Η βία κατά των γυναικών παραμένει κυριολεκτικά μια πανδημία που δεν λέει να κοπάσει. Τα νούμερα είναι δηλωτικά της κατάστασης: το 2020 δολοφονήθηκαν 47.000 γυναίκες σε όλο τον πλανήτη, μία κάθε 11 λεπτά, κυρίως από τους συζύγους, συντρόφους ή άλλο μέλος της οικογένειάς τους. Οι γυναικοκτονίες το 2022 μόνο στην Ελλάδα ήταν 24 και το 2021, ήταν 30. Ζωές που θα μπορούσαν να είχαν σωθεί αν είχε αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στις ρίζες του: στον μισογυνισμό, την ανισότητα, τις πατριαρχικές δομές και το γεγονός πως αρνούμαστε να δουλέψουμε σοβαρά πάνω το ζήτημα της ψυχικής υγείας τόσο στην Ελλάδα όσο και σε παγκόσμια κλίμακα.
Όσον αφορά στην Ελλάδα, μόνο στο πρώτο εξάμηνο το 2023 είχαν καταγραφεί ήδη 5.694 περιπτώσεις επιθέσεων σε γυναίκες, κατά κύριο λόγο από συζύγους ή ερωτικούς συντρόφους. Για το ίδιο διάστημα, το 2022, καταγράφηκαν 5.139 ανάλογα περιστατικά, διπλάσια σε σχέση με το 2021 (2.675) και το 2020 (2.230).
Η βία κατά των γυναικών αντί να μειώνεται, αυξάνεται. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 η κατάσταση επιδεινώθηκε. Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε ο ΟΗΕ σε 13 χώρες, το 45% των γυναικών ανέφεραν πως είτε οι ίδιες είτε γυναίκες που γνωρίζουν υπέστησαν ενδοοικογενειακή βία.
Παράλληλα, η βία των γυναικών αυξάνεται ραγδαία όταν καθίστανται ευάλωτες λόγω πολέμων, συγκρούσεων ή φυσικών καταστροφών, συνθηκών που οι άντρες βλέπουν ως ευκαιρία για κακοποιούν και να βιάζουν γυναίκες. Για παράδειγμα, μετά τον τυφώνα Κατρίνα, οι γυναίκες που είχαν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους έπεσαν θύματα, με τον δείκτη των βιασμών να αυξάνεται κατά 53.6 φορές του συνήθους.
Η βία αποτελεί "στρατιωτική στρατηγική" και "σκόπιμη τακτική για να αφαιρεθεί από τα θύματα η ανθρώπινη υπόστασή τους", δήλωνε η ειδική εκπρόσωπος του ΟΗΕ Πραμίλα Πάτεν τον Οκτώβριο του 2022. Στην Πολωνία διοργανώνεται αυτές τις ημέρες ένα συνέδριο από ενώσεις για να συζητηθεί η υποστήριξη που θα δοθεί στις Ουκρανές γυναίκες, θύματα αυτών των κακοποιήσεων που αποδίδονται στις ρωσικές δυνάμεις. "Ο βιασμός γυναικών ως μέσο επίθεσης αποσταθεροποιεί ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό, καταστρέφει μια κοινότητα", δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ρισάρ Ματίς, πρόεδρος της Γυναικολογίας Χωρίς Σύνορα. Η ένωση εκπαιδεύει επαγγελματίες υγείας στο εξωτερικό για τη φροντίδα των γυναικών, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις σεξουαλικής βίας, ενώ το στίγμα των παιδιών που γεννιούνται εξαιτίας βιασμών παραμένει ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα, που επιφορτίζονται οι γυναίκες.
Η βία έχει αυξηθεί και στον χώρο της εργασίας, όσο βέβαια και στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, μια παγκόσμια μελέτη της Economist Intelligence Unit διαπίστωσε ότι το 38% έχουν βιώσει προσωπικά εμπειρίες βίας στο διαδίκτυο και το 85 τοις εκατό των γυναικών που περνούν χρόνο στο διαδίκτυο έχουν γίνει μάρτυρες ψηφιακής βίας κατά άλλων γυναικών. Μια παγκόσμια μελέτη για τις γυναίκες που εργάζονται στον τομέα της τεχνολογίας διαπίστωσε ότι το 44% των γυναικών ιδρυτών είχαν βιώσει κάποια μορφή παρενόχλησης στην εργασία τους το 2020, εκ των οποίων το 41% των γυναικών βίωσαν σεξουαλική παρενόχληση.
Πώς θεσμοθετήθηκε η Παγκόσμια Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών
Η ιστορία ξεκινά το 1960. Όταν τρεις αδερφές, η Patria, η Minerva και η María Teresa Mirabal, γυναίκες παντρεμένες με παιδιά, αντέδρασαν στη δικτατορία του Ραφαέλ Τρουχίγιο στη Δομινικανή Δημοκρατία.
Κατά τη διάρκεια των 31 ετών της εξουσίας του Τρουχίγιο, το καθεστώς κατέστειλε βίαια τις πολιτικές ελευθερίες και τη διαφωνία. Οι αδελφές Mirabal βοήθησαν στην οργάνωση και ανάπτυξη του υπόγειου κινήματος που αμφισβητούσε το καθεστώς και συνελήφθησαν επανειλημμένα για τις δραστηριότητές τους.
Η Μινέρβα κάποτε αγνόησε τους φόβους των συμμάχων της για τη ζωή της, λέγοντας: "Αν με σκοτώσουν, θα απλώσω τα χέρια μου από τον τάφο και θα είμαι πιο δυνατή". Η κρατική δολοφονία των τριών αδελφών, ηλικίας 36, 34 και 25 ετών, στις 25 Νοεμβρίου 1960, εξόργισε την κοινή γνώμη και αποτέλεσε βασικό έναυσμα για τη δολοφονία του ίδιου του Τρουχίγιο, έξι μήνες αργότερα, από μια ομάδα αντιφρονούντων.
Μετά τη μετάβαση στη δημοκρατία στα τέλη της δεκαετίας του 1970, οι "Πεταλούδες", όπως αποκαλούν τις αδελφές Mirabal οι Δομινικανοί, έγιναν σύμβολα τόσο της δημοκρατικής όσο και της φεμινιστικής αντίστασης. Μια τέταρτη αδελφή Mirabal, η Dede, η οποία συμμετείχε λιγότερο ενεργά στην αντίσταση, επέζησε του καθεστώτος και βοήθησε να συνεχιστεί η κληρονομιά των αδελφών της μέχρι το θάνατό της το 2014, ιδρύοντας ένα ίδρυμα και ένα μουσείο στο όνομά τους.
Ο ΟΗΕ καθιέρωσε την ημερομηνία του θανάτου τους την Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών.
*Τηλέφωνο επικοινωνίας για ενημέρωση και καταγγελία περιστατικών: 15900. Σε περίπτωση επίθεσης καλούμε άμεσα το 100.
Ακολουθήστε το Womantoc στο Instagram
