Καλτ: από την αγγλική λέξη cult, που σημαίνει «λατρεία», «αίρεση» (< γαλλ. culte < λατ. cultus «εργασία – λατρεία» < colere «καλλιεργώ – λατρεύω»).
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Καλτ Ελληνικού Κινηματογράφου, Νίκος Τριανταφυλλίδης, δήλωνε το 2013: «Τι είναι τελικά cult; Το σίγουρο είναι ότι δεν είναι αποκλειστικά trash. Και βέβαια δεν είναι mainstream. Ας πούμε πως πρόκειται για ταινίες ιδιαίτερης απήχησης με φανατικό όμως κοινό, που τις ακολουθεί σε πείσμα της τάξης με λατρευτική συνέπεια.»
Βέβαια, το καλτ δεν αφορά μόνο ταινίες, αφορά όλα τα καλλιτεχνικά προϊόντα (έστω κι αν η φράση επιδέχεται εισαγωγικά) και εν γένει μια συγκεκριμένη αισθητική αντίληψη, που απέχει έτη φωτός από τον ορθόδοξο ορισμό της τέχνης και του πολιτισμού.
Σε εμάς τους οπαδούς των καλτ, χρεώστε μας άλλα χίλια μνημόνια. Έτσι κι αλλιώς, όλοι μαζί θα τα πληρώσουμε.
Άλλοι χαρακτηρίζουν ως καλτ τα προϊόντα υποκουλτούρας κι άλλοι, λιγότερο αυστηροί, αντικαθιστούν το απαξιωτικό «υποκουλτούρα» με τον πιο κομψό όρο «εναλλακτική κουλτούρα».
Στο θέμα μας τώρα: το χτεσινό viral βίντεο, που αναδεικνύει την Άντζελα σε βασίλισσα του καλτ και την πασχαλινή διαφήμιση του Jumbo, σε μία από τις πιο καλτ διαφημίσεις όλων των εποχών.
Το κοινό, όπως συνήθως, έχει μοιραστεί στα δύο: στους συνήθεις αντι-καλτ τύπους («κουλτουριάρηδες») που -αφού την είδαν ως το τελευταίο δευτερόλεπτο- σπεύδουν να στείλουν στο πυρ το εξώτερον τον ιθύνοντα νου της διαφήμισης μαζί και την Λαίδη, και σε αυτούς που ευθαρσώς δηλώνουν «Άντζελα, είσαι θεά!».
Προσωπικά, τάσσομαι με τους οπαδού του καλτ - καλτ εξάλλου δεν είναι και οι ταινίες του Αλμοδόβαρ; Όσο για τις απειλές των πρώτων («Χίλια μνημόνια, ρε»), απαντώ με θράσος «σε εμάς τους οπαδούς των καλτ, χρεώστε μας άλλα χίλια. Έτσι κι αλλιώς, όλοι μαζί θα τα πληρώσουμε».
Επιπλέον, τους δίνω και 7 λόγους που εξηγούν πώς γίνεται να υποστηρίζουμε τόσο... ξετσίπωτα αυτό που λατρεύουν να μισούν.
Ο επτάλογος της απενοχοποίησης του καλτ
- Γιατί, αν αποκηρύξουμε την Άντζελα, θα πρέπει να αποκηρύξουμε και τη γιορτή του Πάσχα. Υπάρχει τίποτα πιο καλτ από το να σουβλίζεις το αρνάκι και να τραβάς τις πετσούλες, λιγδώνοντας το γαλλικό μανικιούρ σου; Υπάρχει πιο καλτ από το να χορεύεις λεβέντικο τσάμικο γύρω από τα κάρβουνα, με την παστέλ αθωότητα της Μπάρμπι και τα κίνκυ δωδεκάποντα;
- Γιατί είμαστε και του λιμανιού και του σαλονιού. Εκτιμούμε την τέχνη της υψηλής γαστρονομίας, αλλά ηδονιζόμαστε με το πιτόγυρο. Λατρεύουμε την τέχνη του φλερτ, αλλά την αληθινή χαρά τη βρίσκουμε στο σεξ. Νιώθουμε ψυχική ανάταση παρακολουθώντας μια τραγωδία στο θέατρο της Επιδαύρου, αλλά ερχόμαστε στο τσακίρ κέφι με ένα καψουροτράγουδο. Εν ολίγοις…
- …Γιατί άλλο το «ψυχαγωγούμαι» κι άλλο το «διασκεδάζω». Άλλο το «ανοίγω τους πνευματικούς μου ορίζοντες» κι άλλο το «ξεχνάω τις έννοιες μου και γελάω μέχρι δακρύων».
- Γιατί το «τι θυσίες έχει κάνει αυτή για σένα;» είναι ένα διαχρονικό, πανανθρώπινο ερώτημα, που έχει βασανίσει εκατομμύρια γυναικών ανά τον κόσμο. Όσο για την παράφρασή του «τη συνταγή που πήρε από μένα», είναι ένας ακόμη λόγος για να λατρέψουμε από την αρχή το κλασικό καψουροτράγουδο και την αοιδό της καρδιάς μας. Η Άντζελα αυτοσαρκάζεται με αυθάδεια και ταυτόχρονα τρολάρει όλες τις προδομένες καρδιές και τα αδικοχυμένα τους δάκρυα.
- Γιατί όταν μας ρωτάτε «Πόσο πιο χαμηλά θα πέσουμε;», εμείς σας απαντάμε: Δεν ακούμε την Άντζελα για να ανέβουμε λίγο ψηλότερα. Την ακούμε για να κατέβουμε λίγο χαμηλότερα. Ή μάλλον πολύ πιο χαμηλά, τόσο χαμηλά, που να προσποιηθούμε, έστω για λίγο, πως δεν μας βασανίζουν ούτε τα υπαρξιακά μας ούτε οι εθνικές συμφορές μας.
- Γιατί YOLO! Αυτό σημαίνει ότι η ζωή είναι πολύ μικρή, για να αναλώνεται κανείς σε δήθεν ευπρέπειες, για να βιάζεται να πετάξει στα σκουπίδια ό,τι κινδυνεύει να τσαλακώσει την comme-il-faux εικόνα του, κι ας την έχτισε με κόπο.
- Γιατί η Άντζελα, πάνω απ’ όλα, είναι αυθεντική. Μη σας μπερδεύει το πρόσωπο, πιο κέρινο και από το κερί που κρατάει. Η Άντζελα δεν προσπαθεί να πείσει κανέναν για κάτι που δεν είναι, δεν προσπαθεί να πουλήσει άλλα αντί άλλων. Για την ακρίβεια, δεν προσπαθεί για τίποτα. Είναι απλώς ο εαυτός της. Σε μια εποχή που όλοι οι μύθοι έχουν καταρρεύσει, η Άντζελα καταφέρνει να συντηρεί το δικό της μύθο, μέσα από την αλήθεια της. Την αλήθεια της υποκουλτούρας, την αλήθεια του καλτ, πείτε την όπως θέλετε, αλλά αυτή είναι μια αλήθεια πιο αληθινή από άλλες.
