Όσο η στεγαστική κρίση εξαπλώνεται και οι οικονομικές δυσκολίες οδηγούν χιλιάδες ανθρώπους στο περιθώριο, καταλήγοντας άστεγοι, τόσο η εξεύρεση βιώσιμης λύσης γίνεται επιτακτική. Οι περισσότερες κυβερνήσεις, (μεταξύ των οποίων και η ελληνική), αναζητούν τρόπους για να αντιμετωπίσουν το "πρόβλημα της δεκαετίες" όπως το χαρακτηρίζουν, χωρίς όμως πάντα ικανοποιητικά αποτελέσματα.
Η συνήθης πολιτική που ακολουθείται κατά των αστέγων είναι η βίαιή απομάκρυνσή τους και η στέγασή τους σε καταφύγια, όπου αυτά υπάρχουν και μέχρι να γεμίσουν, κάτι που συμβαίνει καθημερινά.
Αυτό οδήγησε τις αρχές στο Χάλιφαξ του Καναδά, να κάνουν ένα πείραμα υιοθετώντας μια διαφορετική προσέγγιση.
Τι συνέβη στην πόλη που άρχισε να "στεγάζει" τους άστεγους;
Η εθνική βάση δεδομένων εκτιμά ότι υπάρχουν 235.000 άστεγοι σε όλη τη χώρα, αν και οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο αριθμός αυτός είναι πολύ υψηλότερος
Εδώ και σχεδόν έναν χρόνο, ο Andrew Goodsell αποκαλεί "σπίτι" τη μικρή πορτοκαλί σκηνή του στο γρασίδι σε ένα πάρκο του Χάλιφαξ, στον Καναδά. Μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, ο ίδιος κοιμόταν σε ένα παγκάκι – πλέον κοιμάται σε μία σκηνή σε έναν καταυλισμό αστέγων, όπου ζει μαζί με περίπου δώδεκα άλλους.
"Ξυπνάω σε ένα μέρος που δεν θέλω να βρίσκομαι", λέει ο 38χρονος στο BBC. "Θα προτιμούσα να ξυπνήσω σε ένα σημείο, όπου θα μπορούσα να κάνω ντους και ίσως να φτιάξω κάτι να φάω".
Ο Goodsell είναι χωρίς σπίτι εδώ και μία δεκαετία, από τότε που το κόστος στέγασης στο Χάλιφαξ εκτινάχθηκε και ο ίδιος δεν μπορούσε πια να πληρώνει το ενοίκιό του. Ο καταυλισμός του είναι μία από τις εννέα τοποθεσίες που επιλέχθηκαν από την πόλη ως ένα μέρος όπου άνθρωποι χωρίς στέγη μπορούν να κατασκηνώσουν νόμιμα σε εξωτερικό χώρο.
Μία προσωρινή λύση
Οι συγκεκριμένες τοποθεσίες εγκρίθηκαν το καλοκαίρι του 2024 ως μία "προσωρινή, αλλά αναγκαία λύση", καθώς τα καταφύγια αστέγων στην πόλη είναι ασφυχτικά γεμάτα.
Η πολιτική αυτή έχει υιοθετηθεί από τουλάχιστον έναν άλλο δήμο στον Καναδά και εξετάζεται από άλλους που επίσης αντιμετωπίζουν αύξηση στον αριθμό των αστέγων.
Κάτι τέτοιο βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με διάφορες πόλεις της Βόρειας Αμερικής, όπου οι αστυνομικοί απομακρύνουν τους καταυλισμούς αστέγων, με τις λεγόμενες "σαρώσεις δρόμων" να έχουν πολλάκις επικριθεί ως "βίαιες και αναποτελεσματικές" στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Οι υποστηρικτές της απαγόρευσης των καταυλισμών λένε πως οι κατασκηνώσεις οδηγούν σε αταξία και ότι η χρηματοδότηση πρέπει να πηγαίνει για να απομακρυνθούν οι άνθρωποι από τους δρόμους.
Μεταξύ των επικριτών της προσέγγισης του Χάλιφαξ είναι και ορισμένοι άστεγοι από τους καταυλισμούς, οι οποίοι υποστηρίζουν πως οι πόροι καλό θα είναι να δαπανηθούν για οικονομικά προσιτή στέγαση. Αυτά τα άτομα είναι πιθανότερο να ζήσουν στη φτώχεια, χωρίς δουλειά και χωρίς οικογένεια
Μία πλούσια χώρα με εκατοντάδες χιλιάδες αστέγους
"Ο Καναδάς είναι μια από τις πλουσιότερες και ομορφότερες χώρες", λέει ο Goodsell. "Έχουμε τόση γη, τόσους πολλούς πόρους, αλλά πρέπει να είμαστε μία από τις πιο άπληστες χώρες εκεί έξω".
Παρόλο που αρκετές καναδικές πόλεις έχουν προσπαθήσει να απομακρύνουν τους καταυλισμούς αστέγων στο παρελθόν, πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις στη Βρετανική Κολομβία και το Οντάριο έχουν αποφανθεί ότι οι άνθρωποι χωρίς σπίτι μπορούν να κατασκηνώνουν έξω, εφόσον δεν υπάρχουν διαθέσιμα κατάλληλα εσωτερικά καταφύγια.
Αντίθετα, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε τον Ιούνιο ότι οι πόλεις μπορούν να επιβάλλουν πρόστιμα και να συλλαμβάνουν τους άστεγους που κοιμούνται σε εξωτερικούς χώρους, ακόμη και αν δεν υπάρχει καταφύγιο για να πάνε.
Η εθνική βάση δεδομένων του Καναδά εκτιμά ότι υπάρχουν 235.000 άστεγοι σε όλη τη χώρα, αν και οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο αριθμός αυτός είναι πολύ υψηλότερος.
Παρόλο που το Χάλιφαξ έχει εγκρίνει εννέα καθορισμένους χώρους καταυλισμού, μόνο πέντε από αυτούς λειτουργούν. Κάθε ένας έχει προτεινόμενο όριο μέχρι δώδεκα σκηνές, αλλά οι περισσότεροι έχουν ξεπεράσει τη χωρητικότητα.
Η πόλη παρέχει στους χώρους αυτούς φορητές τουαλέτες, ενώ εργαζόμενοι των δήμων περνούν σε εβδομαδιαία βάση για να αφήσουν νερά και να ρωτήσουν τους ανθρώπους εάν χρειάζονται κάτι. Επιπλέον, οι κάτοικοι κοντά στους καταυλισμούς πηγαίνουν ρούχα, κουβέρτες και υπνόσακους για τον χειμώνα.
Ωστόσο, τόσο ο Goodsell όσο και άλλοι άστεγοι επιμένουν: Η λύση δεν είναι οι νόμιμοι εξωτερικοί καταυλισμοί, αλλά η άμεση αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, που έχει αυξήσει δραματικά τον αριθμό όσων κοιμούνται στον δρόμο.
