Ο Νίκολας Γουίντον ήταν ένας σεμνός και ταπεινός άνθρωπος, ο οποίος δεν ήθελε να επιδεικνύει τα επιτεύγματά του. Το γεγονός ότι βοήθησε να σωθούν 669 παιδιά από το Ολοκαύτωμα ήταν ένα μυστικό που κρατούσε για πολλά χρόνια. "Αν υπήρχε κάτι που έπρεπε να γίνει και κανείς δεν το έκανε, ο Νίκολας αναλάμβανε να το κάνει", λέει ο John Fieldsend, ένα από τα παιδιά που έσωσε. "Αυτό ήταν το σύνθημα της ζωής του". Ο 92χρονος Fieldsend, συνταξιούχος αγγλικανός εφημέριος που ζει στο Λονδίνο.
Ο Γουίντον, χρηματιστής στο επάγγελμα, έφτασε στην Πράγα το 1938 για να βοηθήσει τους πρόσφυγες από τη Σουδητία στην Τσεχοσλοβακία (σημερινή Τσεχική Δημοκρατία και Σλοβακία), μια περιοχή που μόλις είχε προσαρτηθεί από τη Γερμανία. Αφού είδε τις απάνθρωπες συνθήκες στα στρατόπεδα όπου ζούσαν, αισθάνθηκε υποχρεωμένος να προσπαθήσει να σώσει τα παιδιά από την απειλή των Ναζί. Η ιστορία του έγινε τώρα ταινία, με τίτλο One Life, με τον Άντονι Χόπκινς να κρατά τον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Οι περισσότεροι ίσως τον γνωρίσαμε από το viral απόσπασμα της εκπομπής του BBC "That's Life". Το 1988 η εκπομπή αφιέρωσε 2 εκπομπές στο έργο του Γουίντον. Ο ίδιος καθόταν στο κοινό με τη σύζυγό του όταν η παρουσιάστρια της εκπομπής Esther Rantzen ρώτησε: "Υπάρχει κάποιος στο κοινό μας απόψε που να οφείλει τη ζωή του στον Νίκολας Γουίντον". Τότε όλοι οι άνθρωποι στο κοινό σηκώθηκαν όρθιοι: ήταν παιδιά (ενήλικες πλέον) που είχε σώσει ο ίδιος.
Ακόμα και οι άνθρωποι στο κοινό δεν είχαν ιδέα ότι περιτριγυρίζονταν από άλλα παιδιά που είχαν σωθεί με τον ίδιο τρόπο. Είχαν προσκληθεί στην εκπομπή μετά από έκκληση που απηύθυνε η εκπομπή προς ανθρώπους που είχαν σωθεί από το Γουίντον να έρθουν σε επαφή με την ομάδα του That's Life. "Ο καθένας μας είχε προσκληθεί στην εκπομπή από την Esther, αλλά δεν είχαμε ιδέα πόσοι θα ήμασταν", λέει ο Fieldsend. "Και μόνο που γνωριστήκαμε μεταξύ μας μετά το τέλος του προγράμματος ήταν μια πραγματικά υπέροχη εμπειρία".
Μέχρι τότε, ο Γουίντον δεν είχε μιλήσει για το ρόλο του στη διάσωση αυτών των παιδιών για σχεδόν 50 χρόνια. Ακόμη και η σύζυγός του, Grete, δεν γνώριζε τίποτα γι' αυτό, μέχρι που βρήκε ένα παλιό λεύκωμα του συζύγου της στη σοφίτα τους το 1988. Ήταν γεμάτο με φωτογραφίες, γράμματα από τις οικογένειες και ονόματα των παιδιών που είχε σώσει. Μόνο τότε αποκάλυψε τι είχε κάνει o σύζυγός της.
Έδωσε το λεύκωμα στην Elisabeth Maxwell, ερευνήτρια του Ολοκαυτώματος, η οποία ήταν παντρεμένη με τον εκδότη εφημερίδων Robert Maxwell. Όταν ο Ρόμπερτ έμαθε για τον Γουίντον, δημοσίευσε ένα άρθρο στο Sunday People, το οποίο οδήγησε στο αφιέρωμα That's Life. Ο Γουίντον ονομάστηκε από τον Τύπο "ο Σίντλερ της Βρετανίας", αναφερόμενος στον Γερμανό επιχειρηματία Όσκαρ Σίντλερ, ο οποίος έσωσε 1.200 Εβραίους από το Ολοκαύτωμα.
Η ανθρωπιστική του δράση
Ο Γουίντον δημιούργησε το παιδικό τμήμα της Βρετανικής Επιτροπής για τους πρόσφυγες από την Τσεχοσλοβακία μαζί με άλλους εθελοντές και συντόνισε την επιχείρηση που έμεινε γνωστή ως "Kindertransport". Το πρόγραμμα δημιουργήθηκε από τη βρετανική κυβέρνηση το 1938, για να επιτρέψει σε ασυνόδευτα παιδιά εβραϊκής καταγωγής κάτω των 17 ετών να παραμείνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο με μια ανάδοχη οικογένεια, εφόσον εξασφάλιζαν εγγύηση 50 λιρών για το ενδεχόμενο εισιτήριο επιστροφής τους.
Οι προσπάθειες εκκένωσης είχαν ξεκινήσει στη Γερμανία και την Αυστρία, αλλά όχι στην Τσεχοσλοβακία. Μέχρι που εμφανίστηκε ο Γουίντον. Ο ίδιος συμμετείχε στην κάλυψη των εξόδων, ασχολήθηκε με την ατελείωτη γραφειοκρατία και περιστασιακά πλαστογράφησε ταξιδιωτικά έγγραφα και δωροδόκησε αξιωματούχους.
Από την άνοιξη του 1939 μέχρι την έναρξη του πολέμου, εκατοντάδες παιδιά, τα περισσότερα από αυτά εβραιόπουλα, άφησαν τους γονείς τους για να ταξιδέψουν μόνα τους ή με τα αδέλφια τους από τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της Πράγας στο σταθμό Liverpool Street του Λονδίνου, διασχίζοντας τη Γερμανία και τις Κάτω Χώρες πριν πάρουν το πλοίο από το Hook of Holland. Σε κάθε παιδί δόθηκε μια ετικέτα ταυτότητας με το όνομά του και έναν αριθμό για να την κρεμάσει στο λαιμό του.
"Η πλατφόρμα ήταν γεμάτη από παιδιά, γονείς, μωρά στην αγκαλιά", λέει στην εφημερίδα The Guardian η Lia Lesser, 92 ετών, πρώην μαία με έδρα το Μπέρμιγχαμ, η οποία ήταν οκτώ ετών όταν έκανε το ταξίδι. "Όλοι ήταν αναστατωμένοι. Ήμουν πολύ αναστατωμένη και πολύ μπερδεμένη. Ο πατέρας μου δεν ήθελε να φύγω". Όταν τα τρένα εισέρχονταν στη Γερμανία, στρατιώτες επιβιβάζονταν συστηματικά για να προκαλέσουν αναστάτωση, αφήνοντας πολλά παιδιά να κλαίνε. Η Εύα Πάντοκ, 87 ετών, η οποία ζει τώρα στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης, ήταν μόλις τριών ετών όταν έφυγε με τη μεγαλύτερη αδελφή της, τη Μιλένα, η οποία ήταν εννέα ετών. "Το μόνο πράγμα που θυμάμαι είναι ότι ήμουν εξαιρετικά ναυτία στο πλοίο και κάποιος μου έδωσε μπανάνες".
Υπήρχαν συνολικά εννέα τρένα, αλλά το τελευταίο, που μετέφερε 250 παιδιά, τη μεγαλύτερη ομάδα, δεν έφτασε ποτέ. Θα αναχωρούσε την 1η Σεπτεμβρίου 1939, αλλά εκείνη την ημέρα ο Χίτλερ εισέβαλε στην Πολωνία και η Γερμανία έκλεισε τα σύνορά της. Τα περισσότερα από τα παιδιά που επέβαιναν στο τρένο πιστεύεται ότι πέθαναν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Πολλά από τα παιδιά που έφτασαν στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν είδαν ποτέ ξανά τους γονείς τους. Έξι εκατομμύρια Εβραίοι δολοφονήθηκαν από τους Ναζί στο Ολοκαύτωμα- σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, στρατόπεδα εξόντωσης και αλλού. Ελάχιστες οικογένειες ήταν οι τυχερές που επανενώθηκαν αργότερα.
Ο Σερ Νίκολας Γουίντον θα μείνει πάντα στην ιστορία για το γεγονός πως έσωσε 669 παιδιά.
Δείτε το τρέιλερ της ταινίας:
Πηγή: The Guardian
Ακολουθήστε το Womantoc στο Instagram
