ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ WOMAN TOC

Τάκης Ζενέτος: Ο σπουδαίος Έλληνας αρχιτέκτονας και πρωτοπόρος της διεθνούς avant-garde

Με αφορμή την επαναλειτουργία του Θεάτρου Λυκαβηττού θυμόμαστε τον σπουδαίο οραματιστή Τάκη Ζενέτο και την σύντομη αλλά τόσο σημαντική πορεία του.

Ως εκφραστής ενός οραματικού και ριζοσπαστικού μοντερνισμού, ο Ζενέτος θεωρείται μια από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Πέρα από καταξιωμένος designer με εξαιρετικές γνώσεις τεχνολογίας, ο Ζενέτος υπήρξε ένας ακούραστος ερευνητής, ο οποίος εκπόνησε οραματικές μελέτες που ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις ενός κόσμου πολύ πιο εξελιγμένου από την Ελλάδα της δεκαετίας του 1970. Μελετώντας άρθρα από επιστημονικά περιοδικά της εποχής, ο Ζενέτος προσδιόρισε με μεγάλη ακρίβεια πολλές από τις ηλεκτρονικές εφαρμογές που καθορίζουν την καθημερινότητα του 21ου αιώνα, όπως η "τηλε-διεκπεραίωση" και η "τηλε-εργασία", και σχεδίασε ένα μεγάλο εύρος εξαιρετικά ευρηματικών υποδομών σε διαφορετικές κλίμακες.

Ο Τάκης Ζενέτος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1926. Σπούδασε Καλές Τέχνες στο Παρίσι (από το 1945), ήταν μαθητής του Λε Κορμπυζιέ και αποφοίτησε το 1954. Επιστρέφει στην Ελλάδα το 1956.

Πρόκειται για έναν από τους πλέον ταλαντούχους και αντισυμβατικούς αρχιτέκτονες που έχουν υπάρξει στη χώρα μας. Mέσα στα επόμενα 21 χρόνια, έως το 1977 που αυτοκτόνησε, αποτέλεσε μια ξεχωριστή περίπτωση στα ελληνικά πράγματα.

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’60 ο Ζενέτος θα δημιουργήσει μια σειρά από κατοικίες που θα δώσουν το στίγμα του. Το σπίτι στο Καβούρι (1959-1961) με τον τολμηρό πρόβολο του εξώστη ο οποίος αιωρείται στον αέρα. Εδώ φαίνεται η προσέγγιση του Ζενέτου για την εκμετάλλευση της θέας. Με το "Μονόσπιτο" στο Καβούρι ο Ζενέτος υποστηρίζει την άποψη ότι η ανθρώπινη κατοικία πρέπει να είναι το υψηλότερο και πλέον πολυτελές προϊόν του σύγχρονου πολιτισμού. Θεωρούσε το φθηνό σπίτι παραλογισμό "με τις καταστροφικότερες δυνατές συνέπειες για τον άνθρωπο".


Η πολυκατοικία του Ζενέτου στη λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας (1959-1960) είναι μια απόπειρα να προσφέρει λύσεις σε σχέση με την αντίληψη του χώρου και την ευελιξία σε μεταβαλλόμενες ανάγκες.

.Τάκης Ζενέτος: Ο σπουδαίος Έλληνας αρχιτέκτονας και πρωτοπόρος της διεθνούς avant-garde

screen-shot

Ένα από τα πιο γνωστά του έργα είναι το εργοστάσιο του ΦΙΞ στη λεωφόρο Συγγρού που ξεκίνησε το 1957. Ο Ζενέτος σχεδίασε κατά καιρούς και άλλα βιομηχανικά κτίρια, όπως αυτό της "Βιανύλ” (1964) στον Άγιο Ιωάννη το Ρέντη. Του ανατέθηκε επίσης, στα μέσα της δεκαετίας του ’60, το υπαίθριο θέατρο στον Λυκαβηττό.

Το "Θέατρο Λυκαβηττού", το έργο τέχνης του Τάκη Ζενέτου

Το 1965 ο αρχιτέκτονας Τάκης Ζενέτος έκανε την επανάσταση στις θεατρικές παραστάσεις σε ανοιχτό χώρο όταν σχεδίασε το περίφημο Θέατρο Λυκαβηττού, στο οποίο η Άννα Συνοδινού υλοποίησε τα όνειρά της.

likavittos

screen-shot

Βέβαια την τελική μορφή στο Θέατρο αυτό έδωσαν δυστυχώς οι …υπάλληλοι του Υπουργείου Δημοσίων Έργων και του ΕΟΤ οι οποίοι χωρίς την άδεια του Ζενέτου παραποίησαν τα αρχικά σχέδια τα οποία προέβλεπαν και υπόγεια καμαρίνια και όχι …μεταλλικά κουτιά, όπως τελικά έγιναν.

Στην περίπτωση του Θεάτρου στον Λυκαβηττό ο αρχιτέκτονας αντιμετώπισε τη σχέση αρχιτεκτονικής και φύσης και προσαρμόστηκε στο γενικό αίτημα της εποχής για "ένα θέατρο στα πρότυπα των αρχαίων" σχεδιάζοντας μια ανάλαφρη κατασκευή, την οποία εμφύτευσε στο κενό του λατομείου. Ήταν μια μεταλλική σύνθεση, με επένδυση ξύλου στον χώρο των καθισμάτων που τοποθετήθηκαν με τέτοιο τρόπο ώστε να μην κρύβουν τις σκαλωσιές.

Τελικά, έπειτα από ζωή περίπου μισού αιώνα, το θέατρο έκλεισε οριστικά το 2013 με απόφαση του δήμου Αθηναίων, γιατί κρίθηκε ακατάλληλο για λόγους ασφάλειας. Τα τελευταία 10 χρόνια είχε πέσει θύμα της σκουριάς. Φέτος επιτέλους το δημιούργημα της Άννας Συνοδινού και του Τάκη Ζενέτου το καλοκαίρι του 2023 επιστρέφει δυναμικά

Ένα από τα σημαντικότερα έργα του είναι το δημόσιο σχολείο του Αγίου Δημητρίου στο Μπραχάμι, γνωστό και ως Στρογγυλό λόγω του σχήματός του. Το κτήριο σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Τάκη Χ. Ζενέτο την περίοδο 1969-1972, ενώ η κατασκευή του ξεκίνησε το 1972 και ολοκληρώθηκε το 1974. Το κτήριο αυτό έχει σχολιαστεί για το ασυνήθιστο για τα ελληνικά δεδομένα σχήμα του και για τις μπετονένιες περσίδες ηλιοπροστασίας. Ο σχεδιασμός του συγκεκριμένου κτηρίου δεν αντιμετωπίσθηκε από τον Ζενέτο απλά ως μία κτηριολογική επίλυση σύμφωνα με της ανάγκες εκείνης της εποχής. Η σημαντικότερη επιδίωξή του ήταν η διατύπωση και η μακροπρόθεσμη εφαρμογή της προβληματικής του όσον αφορά το εκπαιδευτικό σύστημα, ύστερα από μία σημαντική προσωπική έρευνα διάρκειας 6 μηνών της διεθνούς εκπαίδευσης, τόσο με τη μορφή που είχε τότε όσο και με τις μεταβολές που θα υποστεί κυρίως με την εφαρμογή των νέων τεχνολογικών μέσων.

Το "Στρογγυλό" σχολείο

Το "Στρογγυλό" είναι ίσως το σημαντικότερο έργο του. Εδώ ο αρχιτέκτονας κατέθεσε την προσωπική του άποψη για το πώς φαντάζεται το σχολείο του μέλλοντος. Κατασκευάζει, λοιπόν, ένα κτήριο ευέλικτο που θα μπορεί να μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη της τεχνολογίας, αφού είχε προβλέψει ότι η διδασκαλία θα περιλάμβανε και την ψηφιακή τεχνολογία, τη χρήση υπολογιστών συνδεδεμένους με βιβλιοθήκες και την εκμετάλλευση κάθε οπτικοακουστικού μέσου.

zenetos

screen-shot

Ο Τάκης Zενέτος ολοκλήρωσε συνολικά 120 δημιουργίες, όπως το χωροταξικό σχέδιο του Λεκανοπεδίου Αττικής, αρκετά βιομηχανικά κτήρια, αλλά και σημαντικές πολυκατοικίες και μονοκατοικίες.

Η πίστη του σε μια ζωή εν εξελίξει που διαρκώς προσβλέπει στο μέλλον τον αποξένωσε από την παρούσα ζωή. Ο Τάκης Ζενέτος αυτοκτόνησε το 1977 πηδώντας από το παράθυρο του γραφείου του στο Κολωνάκι.

Read Next

03 Φεβ 2026

Η Chiara Mastroianni έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα

Η ηθοποιός και κόρη του Marcello Mastroianni και της Catherine Deneuve θα πρωταγωνιστήσει σε μία ξεχωριστή παράσταση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

03 Φεβ 2026

Οι παραστάσεις που θα δούμε φέτος στην Επίδαυρο

Σημαντικοί σκηνοθέτες και Έλληνες δημιουργοί, κλασικά έργα και μία παράσταση χορού συνθέτουν το πρώτο πρόγραμμα του Μιχαήλ Μαρμαρινού για το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

Περισσότερα από

Stories

02 Φεβ 2026

Οι Pet Shop Boys έρχονται στην Ελλάδα

Τέσσερα χρόνια μετά τη συναυλία τους στην Αθήνα, οι Pet Shop Boys επιστρέφουν για ένα ακόμη συναυλιακό ραντεβού με το ελληνικό κοινό.

02 Φεβ 2026

Grammys 2026 | Οι μεγάλοι νικητές της βραδιάς

Ποιες προσωπικότητες από τον χώρο της μουσικής διακρίθηκαν στα Grammys 2026.

31 Ιαν 2026

"Η τοξική γυναίκα" - Το ανεξήγητο ιατρικό μυστήριο της Gloria Ramirez

Ένα πραγματικό ιατρικό περιστατικό που ακόμα και σήμερα δεν έχει δοθεί οριστική απάντηση.

30 Ιαν 2026

#theaftertaste | Μία έκθεση για τους ανθρώπους της πόλης και ένα value for money εστιατόριο με γεύση από κάθε γωνιά της Ελλάδας

Ο Νίκος Κοντομήτρος ξεχωρίζει, για τρίτη χρονιά, όσα είδε, δοκίμασε, άκουσε και ευχαριστήθηκε την εβδομάδα που μας πέρασε.

30 Ιαν 2026

Bridgerton | Ο απόλυτος οδηγός για το καστ και τους χαρακτήρες της 4ης σεζόν

Όλα όσα πρέπει να ξέρεις για τα νέα πρόσωπα και τα αγαπημένα που επιστρέφουν στη νέα σεζόν της ρομαντικής σειράς.

30 Ιαν 2026

Έργα του Sir Don McCullin παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα

Το Athens Photo World, σε συνεργασία με το Xposure International Photography Festival, παρουσιάζουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα τον θρύλο του πολεμικού φωτορεπορτάζ, Sir Don McCullin, με την έκθεση Life, Death and Everything in Between.

30 Ιαν 2026

Μία κορυφαία γαστρονομική εμπειρία για μία μόνο βραδιά στο Tudor Hall Restaurant

Ο Chef Konstantin Filippou μαγειρεύει για πρώτη φορά στην Αθήνα, υπογράφοντας για μία βραδιά το μενού του Tudor Hall Restaurant.

30 Ιαν 2026

Eat Chic | Τα πρώτα γαστρονομικά ραντεβού του Φεβρουαρίου έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον

Guests με αέρα Michelin και ιδιαίτερες συμπράξεις συγκροτούν τα πρώτα γαστρονομικά ραντεβού του δεύτερου μήνα του έτους.

29 Ιαν 2026

Η Απουσία του Παρόντος | Στην πρώτη ατομική έκθεση του Νίκου Κανόγλου, κάθε εικόνα λειτουργεί ως αποτύπωμα

Ο δραστήριος καλλιτέχνης παρουσιάζει το πρώτο του ολοκληρωμένο σύνολο έργων, με τα όρια ανάμεσα στην παρουσία και την απουσία να θολώνει.

29 Ιαν 2026

Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση | Μετά τον Οιδίποδα, τι;

Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση υποδέχεται τις Onassis Dance Days, δίνοντας κίνηση στον φετινό Φεβρουάριο.