Britannia: Το πολυτελές βασιλικό γιοτ με την αμφιλεγόμενη ιστορία

Η σύνδεση της αείμνηστης βασίλισσας Ελισάβετ με το "πλωτό παλάτι" που της θύμιζε τον εαυτό της.

Η εκπληκτική δημοφιλία της δραματικής σειράς του Netflix "The Crown" οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην πολύπλευρη παρουσίαση των πραγματικών γεγονότων κατά την σύγχρονη βρετανική μοναρχία, σε ένα όχι και τόσο φιλικά διακείμενο σενάριο προς συγκεκριμένο πρόσωπο της βασιλικής οικογενείας. Η αντικειμενική, θα λέγαμε, ματιά ιστορικών περιόδων του Ηνωμένου Βασιλείου, με κεντρικούς πρωταγωνιστές τους Βρετανούς royals, αναβιώνει τον αξιοσημείωτο ρόλο του θεσμού του Στέμματος τόσο στο εσωτερικό της Κοινοπολιτείας των Εθνών, όσο και σε παγκόσμια εμβέλεια.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της εξιστόρησης αυτής είναι μεταξύ άλλων η βαθιά σύνδεση της αείμνηστης βασίλισσας Ελισάβετ με το "πλωτό παλάτι" της, το εμβληματικό βασιλικό γιοτ "Britannia", που ούτε το πρώτο αλλά και ούτε το τελευταίο μελανό σημείο υπήρξε στην κατά καιρούς αντιπαράθεση της μοναρχίας με την πολιτική εξουσία της Αγγλίας. Η θαλαμηγός που φιλοξένησε στα σαλόνια της εμβληματικές προσωπικότητες όπως ο Ουίνστον Τσόρτσι, ο Νέλσον Μαντέλα, Αμερικανούς Προέδρους αλλά και λαμπερούς αστέρες της εποχής, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην βασιλεία της νεαρής τότε Ελισάβετ, η οποία λίγους μήνες αφότου είχε αναλάβει τον βρετανικό θρόνο, τελεί τα εγκαίνια του πλοίου, παρουσιάζοντας στον βρετανικό λαό το εντυπωσιακό κατόρθωμα του πατέρα της βασιλιά Γεωργίου ΣΤ΄, ο οποίος αν και είχε δώσει την εντολή κατασκευής το 1952, δεν πρόλαβε να το αντικρίσει ολοκληρωμένο.

Οραματιζόταν να κυβερνήσει ένα σκάφος, το οποίο θα ξεπερνούσε κατά πολύ την έννοια της χλιδής

Το υπερπολυτελές γιοτ ξεπερνούσε κάθε προσδοκία στα μέσα του 20ου αιώνα, με την επιβλητική όψη του και την αριστοκρατική διακόσμησή του. Οι εντολές του βασιλεία άλλωστε ήταν σαφείς: οραματιζόταν να κυβερνήσει ένα σκάφος, το οποίο θα ξεπερνούσε κατά πολύ την έννοια της χλιδής, για αυτό και διέθετε στον εξοπλισμό του πτέρυγα νοσοκομείου σε περίπτωση πολέμου ή για την νοσηλεία του ίδιου. Το 1954, την χρονιά όπου το ιστορικό Britannia σηκώνει για πρώτη φορά πανιά και αποπλέει, μια νέα εποχή ανατέλλει με την βασίλισσα να βρίσκει καταφύγιο στο εσωτερικό του δικούς της παλατιού μέσα στην θάλασσα.

Το βασιλικό γιοτ εξυπηρέτησε πολλές και διαφορετικές περιστάσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων συνδέθηκαν με χαλαρές προσωπικές στιγμές των Βρετανών royals. Από τις οικογενειακές διακοπές της βασίλισσας με τον σύζυγό της πρίγκιπα Φίλιππο και τα τέσσερα τους παιδιά, μέχρι ταξίδια αναψυχής καθώς και βασιλικές επισκέψεις σε κάθε άκρη του κόσμου, το Britannia υπήρξε το μεγαλοπρεπές μεταφορικό μέσο της βασιλικής οικογενείας. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός, ότι το επιβλητικό σκάφος φιλοξένησε τέσσερις μήνες του μέλιτος βασιλικών μελών, μεταξύ των οποίων του πρίγκιπα Καρόλου και της πριγκίπισσας Νταϊάνα. Κοσμικές εκδηλώσεις και επίσημες συναντήσεις αποτέλεσαν μέρος της χρησιμότητας μιας τέτοιας ιδιοκτησίας. Σαφώς, η ανθρωπιστική αποστολή για την οποία κιόλας προοριζόταν, μπορεί να μην ήρθε σε καιρό πολέμου, όμως η βασίλισσα Ελισάβετ φρόντισε το 1986 για την απομάκρυνση και μεταφορά 1000 προσφύγων από τον εμφύλιο πόλεμο στην Υεμένη.

Σαφώς, η ανθρωπιστική αποστολή για την οποία κιόλας προοριζόταν, μπορεί να μην ήρθε σε καιρό πολέμου, όμως η βασίλισσα Ελισάβετ φρόντισε το 1986 για την απομάκρυνση και μεταφορά 1000 προσφύγων από τον εμφύλιο πόλεμο στην Υεμένη.

Για πολλούς το Britannia ήταν μια πλωτή μικρογραφία των ανακτόρων του Μπάκιγχαμ. Στο εσωτερικό του υπήρχαν τρία σαλόνια, εκ των οποίων το ένα διέθετε τζάκι, τραπεζαρία τόσο για το πλήρωμα, όσο και μια για τους βασιλικούς, όπως επίσης και καμπίνες για κάθε αξιωματικό. Οι κρεβατοκάμαρες της οικογενείας περιλάμβαναν δικά τους ξεχωριστά μπάνια, ενώ ήταν ειδικά σχεδιασμένες για να ταιριάζουν άψογα στην προσωπικότητα του καθενός. Μάλιστα, η Ελισάβετ και ο Φίλιππος εκτός από την κοινή βασιλική τους κρεβατοκάμαρα, διέθεταν – προφανώς – και μια μονή για τον καθένα ξεχωριστά.

Τα υπέρογκα κόστη της συντήρησης αλλά και λειτουργίας του βασιλικού γιοτ απασχολούσαν συχνά την πολιτική σκηνή της χώρας, δημιουργώντας αντιπαραθέσεις με την μοναρχία. Από τα πρώτα κιόλας χρόνια του απόπλου, βουλευτές της αντιπολίτευσης ζητούσαν εξηγήσεις για τις τεράστιες δαπάνες εκατομμυρίων για την ανακαίνιση του Britannia, κατηγορώντας εμμέσως την βασιλική οικογένεια για αλόγιστες κρατικές σπατάλες. Το 1994, το γενικό ρεκτιφιέ του πλοίου άγγιξε τα 17 εκατομμύρια λίρες, με την συντηρητική κυβέρνηση της Αγγλίας να εμφανίζεται διστακτική στην διοχέτευση του κόστους στην φορολογία του κράτους. Σύντομα όμως ενέδωσε στις διαταγές της μοναρχίας καλύπτοντας για τελευταία φορά τα εξωφρενικά έξοδα συντήρησης.

Όταν, όμως, το εργατικό κόμμα του Τόνι Μπλερ κερδίζει τις εκλογές το 1997, αρνείται κατηγορηματικά να καλύψει οποιαδήποτε δαπάνη του βασιλικού γιοτ. Έτσι, την ίδια χρονιά το Britannia διατελεί το τελευταίο ταξίδι του στο Χονγκ Κονγκ και η βασίλισσα Ελισάβετ παραδίδει τα "κλειδιά" στο βρετανικό κράτος. Είναι μια από τις σπάνιες στιγμές που η βασίλισσα εμφανίζεται δημοσίως συγκινημένη, σχεδόν με δάκρια στα μάτια, αποχαιρετώντας με έναν συναισθηματικά φορτισμένο λόγο το πλωτό της καταφύγιο. Ήταν η χρονιά όπου η δημοφιλία της βασίλισσας Ελισάβετ άρχισε να φθίνει.