Ο Ισμαήλ Χανίγια, ο ηγέτης της Χαμάς που σκοτώθηκε στο Ιράν, ήταν το σκληρό πρόσωπο της διεθνούς διπλωματίας της παλαιστινιακής ομάδας, καθώς ο πόλεμος μαίνονταν στη Γάζα. Κατά τη διάρκεια του πολέμου ο Χανίγια βίωσε τον θάνατο των τριών γιών του από ισραηλινή αεροπορική επιδρομή.
Πολλοί διπλωμάτες τον θεωρούσαν μετριοπαθή σε σύγκριση με τα πιο σκληροπυρηνικά μέλη της ομάδας που υποστηρίζεται από το Ιράν.
Διορισμένος στην κορυφαία θέση της Χαμάς το 2017, ο Χανίγια μετακινούνταν μεταξύ της Τουρκίας και της πρωτεύουσας του Κατάρ, Ντόχα, ξεφεύγοντας από τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς της αποκλεισμένης Λωρίδας της Γάζας και επιτρέποντάς του να ενεργεί ως διαπραγματευτής στις συνομιλίες κατάπαυσης του πυρός ή να συνομιλεί με τον σύμμαχο της Χαμάς, το Ιράν.
"Όλες οι συμφωνίες εξομάλυνσης που υπογράψατε (τα αραβικά κράτη) με (το Ισραήλ) δεν θα τερματίσουν αυτή τη σύγκρουση", δήλωσε ο Χανίγια στην τηλεόραση Al Jazeera με έδρα το Κατάρ, λίγο μετά την επιδρομή μαχητών της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου με την Ισραηλινή πλευρά να έχει χάσει 1.200 ανθρώπους.
Η απάντηση του Ισραήλ στο χτύπημα της Χαμάς ήταν μια στρατιωτική εκστρατεία που έχει σκοτώσει μέχρι στιγμής περισσότερους από 39.000 ανθρώπους μέσα στη Γάζα και έχει βομβαρδίσει μεγάλο μέρος του θύλακα σε ερείπια, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της περιοχής.
Τον Μάιο, η εισαγγελία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για τρεις ηγέτες της Χαμάς, συμπεριλαμβανομένου του Χανίγια, καθώς και για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου για φερόμενα εγκλήματα πολέμου. Το Ισραήλ και οι Παλαιστίνιοι ηγέτες απέρριψαν τους ισχυρισμούς.
"Ο λαός μας και όλες οι οικογένειες των κατοίκων της Γάζας έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα με το αίμα των παιδιών τους και είμαι ένας από αυτούς"
Ο ιδρυτικός χάρτης της Χαμάς του 1988 ζητούσε την καταστροφή του Ισραήλ, όμως οι ηγέτες της Χαμάς έχουν κατά καιρούς προτείνει μακροπρόθεσμη εκεχειρία με το Ισραήλ με αντάλλαγμα ένα βιώσιμο παλαιστινιακό κράτος σε όλα τα παλαιστινιακά εδάφη που κατέλαβε το Ισραήλ στον πόλεμο του 1967. Το Ισραήλ το θεωρεί αυτό ως τέχνασμα.
Η Χαμάς έστειλε επίσης βομβιστές αυτοκτονίας στο Ισραήλ τις δεκαετίες του 1990 και του 2000. Το 2012, όταν ρωτήθηκε από το Reuters αν η Χαμάς είχε εγκαταλείψει τον ένοπλο αγώνα, ο Χανίγια απάντησε "φυσικά όχι" και δήλωσε ότι η αντίσταση θα συνεχιστεί "με όλες τις μορφές - λαϊκή αντίσταση, πολιτική, διπλωματική και στρατιωτική αντίσταση".
Τρεις από τους γιους του Haniyeh - ο Hazem, ο Amir και ο Mohammad - σκοτώθηκαν στις 10 Απριλίου όταν ισραηλινή αεροπορική επιδρομή έπληξε το αυτοκίνητο που οδηγούσαν, δήλωσε η Χαμάς. Ο Haniyeh έχασε επίσης τέσσερα από τα εγγόνια του, τρία κορίτσια και ένα αγόρι, στην επίθεση, δήλωσε η Χαμάς.
Ο Haniyeh είχε αρνηθεί τους ισραηλινούς ισχυρισμούς ότι οι γιοι του ήταν μαχητές της ομάδας και δήλωσε ότι "τα συμφέροντα του παλαιστινιακού λαού τίθενται πάνω από όλα" όταν ρωτήθηκε αν η δολοφονία τους θα είχε αντίκτυπο στις συνομιλίες εκεχειρίας.
"Ο λαός μας και όλες οι οικογένειες των κατοίκων της Γάζας έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα με το αίμα των παιδιών τους και είμαι ένας από αυτούς", είπε, προσθέτοντας ότι τουλάχιστον 60 μέλη της οικογένειάς του σκοτώθηκαν στον πόλεμο.
Ωστόσο, παρ' όλη τη σκληρή γλώσσα που χρησιμοποιούσε δημοσίως, οι Άραβες διπλωμάτες και αξιωματούχοι τον θεωρούσαν ρεαλιστή σε σύγκριση με τις πιο σκληροπυρηνικές φωνές στο εσωτερικό της Γάζας, όπου η στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς σχεδίασε την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.
Ενώ έλεγε στους Ισραηλινούς στρατιωτικούς ότι θα βρεθούν "να πνίγονται στην άμμο της Γάζας", αυτός και ο προκάτοχός του ως ηγέτης της Χαμάς, ο Χαλέντ Μεσάαλ, είχαν ταξιδέψει σε όλη την περιοχή για συνομιλίες σχετικά με μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τη μεσολάβηση του Κατάρ με το Ισραήλ, η οποία θα περιελάμβανε την ανταλλαγή ομήρων με Παλαιστίνιους στις ισραηλινές φυλακές, καθώς και περισσότερη βοήθεια για τη Γάζα.
Το Ισραήλ θεωρεί ολόκληρη την ηγεσία της Χαμάς ως τρομοκράτες και έχει κατηγορήσει τον Χανίγια, τον Μεσάαλ και άλλους ότι συνεχίζουν να "κινούν τα νήματα της τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς".
Αλλά το κατά πόσο γνώριζε ο Χανίγια για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου εκ των προτέρων δεν είναι σαφές. Το σχέδιο, το οποίο καταρτίστηκε από το στρατιωτικό συμβούλιο της Χαμάς στη Γάζα, ήταν τόσο καλά φυλασσόμενο μυστικό που ορισμένα στελέχη της Χαμάς φάνηκαν σοκαρισμένα από την κλίμακά του.
Ωστόσο, ο Χανίγια, σουνίτης μουσουλμάνος, είχε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της πολεμικής ικανότητας της Χαμάς, εν μέρει καλλιεργώντας δεσμούς με το σιιτικό μουσουλμανικό Ιράν, το οποίο δεν κρύβει την υποστήριξή του προς την ομάδα.
Ήταν ο πολιτικός ηγέτης της Χαμάς
Όταν έφυγε από τη Γάζα το 2017, τον Χανίγια διαδέχθηκε ο Γιαχία Σινουάρ, ένας σκληροπυρηνικός που πέρασε περισσότερες από δύο δεκαετίες σε ισραηλινές φυλακές και τον οποίο ο Χανίγια είχε καλωσορίσει πίσω στη Γάζα το 2011 μετά από ανταλλαγή κρατουμένων.
"Ο Χανίγια ηγείται της πολιτικής μάχης της Χαμάς με τις αραβικές κυβερνήσεις", δήλωσε πριν από τον θάνατό του ο Adeeb Ziadeh, ειδικός σε παλαιστινιακές υποθέσεις στο Πανεπιστήμιο του Κατάρ, προσθέτοντας ότι είχε στενούς δεσμούς με πιο σκληροπυρηνικά στελέχη της ομάδας και της στρατιωτικής πτέρυγας."Είναι το πολιτικό και διπλωματικό μέτωπο της Χαμάς", δήλωσε ο Ziadeh.
Ο Χανίγια και ο Μεσάαλ είχαν συναντηθεί με αξιωματούχους στην Αίγυπτο, η οποία είχε επίσης διαμεσολαβητικό ρόλο στις συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός. Ο Χανίγια ταξίδεψε στις αρχές Νοεμβρίου στην Τεχεράνη για να συναντηθεί με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ανέφεραν τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Τρεις ανώτεροι αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι ο Χαμενεΐ είχε πει στον ηγέτη της Χαμάς στη συνάντηση αυτή ότι το Ιράν δεν θα έμπαινε στον πόλεμο αφού δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων γι' αυτόν. Η Χαμάς δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλια πριν από τη δημοσίευση του ρεπορτάζ του Reuters και στη συνέχεια εξέδωσε διάψευση μετά τη δημοσίευσή του.
Ως νεαρός, ο Χανίγια ήταν φοιτητής ακτιβιστής στο Ισλαμικό Πανεπιστήμιο της πόλης της Γάζας. Εντάχθηκε στη Χαμάς όταν δημιουργήθηκε κατά την πρώτη παλαιστινιακή ιντιφάντα (εξέγερση) το 1987. Συνελήφθη και απελάθηκε για λίγο.
Κατόπιν έγινε προστατευόμενος του ιδρυτή της Χαμάς Σεΐχη Αχμάντ Γιασίν, ο οποίος, όπως και η οικογένεια του Χανίγια, ήταν πρόσφυγας από το χωριό Al Jura κοντά στην Ashkelon. Το 1994, δήλωσε στο Reuters ότι ο Γιασίν ήταν πρότυπο για τους νεαρούς Παλαιστίνιους, λέγοντας: "Μάθαμε από αυτόν την αγάπη για το Ισλάμ και τη θυσία για το Ισλάμ και να μην γονατίζουμε μπροστά σε αυτούς τους τυράννους και δεσποτάδες". Ο Γιασίν δολοφονήθηκε από το Ισραήλ το 2004.
Ο Χανίγια ήταν ένας από τους πρώτους υποστηρικτές της εισόδου της Χαμάς στην πολιτική. Το 1994 δήλωσε ότι η δημιουργία ενός πολιτικού κόμματος "θα επέτρεπε στη Χαμάς να αντιμετωπίσει τις εξελίξεις που προκύπτουν".
Αρχικά απορρίφθηκε από την ηγεσία της Χαμάς, αλλά αργότερα εγκρίθηκε και ο Χανίγια έγινε Παλαιστίνιος πρωθυπουργός αφού η ομάδα κέρδισε τις παλαιστινιακές βουλευτικές εκλογές το 2006, ένα χρόνο μετά την αποχώρηση του στρατού του Ισραήλ από τη Γάζα. Η ομάδα ανέλαβε τον έλεγχο της Γάζας το 2007.
Πηγή: Reuters
Ακολουθήστε το Womantoc στο Instagram
