Η Elizabeth Chai αποφάσισε ότι μέσα στο 2020 δεν θα αγοράσει απολύτως τίποτα με εξαίρεση φαγητό, καφέ και είδη υγιεινής. Ήθελε να αντισταθεί σθεναρά σε οποιαδήποτε ορμή την έσπρωχνε να προσθέσει μερικά ακόμα ρούχα στη ντουλάπα της ή καποια νέα αντικείμενα στο σπίτι της. Αντίθετα θα προσπαθούσε να επισκευάζει ό,τι χαλούσε ή να δανείζεται πράγματα από φίλους, ενώ παράλληλα έθεσε σαν στόχο να ξεφορτωθεί όλα εκείνα τα πράγματα που είχε στο διαμερισμά της και δεν τα χρειαζόταν πια. Έτσι, περίπου 2.000 αντικείμενα πουλήθηκαν, δορ»στηκαν ή πήγαν κατευθείαν στα σκουπίδια.
Η απόφαση να μην αγοράσει κανένα υλικό αγαθό ξεκίνησε από την επιθυμία της να μειώσει όσο το δυνατόν περισσότερο το αποτύπωμα της στον πλανήτη, αλλά και να εκτιμήσει επιτέλους περισσότερο τα πράγματα που είχε ήδη στην κατοχή της. Για να είναι σίγουρη ότι θα τα καταφέρει η Chai ενημέρωσε κάποιους φίλους για την απόφαση της και τους ζήτησε να την βοηθήσουν να τηρήσει τους κανόνες που η ίδια είχε βάλει στον εαυτό της.
Όλα αυτά συνέβησαν πριν η πανδημία του κορονοϊού έρθει σαν κεραυνός για να αναστατώσει πλήρως την καθημερινότητα μας. Ενώ βρισκόταν ήδη τρεις μήνες σε διαδικασία «αυτοσυγκράτησης» η 40χρονη Chai, η οποίο εργάζεται ως γραφίστρια στο Πόρτλαντ των Ηνωμένων Πολιτειών, βρέθηκε παγιδευμένη στο σπίτι της χωρίς τη δυνατότητα διαφυγής στην καθημερινότητα της.
Η απόφαση να μην αγοράσει κανένα υλικό αγαθό ξεκίνησε από την επιθυμία της να μειώσει όσο το δυνατόν περισσότερο το αποτύπωμα της στον πλανήτη, αλλά και να εκτιμήσει επιτέλους περισσότερο τα πράγματα που είχε ήδη στην κατοχή της.
Παρόλα αυτά κατάφερε να μείνει πίστη στη δέσμευση της και συνέχισε να δωρίζει και να πουλάει αντικείμενα που δε χρειαζόταν και να αντιστέκεται στον πειρασμό του να αγοράσει καινούργια πράγματα. Αντί να κάνει οποιαδήποτε αγορά, η Chai κρατούσε μία προσεκτικά οργανωμένη λίστα. Αν εξακολουθούσε να θέλει ή να χρειάζεται κάτι στο τέλος του 2020 ίσως επέτρεπε στον εαυτό της να το αποκτήσει στις αρχές του 2021. Αυτό που έμαθε τελικά ήταν ότι οι καταναλωτικοί πειρασμοί περνούν πολύ γρήγορα.
Όταν η πανδημία οδήγησε στο κλείσιμο εκατομμυρίων καταστημάτων σε ολόκληρο τον κόσμο, ο δια ζώσης καταναλωτισμός νέκρωσε, αλλά το διαδικτυακό εμπόριο άνθισε. Και παρά την άνοδο της ανεργίας και την κατάρρευση εκατοντάδων επιχειρήσεων, μία αύξηση της τάξης του 7% σε ιντερνετικές αγορές σημειώθηκε από τον Ιανουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο της χρονιάς που πέρασε. Αυτά που αγόραζαν περισσότερο οι καταναλωτές ήταν εσώρουχα, είδη γυμναστικής, ρουχισμό για το σπίτι, ηλεκτρικές σκούπες ρομπότ και δονητές.
Παρόλα αυτά όλο και περισσότερος κόσμος άρχισε να αισθάνεται ένα βαθύ άγχος απέναντι στον ασταμάτητο καταναλωτισμό που βιώνουμε ως κοινωνία εδώ και πάρα, πάρα πολλά χρόνια. Ξαφνικά, η πανδημία του κορονοϊού έκανε όλο και περισσότερους ανθρώπους να αναρωτηθούν αν στα αλήθεια χρειάζονται κάτι πρωτού το αγοράσουν.
Όπως η 40χρονη Elizabeth Chai, η Νίνι Αrchanta από το Σιάτλ άρχισε να γίνεται όλο και περισσότερο καχύποπτη γύρω από τις καταναλωτικές της ανάγκες, για τους δικούς της, προσωπικούς λόγους.
Όταν τον Αύγουστο του 2020 έχασε τη δουλειά της αναγκάστηκε να γίνει ιδιαίτερα προσεκτική πάνω στο τι αγοράζει και στο που ξοδεύει τα χρήματα της, συνειδητοποιώντας παράλληλα ότι παρά το γεγονός ότι θεωρούσε πως δούλευε για μία αξιόλογη, ηθική εταιρία στην πορεία κατάλαβε ότι για τους επιχειρηματίες το κέρδος και το προσωπικό συμφέρον θα έρχονται πάντα πρώτα. «Όλο αυτό κάνει απλώς τους πλούσιους ανθρώπους ακόμα πιο πλούσιους», δηλώνει σήμερα η 25χρονη.
Και παρά την άνοδο της ανεργίας και την κατάρρευση εκατοντάδων επιχειρήσεων, μία αύξηση της τάξης του 7% σε ιντερνετικές αγορές σημειώθηκε από τον Ιανουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο της χρονιάς που πέρασε.
Έτσι πήρε την απόφαση να σταματήσει εντελώς να αγοράζει αχρείαστα πράγματα και να εστιάσει την ενέργεια της στο Soapbox Project, μία διαδικτυακή πλατφόρμα που έχει σαν στόχο να ενημερώνει τους ανθρώπους για ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης, θέλοντας να δημιουργήσει σταδιακά έναν καλύτερο και πιο δίκαιο κόσμο.
Σε ένα πρόσφατο άρθρο που έγραψε η ίδια για την πλατφόρμα Saopbox Project δηλώνει ότι κατά τη γνώμη της «ο καλύτερος και πιο σύντομος δρόμος για μία πιο ουσιαστική και καλή ζωή είναι να σταματήσουμε να αγοράζουμε υλικά αγαθά». Και προσθέτει ότι αν κάποιος θέλει πραγματικά πολύ να αγοράσει κάτι μπορεί να επενδύσει σε vintage, μεταχειρισμένα προϊόντα και όχι σε κάποιο καινούργιο αντικείμενο από μία μεγάλη αλυσίδα.«Δε νομίζω ότι είναι απαραίτητο να έχουν όλοι την δική τους κουρευτική μηχανή γκαζόν ή το δικό τους πληντύριο», εξηγεί. «Μπορείς να δανειστείς ενός φίλου».
Αν αναρωτιέστε εάν τελικά η Elizabeth Chai κατάφερε να τηρήσει την υπόσχεση που έδωσε στον εαυτό της και να μην αγοράσει τίποτα μέσα στο 2020, η απάντηση είναι «ναι». Mάλιστα, συνειδητοποίησε ότι μέσα σε όλη αυτή την προσπάθεια τίποτα δεν της έλειψε πραγματικά.
Πλέον έχει θεσπίσει νέους κανόνες σύμφωνα με τους οποίους έχει χωρίσει τα υλικά αγαθά σε δύο κατηγορίες. Σε εκείνα που επιτρέπει να αγοράσει και σε εκείνα που δεν επιτρέπεται. Επιτρέπεται να αγοράσει: Φίλτρα καφέ, προϊόντα τεχνολογίας (αν κάτι χαλάσει) και δώρα. Δεν επιτρέπεται να αγοράσει: Eίδη μαγειρικής, σκουπιδοντενεκέδες, σημειωματάρια.
Όσο για το τι έκανε τα χρήματα που της περίσσεψαν μέσα στη χρονιά που πέρασε, αυτό είναι το αληθινό μπόνους της όλης υπόθεσης. Τα χρησιμοποίησε για να βοηθήσει τους φίλους της που έμειναν χωρίς δουλειά να πληρώσουν το νοίκι τους.
Με πληροφορίες από τους New York Times
