Με τις στάχτες από τα φλεγόμενα Airmax να τινάζονται από το πληκτρολόγιο, οι θερμοί υποστηρικτές του Τραμπ, της δεξιάς και τις φυλετικής καθαρότητας αποκύρησσαν τη Nike μέσα από οργισμένα στάτους και παράφωνα τιτιβίσματα.
Το στόρι, που βρίσκεται σε διαφορετικές αντανακλάσεις σε κάθε μεριά του ίντερνετ τις τελευταίες ώρες, έχει ως εξής. Η Nike, επέλεξε ως κεντρικό πρόσωπο της επετειακής καμπάνιας της 30 χρόνων, έναν από τους πιο αμφιλεγόμενους αθλητές του αμερικανικού ποδοσφαίρου- τον Colin Kaepernick.
Ο πρώην επιθετικός των San Francisco 49ers, γνώρισε τη γεύση της παγκόσμιας φήμης όταν το 2016, κι ενώ το κίνημα Black Lives Matter που καταδίκαζε τη συστημική βία εναντίον των Αφροαμερικανών άνθιζε, επέλεξε να γονατίσει και να σκύψει το κεφάλι την ώρα που οι συμπαίκτες του τραγουδούσαν αγέρωχοι τον εθνικό ύμνο.
Η κίνησή του θεωρήθηκε γροθιά στον πατριωτισμό και αχαριστία, ο ίδιος κατήγγειλε τη NFL για συνωμοσία σε βάρος του, ανέπτυξε ουσιαστική ακτιβιστική δράση και -φυσικά- δεν ξαναέπαιξε σε κανέναν αγώνα μέχρι σήμερα.
Η φράση «Believe in something. Even if it means sacrificing everything» με την οποία η Nike διάνθισε το κλασικό Just Do It σλόγκαν της, εγγράφεται με λευκά γράμματα πάνω στο πρόσωπο του Kaepernick, συνοψίζοντας έτσι την ιστορία του σε ένα πιασάρικο ρητό προτροπής.
Οι ασκοί του Αιόλου άνοιξαν με δύναμη και το φιλοπόλεμο διαδίκτυο, που ζει τα πάντα σε caps lock, οχυρώθηκε σε θέσεις μάχης. Οι οπαδοί του Τραμπ και ο «δεξιός» τύπος κατακεραύνωσαν τη Nike, αηδιασμένοι από την απόφασή της να στηρίξει και να προωθήσει έναν προδότη με τελειωμένη καριέρα. Ανάρτησαν βίντεο, στα οποία κατέστρεφαν και έκαιγαν τα Nike αθλητικά τους.
Οι αισιόδοξοι φιλελεύθεροι είδαν στο πρόσωπο της Nike έναν άλλο Μεσσία, που κατέρριψε τα δεδομένα χωρίς φόβο και πάθος και απέδωσε τη δικαιοσύνη όταν όλοι οι άλλοι σιωπούσαν.
Κάπου στη μέση, οι πιο «εξυπνάκηδες», ανασηκώθηκαν με ψυχραιμία από την καρέκλα τους και με στόμφο σοφού γέροντα, υπέδειξαν την υποκρισία της Nike, που εξυμνεί τον Kaepernick, αλλά συνεχίζει με άνεση να παράγει μαζικά τις στολές και τον εξοπλισμό των ομάδων της NFL. Δεν έχουν εντελώς άδικο, βέβαια.
Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς. Τι περιμέναμε από μία καμπάνια της Nike;
Ένας πανίσχυρος, εμπορικός κολοσσός, σχετικά μαθημένος σε ζητήματα δημόσιας έκθεσης και κριτικής, πήγε το επιθετικό του μάρκετινγκ ένα βήμα παραπέρα. Και μπράβο του.
Έφερε δηλαδή, ένα ζήτημα ναι μεν προβεβλημένο, αλλά ελαφρώς χαμένο μέσα στο βομβαρδισμό πληροφοριών, στο προσκήνιο, το απελευθέρωσε από την αμερικάνικη ταυτότητά του και του φόρεσε διεθνές πρόσημο. Γιατί, όσο ευαίσθητοι κι αν είμαστε, δεν ασχολούμαστε σε καθημερινό βαθμό με το αμερικάνικο ποδόσφαιρο και τις κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις του. Αλλά, κάθε απόγευμα, δένουμε ξανά και ξανά τα κορδόνια των φθαρμένων μας Airmax, πριν πάμε για τρέξιμο.
Μήπως έπρεπε να περιμένουμε από μια mainstream εμπορική δύναμη να σηκώσει κόκκινη σημαία, να πάρει αποκλειστικά το μέρος του Kaepernick και να διακόψει τη συνεργασία με την NFL; Ποιος παίρνει πλέον τόσο εγκάθετα θέση, τη στιγμή που διακυβεύονται (ή μάλλον δεν υπάρχει διάθεση να διακυβευτούν) συμφέροντα;
Όχι, η Νike δεν είναι ο ακτιβιστής που δεν ξέραμε ότι χρειαζόμασταν. Είναι μια επικερδής εταιρεία που στοχεύει να μεγιστοποιήσει το στάτους της ως τέτοιας, κάνοντας έξυπνες μαρκετίστικες κινήσεις. Η οικειοποίηση και η «μεταχείριση» κινημάτων είναι πια μέρος της ατζέντας, όχι μόνο της Nike, αλλά όλων των επηρρεαστών σε κάθε μήκος κύματος.
Ένα παράδειγμα: Πριν λίγους μήνες, δημοσιεύματα αποκάλυψαν ότι η νέα σειρά ρούχων της Beyonce, ίσως της διασημότερης, αυτή τη στιγμή, υπέρμαχου του φεμινισμού στην ποπ κουλτούρα, κατασκευαζόταν στη Σρι Λάνκα, από μοδίστρες που αμοίβονταν με 67 cents την ώρα. Και αυτό είναι απλώς ένα ενδεικτικό ψίχουλο, από το «ψωμί» που έχει η συζήτηση περί ηθικής, ακτιβισμού και ειλικρίνειας προθέσεων.
Εν προκειμένω, όπως έγραψε η Marina Hyde στον Guardian «Έχει πάντα να κάνει με την πώληση αθλητικών ειδών- ακόμα και όταν, πραγματικά, δεν έχει να κάνει καθόλου με αυτό». Η Nike παίζει έξυπνα το παιχνίδι της, και στο δρόμο, προσθέτει στη φαρέτρα της και μια καλή πράξη. Όσο για τη ματαίωση των μεγάλων προσδοκιών, μάλλον θα πρέπει να ανησυχούν περισσότερο αυτοί που τις είχαν.
