη μέρα. Και όταν νύχτωσε, όλη η πόλη ήταν φωταγωγημένη, μαζί και η Ακρόπολη. Στον δε Λυκαβηττό σχηματίστηκε με φανούς ένας τεράστιος σταυρός με την επιγραφή «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ», πράγμα που προξένησε την έκπληξη των Αθηναίων.

Παρόμοιες εκδηλώσεις έγιναν και σε άλλες πόλεις της ελεύθερης Ελλάδας.

Read Next

16 Ιαν 2026

Movie Review | Είδαμε το RIP, τη νέα ταινία του Ben Affleck με τον Matt Damon

Ο George Satsidis γράφει για το crime thriller που φέρνει τους δύο Χολιγουντιανούς σταρ από το Netflix στο σπίτι μας.

Περισσότερα από

Stories

16 Ιαν 2026

Μαίρη Αρώνη: Σπάνιο φωτογραφικό στιγμιότυπο με τον 22χρονο Τάσο Χαλκιά πριν από 51 χρόνια

Η Μαίρη Αρώνη σε ένα σπάνιο φωτογραφικό καρέ με τον Τάσο Χαλκιά.

16 Ιαν 2026

Athens Photo World | Το διεθνές φεστιβάλ φωτορεπορτάζ της Αθήνας επιστρέφει

Για ακόμα μία χρονιά, το φεστιβάλ στοχεύει στην ανάδειξη του σύγχρονου φωτορεπορτάζ και των δημιουργών του, που καταγράφουν την Ιστορία τη στιγμή που αυτή γράφεται.

15 Ιαν 2026

Η Μεγάλη Χίμαιρα | Ένα απαγορευμένο πάθος γεννιέται στο νέο επεισόδιο της σειράς

Τι θα συμβεί στο τέταρτο επεισόδιο της Μεγάλης Χίμαιρας.

15 Ιαν 2026

Eat Chic | 4 ενδιαφέροντα γαστρονομικά ραντεβού αυτόν τον Ιανουάριο στην πόλη

Η εστιατορική σκηνή της πρωτεύουσας υποδέχεται το καινούριο έτος με ραντεβού που συνδυάζουν εκλεκτή γεύση και εξαιρετικό κρασί.

15 Ιαν 2026

Λίλυ Παπαγιάννη: Η πιο φινετσάτη κυρία του ελληνικού θεάτρου σε ηλικία 27 ετών

Η αξέχαστη ηθοποιός, εκτός από φινετσάτη και όμορφη, χαρακτηριζόταν από ταλέντο, παιδεία και ποιότητα. Μια σπάνια φωτογραφία 62 χρόνια πριν.

14 Ιαν 2026

Άμνετ | Πότε θα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα η πολυαναμενόμενη ταινία;

Η βραβευμένη με Όσκαρ Chloé Zhao σκηνοθετεί την Jessie Buckley και τον Paul Mescal στην ιστορία που ενέπνευσε τον Άμλετ του Σαίξπηρ.

14 Ιαν 2026

Θεατρικά Νέα | Ο Γιώργος Παπαγεωργίου σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί στο "1984" του George Orwell

Στην παράσταση, o ηθοποιός-performer υποδύεται όλους τους ρόλους της ιστορίας, έχοντας μαζί του επί σκηνής μόλισ τέσσερις μουσικούς.

13 Ιαν 2026

Εικαστική επιστροφή | Οι νέες εκθέσεις της εβδομάδας

Τα πρώτα νέα εικαστικά ραντεβού της καινούριας χρονιάς.

13 Ιαν 2026

Το "Grease The Musical" έρχεται από το Λονδίνο στην Αθήνα για τέσσερις μόνο παραστάσεις

Η σκηνή του Christmas Theater μετατρέπεται σε ένα εκρηκτικό dancefloor με πολύ γέλιο, λίγο δράμα, τρελό φλερτ.