Το ξέρετε πως μόνο το ένα πέμπτο του περιεχομένου της Wikipedia, συμπεριλαμβανομένων των βιογραφιών, επικεντρώνεται στις γυναίκες, τη στιγμή μάλιστα που οι γυναίκες αποτελούν μόλις το 15% των εθελοντών συντακτών του ιστότοπου; Κι όμως αυτή είναι η πραγματικότητα που δεν έχουμε ίσως συνειδητοποιήσει τις άπειρες φορές που έχουμε επισκφθεί τον ιστότοπο.
"Οι αριθμοί είναι αρκετά τρομακτικοί", δήλωσε η Patricia Horrillo, η οποία για μεγάλο μέρος της τελευταίας δεκαετίας αφιέρωσε τον ελεύθερο χρόνο της προσπαθώντας να αντιμετωπίσει αυτό το χάσμα, σχηματίζοντας μια κοινότητα συντακτών της Wikipedia που εστιάζει στις γυναίκες.
Το αποτέλεσμα είναι η ισπανική Wikiesfera, μία από τις ελάχιστες ομάδες σε όλο τον κόσμο - από το Whose Knowledge? στις ΗΠΑ μέχρι την ιταλική WikiDonne και την ελβετική Les Sans Pages - που έχουν ξεπηδήσει για να αντιμετωπίσουν την ισορροπία των φύλων στη Wikipedia.
Πρόκειται για κάτι που έχει αναγνωριστεί εδώ και καιρό από το Ίδρυμα Wikimedia, τον οργανισμό που φιλοξενεί τη Wikipedia. "Η Βικιπαίδεια τροφοδοτείται από ανθρώπους, οπότε είναι και αυτοί ευάλωτοι στις ανθρώπινες προκαταλήψεις", λέει το ίδρυμα. "Είναι επίσης μια ακόμα αντανάκλαση των διαρθρωτικών και ιστορικών ανισοτήτων που βιώνουν οι γυναίκες σε όλο τον κόσμο" εξηγεί η Horrillo.
Η Βικιπαίδεια ενημερώνεται από περισσότερους άνδρες από ό,τι γυναίκες, οι οποίοι βασίζονται σε υπάρχουσες δημοσιευμένες πηγές για να επαληθεύσουν τα γεγονότα στα άρθρα της, σημειώνει το ίδρυμα. "Αλλά σε πολλά μέρη σε όλο τον κόσμο, οι γυναίκες έχουν μείνει έξω από τις ιστορικές αφηγήσεις και τις παραδοσιακές πηγές γνώσης".
Έτσι, η Wikiesfera οργανώνει events, στα οποία συγκεντρώνονται γυναίκες συντάκτριες με τα λάπτοπ τους σε κάποιο καφέ ή βιβλιοπωλείο και πιάνουν... δουλειά γράφοντας άρθρα για γυναίκες στην Τέχνη.
"Γράφουμε ιστορία σήμερα, ακριβώς εδώ", δήλωσε στην εφημερίδα Guardian η Encina Villanueva, η οποία παρακολουθεί τις εκδηλώσεις της Wikiesfera από το 2016. Μερικές φορές συντάσσει πρωτότυπο περιεχόμενο για τις σελίδες της Wikipedia σχετικά με γυναίκες, άλλες φορές μπαίνει σε υπάρχουσες σελίδες για να εξισορροπήσει κείμενα που δίνουν προτεραιότητα στην εμφάνιση των γυναικών ή στους δεσμούς τους με επιφανείς άνδρες αντί για τα επιτεύγματά τους.
Συχνά παρακολουθεί με δέος τις προτάσεις της να αναπηδούν στο διαδίκτυο. "Με τα χρόνια έχω δει ατάκες που έγραψα να χρησιμοποιούνται παντού, να επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά σε άρθρα", είπε. "Η επιρροή που έχεις είναι τεράστια".
Δίπλα της καθόταν η Celia Hernández-García, η οποία επεξεργαζόταν μια σελίδα αφιερωμένη σε ένα έργο τέχνης της María Blanchard, μιας Ισπανίδας ζωγράφου που στις αρχές της δεκαετίας του 1900 ανέπτυξε ένα μοναδικό στυλ κυβισμού. Η Hernández-García, καθηγήτρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, άρχισε να παρακολουθεί εκδηλώσεις της Wikiesfera το 2017, αφού διάβασε για την ομάδα στο διαδίκτυο. "Μόλις το είδα, σκέφτηκα ότι αυτό είναι το μέρος μου", είπε.
Για χρόνια προσπαθούσε να συναρμολογήσει περιεχόμενο με επίκεντρο τις γυναίκες για τους μαθητές της, ελπίζοντας να τους προσφέρει μια ματιά στα επιτεύγματα των γυναικών που πολύ συχνά έλειπαν από τα σχολικά βιβλία. "Κάποια στιγμή κάθισα με ένα εγχειρίδιο και έψαξα όλες τις αναφορές σε άνδρες και γυναίκες - η διαφορά ήταν εντυπωσιακή".
Ενώ οι δραστηριότητες της οργάνωσης είναι ανοιχτές σε άνδρες και γυναίκες όλων των ηλικιών, αυτές που εμφανίζονται συχνότερα είναι γυναίκες μεταξύ 40 και 60 ετών. "Πρόκειται για γυναίκες που έχουν χρόνο, συχνά δεν έχουν παιδιά ή εξαρτώμενα μέλη", δήλωσε ο Horrillo. "Είναι ένα σημαντικό σημείο, διότι αυτός είναι ένας από τους λόγους που υπάρχουν τόσο λίγες γυναίκες συντάκτριες - χρειάζεται πολύς χρόνος".
Μελέτες κατά τη διάρκεια των ετών έχουν επισημάνει και άλλους λόγους για τους οποίους οι γυναίκες παραμένουν στο περιθώριο του ιστότοπου, από την έλλειψη αξιόπιστων πηγών που έχουν καταγράψει τα επιτεύγματα των γυναικών σε όλη την ιστορία μέχρι την άποψη ότι οι βιογραφίες των γυναικών είναι πιο πιθανό να προταθούν για διαγραφή.
Παρόλα αυτά, η Horrillo είναι αποφασιστική στην προσπάθειά της να προσθέσει γυναίκες σε έναν από τους πιο επισκέψιμους ιστότοπους στον κόσμο. "Αυτό που κάνουμε είναι εξαιρετικά σημαντικό γιατί δεν υπάρχει τίποτα σαν τη Wikipedia", δήλωσε.
Στην τελευταία εκδήλωση της ομάδας τα μέλη της πρόσθεσαν 33 άρθρα, από μια σελίδα για ένα γλυπτό της Luisa Roldán, της πρώτης καταγεγραμμένης γυναίκας γλύπτριας της Ισπανίας, μέχρι μια ισπανόφωνη μετάφραση για ένα έργο τέχνης της Marie Bracquemond, μιας από τις σημαντικότερες γυναίκες του ιμπρεσιονιστικού κινήματος.
Κάθε μία από τις καταχωρίσεις ήταν, σύμφωνα με τα λόγια της Horrillo, ένα μικρό, απτό βήμα προς την αντιμετώπιση των τρομερών δομών που επί μακρόν εργάζονταν για να κρατήσουν τις περισσότερες γυναίκες αόρατες. "Πρέπει να ξεκινήσεις από κάπου. Είναι ένας τρόπος για να καταπολεμήσεις την αδικία, αλλά χωρίς να συγκλονιστείς", είπε. "Αν αρχίσεις να ρωτάς τι μπορώ να κάνω για να αλλάξω τον κόσμο, η απάντηση είναι λίγο περίπλοκη. Αλλά αυτό είναι κάτι που είναι μέσα στα χέρια μας".
Πηγή: The Guardian
Ακολουθήστε το Womantoc στο Instagram
