Στις 13 Μαΐου 1931, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή ανέθεσε τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο. Επικεφαλής της επιτροπής ήταν ο Βέλγος κόμης Henri Baillet-Latour. Η επιλογή του Βερολίνου σηματοδότησε την επιστροφή της Γερμανίας στην παγκόσμια κοινότητα μετά την ήττα στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Δύο χρόνια αργότερα, ο ηγέτης του Ναζιστικού Κόμματος Αδόλφος Χίτλερ έγινε καγκελάριος της Γερμανίας.
Για δύο εβδομάδες τον Αύγουστο του 1936, η ναζιστική δικτατορία του Αδόλφου Χίτλερ καμουφλάρισε τον ρατσιστικό, μιλιταριστικό της χαρακτήρα, ενώ φιλοξενούσε τους θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Αποσιωπώντας την αντισημιτική του ατζέντα και τα σχέδιά του για εδαφική επέκταση, το καθεστώς εκμεταλλεύτηκε τους Αγώνες για να θαμπώσει πολλούς ξένους θεατές και δημοσιογράφους με την εικόνα μιας ειρηνικής, ανεκτικής Γερμανίας.
Η Γερμανία προώθησε επιδέξια τους Ολυμπιακούς Αγώνες με πολύχρωμες αφίσες και αφιερώματα σε περιοδικά. Οι αθλητικές εικόνες προσπάθησαν να χτίσουν μια γέφυρα ανάμεσα στη ναζιστική Γερμανία και την αρχαία Ελλάδα. Αυτές οι απεικονίσεις συμβόλιζαν τον ναζιστικό φυλετικό μύθο ότι ο ανώτερος γερμανικός πολιτισμός ήταν ο νόμιμος κληρονόμος του πολιτισμού της κλασικής αρχαιότητας.
Οι συντονισμένες προπαγανδιστικές προσπάθειες συνεχίστηκαν και μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες με τη διεθνή κυκλοφορία το 1938 της ταινίας "Olympia", του αμφιλεγόμενου κινηματογραφικού ντοκιμαντέρ της Leni Riefenstahl για τους Αγώνες. Σε αυτό έχει καταγραφεί και η πρώτη λαμπαδηδρομία, που καθιέρωσε το χιτλερικό καθεστώς.
Ο Tony Perrottet, στο βιβλίο του "The Naked Olympics" του 2004 - που εκδόθηκε με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 - αποτύπωσε το παράδοξο της οικειοποίησης της σκυταλοδρομίας από το ναζιστικό καθεστώς.
"Κατά ειρωνικό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη την αποκρουστική προέλευσή της, η λαμπαδηδρομία έχει καταλήξει να συμβολίζει σήμερα τη διεθνή αδελφοσύνη και παραμένει το κεντρικό στοιχείο των δικών μας γεμάτων λαμπρότητα Ολυμπιακών τελετών έναρξης", έγραψε ο Perrottet.
Και πρόσθεσε: "Οι Ναζί ήξεραν τι θα μπορούσε να γίνει ένα καλό προπαγανδιστικό σύμβολο".
Ο Perrottet αφηγείται το ταξίδι της Ολυμπιακής Φλόγας, που διήρκησε 12 ημέρες, ξεκινώντας από την Ελλάδα για να καταλήξει στο άναμμα ενός "κολοσσιαίου καμινιού στο στάδιο του Βερολίνου μπροστά στο επιδοκιμαστικό βλέμμα του Φύρερ". Κάθε πυρσός έφερε το λογότυπο της γερμανικής εταιρείας κατασκευής όπλων Krupp, γράφει ο Perrottet.
Ο πρώτος λαμπαδηδρόμος που ξεκίνησε στις 20 Ιουλίου 1936 ήταν ο Έλληνας αθλητής Κωνσταντίνος Κονδύλης. Η δάδα διέσχισε την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Γιουγκοσλαβία, την Ουγγαρία, την Αυστρία, την Τσεχοσλοβακία και τη Γερμανία με κάθε δρομέα να καλύπτει ένα χιλιόμετρο.
Ο Perrottet έγραψε ότι ο Χίτλερ θαύμαζε τις εικόνες των ελληνικών θεών και θεανθρώπων και ήθελε οι Ολυμπιακοί Αγώνες να προωθήσουν την ιδέα του για την υπεροχή, την τελειότητα, του γερμανικού έθνους.
"Ο Χίτλερ έδειξε προσωπικό ενδιαφέρον για το τελετουργικό και άντλησε κεφάλαια για την προώθησή του: Η ναζιστική μηχανή προπαγάνδας κάλυψε δουλοπρεπώς τη λαμπαδηδρομία, μετέδωσε ραδιοφωνικά ρεπορτάζ από κάθε βήμα της διαδρομής και γέμισε τους Αγώνες με την εικονογραφία του αρχαίου ελληνικού αθλητισμού" σημειώνει ο συγγραφέας.
"Γνωρίζουμε πολύ λίγα για την Ολυμπιακή Φλόγα του 1928 και του 1932, αλλά ξέρουμε ότι ανάβουν επί τόπου και όχι στην Ολυμπία", δήλωσε ο Δρ Bill Mallon, πρώην πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Ιστορικών Ολυμπιακών Αγώνων,στο Associated Press.
Μέχρι το 1936 δεν υπήρχε λαμπαδηδρομία. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ακυρώθηκαν κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου (το Τόκιο επρόκειτο να διοργανώσει τους Αγώνες του 1940) και συνεχίστηκαν στο Λονδίνο το 1948. Στην πορεία υπήρξαν τροποποιήσεις.
Η φλόγα για τους θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες άναβε πάντα στην Αρχαία Ολυμπία, στην Ελλάδα, αλλά οι δάδες των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων δεν άναβαν πάντα εκεί. Για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1952 και του 1960, η φλόγα άναψε στο Μόργκενταλ της Νορβηγίας. Για τους Χειμερινούς Αγώνες του 1956, άναψε στη Ρώμη.
Πιο πρόσφατα, για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1994 στο Λιλεχάμερ της Νορβηγίας, η δάδα άναψε στην Ελλάδα και μια δεύτερη δάδα άναψε στη Νορβηγία. Η ύπαρξη δύο εστιών φλόγας δεν άρεσε στους Έλληνες.
Η λαμπαδηδρομία εμπορευματοποιήθηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984 στο Λος Άντζελες, όταν ο χορηγός της της AT&T πούλησε "χιλιομετρικά σκέλη" της διοργάνωσης για να επιτρέψει στους ανθρώπους να τρέξουν με τη δάδα. Η Coca-Cola έγινε χορηγός στη Βαρκελώνη το 1992.
"Η Ελλάδα δεν ήταν ευχαριστημένη με την εξέλιξη του 1984 και απείλησε να μην αφήσει το Λος Άντζελες να ανάψει τη φλόγα του στην Ολυμπία", έγραψε ο Mallon. "Ήταν αρκετό μεγάλο πρόβλημα, τόσο ώστε ο Peter Ueberroth (πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής) και ο Juan Antonio Samaranch (πρόεδρος της ΔΟΕ) έκαναν στην πραγματικότητα σχέδια έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση που οι Έλληνες επιμείνουν στην απειλή τους. Τελικά υποχώρησαν και η φλόγα άναψε στην Αρχαία Ολυμπία το 1984".
Ακολουθήστε το Womantoc στο Instagram
