"Και ποιος σε εμπόδισε αγάπη μου να βγεις έξω;" ακούμε την κυρία Ρέα να λέει στην κόρη της, Δήμητρα, η οποία ζει ακόμη μαζί της ακόμη κι αν κοντεύει τα πενήντα. Η Ρέα με τη δύναμη μιας γνήσιας Τιτανίδας είναι μάστερ στη χειραγώγηση και ασκεί ασφυκτική εξουσία και έλεγχο στην κόρη της σε κάθε κίνησή της. Αφορμή για την κινηματογραφική τους σύγκρουση στο Treadmill του Γιώργου Κοιμήση θα γίνει η αγορά ενός διαδρόμου για γυμναστική! Η κόρη τον παραγγέλνει και αυτό αρκεί για εξοργίσει την κυρία Ρέα και να ξεσπάσει ένας ακόμη πόλεμος, υπόγειος και ύπουλος ασφαλώς, μες στο σπίτι.
Θα έλεγε ψέματα κανείς αν έλεγε πως δεν αναγνωρίζει ψήγματα της μητέρας του στο πρόσωπο της κυρίας Ρέας, ιδίως αν έτυχε να γεννηθεί κόρη στην Ελλάδα. Η μάνα βέβαια μόνο το καλό του παιδιού της θέλει, υπό την προϋπόθεση ότι θα βρίσκεται κάτω από το γαμψό της νύχι. Και βέβαια το νύχι δεν γυαλίζει πάντα εμφανώς- συντίθεται από δάκρυα, παρακλητικό τόνο, "καλοπροαίρετες" νουθεσίες και ό,τι τέλος πάντων περιέχει ένα χαρακτηριστικά χειριστικό μενού.
Ένα τανγκό αγάπης και μίσους συνθέτει λοιπόν ο σκηνοθέτης διανθίζοντάς το ευτυχώς με κωμικές νότες που προσφέρουν πολύτιμη ανάσα στους θεατές. Ένας καθρέφτης στον οποίο η Εύη Σαουλίδου και η Υβόννη Μαλτέζου παίζουν μία κάποια εκδοχή μας. Είναι γεγονός πως τα όρια των ρόλων και των ανθρώπων μπλέκονται επικίνδυνα στην ελληνική οικογένεια κυρίως όταν λείπει από την εξίσωση ο ένας γονιός, εν προκειμένω ο πατέρας. "Θα διαλύσουμε το σπίτι μας; Εμείς είμαστε αγαπημένες" λέει η κυρία Ρέα, μια φράση που αρκεί για να παγώσει το αίμα των θεατών. Η λύση στην εξίσωση βρίσκεται στο μυστικό που κρύβει το βάζο του υπερφορτωμένου σαλονιού.
Η γονεϊκότητα και οι οικογενειακές σχέσεις και ιδίως η σχέση μητέρας- κόρης αποτέλεσαν λοιπόν μία από τις θεματικές των Ελλήνων δημιουργών και φέτος στο 47ο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας. Για εμάς έχει πάντα ιδιαίτερο ενδιαφέρον το Εθνικό Διαγωνιστικό πρόγραμμα καθώς σε αυτό εκφράζονται οι κοινωνικοί προβληματισμοί που απασχολούν τους δημιουργούς αντανακλώντας τη σύγχρονη πραγματικότητα. Φέτος είδαμε τους Έλληνες κινηματογραφιστές να καταπιάνονται με την τοξική αρρενωπότητα (και μάλιστα μέσα από τη ματιά των αγοριών, μια πολύτιμη συμβολή), το ζήτημα της απώλειας, του κρατικού ελέγχου, της αστυνομικής βίας και του ρατσισμού.
Όμως, ας επιστρέψουμε λοιπόν στο θέμα μας, που είναι αναντίρρητα η πηγή του καλού και του κακού. Τη σκυτάλη παίρνει η "Κυρία Νίτσα" της Νεφέλης Ράπτη με την αριστουργηματική ερμηνεία της Ναταλίας Τσαλίκη στον ομώνυμο ρόλο. Η κυρία Νίτσα είναι μια γυναίκα γύρω στα εξήντα, παραιτημένη από τη ζωή και τα όνειρα καθώς βρίσκεται υπό τη σκιά της γοητευτικής μητέρας της την οποία δεν θα δούμε ποτέ, παρά μόνο σε μια φωτογραφία. Η όμορφη μητέρα πεθαίνει, μα αφήνει πίσω της μια εξίσου φαντασματική παρουσία που κρατά καθηλωμένη τη Νίτσα μας. Εκείνη έχει όμως ένα όπλο δυνατό: τον δεσμό της με έναν πιλότο που έχασε τη ζωή του πολύ νωρίς και την οδήγησε να "κλείσει ως γυναίκα". Τι και αν οι πελάτισσες και οι φίλοι της δεν την πιστεύουν; Η Νίτσα σκαρφίζεται μια λύση για να πείσει και τους πλέον άπιστους και φοράει για λίγο την ταυτότητα της μητέρας της κάνοντας κάτι τολμηρό, λοξό και άκρως μαζοχιστικό. Θα της προσφέρει όμως τη λύση; Η ταινία αφήνει μια μικρή πόρτα ανοιχτή, την πιθανότητα να κάνει τελικά η Νίτσα το σπαρακτικό βήμα της ενηλικίωσης, έστω και όψιμα.
Στον αντίποδα βρίσκονται το Name Day του Κώστα Δημητριάδη και το Zange της Ίριδος Μπαγλανέα. Στο Name Day η πρωταγωνίστρια, η Αλεξάνδρα βρίσκεται στο τραπέζι της κηδείας της μητέρας της, όπου και θα αποπειραθεί να κάνει και επίσημα το coming out της μπροστά σε ένα ετερόκλητο κοινό που αποτελείται από συντηρητικούς συγγενείς που επιμένουν να την φωνάζουν Ορέστη, σε μια θεία- αγκαλιά και στους φίλους της που βρίσκονται στο πλευρό της. Με φλας μπακ βλέπουμε τη σχέση με τη μητέρα της (υπέροχη η Μυρτώ Αλικάκη στον ρόλο) που όχι μόνο θα αποδεχθεί την ταυτότητα του παιδιού της, αλλά θα είναι και εκείνη που θα της χαρίσει το δεύτερο της όνομα, λίγο πριν φύγει από τη ζωή. Μια ιστορία για το θαύμα της ανιδιοτελούς αγάπης, το πιο ακλόνητο θεμέλιο που μπορεί να χαρίσει ένας γονιός στο παιδί του.
Το Name Day χαϊδεύει τους θεατές με το φως και την αισιοδοξία του δείχνοντας τον δρόμο που θα πρέπει να ακολουθήσει κανείς όταν αποφασίζει να γίνει γονέας και να αναλάβει τον ρόλο του καθοδηγητή στη ζωή ενός πλάσματος.
Στην ίδια λογική βρίσκεται και η ταινία της Ίριδος Μπαγλανέα, Zange. Δυο κοριτσάκια μεγαλώνουν με τους γονείς τους απομονωμένοι σε έναν υγροβιότοπο. Τα παιδιά παίζουν με τα καβούρια και το νερό, μοιάζουν ένα με τη φύση. Η μητέρα τους είναι έγκυος κι όλα θα ήταν ειδυλλιακά μες στην απλότητα τους, αν ο πατέρας τους δεν βρισκόταν σε τροχιά θανάτου.
Στην ταινία αποτυπώνεται η παιδική αγωνία που η μόνο μια μητέρα μπορεί να καθησυχάσει. Έτσι, η μητέρα γίνεται αθόρυβα ηρωίδα καθώς προσπαθεί να διαβεβαιώσει τα παιδιά της πως ό,τι κι αν γίνει εκείνη θα είναι εκεί, σαν το νερό, σαν τη Φύση.
*Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις ταινίες στην on line πλατφόρμα του Φεστιβάλ έως και τις 09/09/24. Έπειτα ευχόμαστε να μεταδοθούν από το Ertflix.
