"Έχουμε πολλά να μάθουμε από τον Ξενάκη" τόνισε η Κατερίνα Γρέγου μιλώντας μας για τη νέα, μεγάλη παραγωγή που έχει ετοιμάσει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης για μία από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της σύγχρονης διεθνής μουσικής, τον Ιάννη Ξενάκη. Με δύο εκθέσεις τιμά το μουσείο τον Έλληνα πρωτοπόρο, θέλοντας να αναδείξει το πολυδιάστατο έργο του στο σύγχρονο κοινό. Συνθέτης, μουσικός, αρχιτέκτονας, μαθηματικός, θεωρητικός, μηχανικός, συγγραφέας - λίγοι άνθρωποι σημάδεψαν με τόσους πολλούς τρόπους την τέχνη του 20ου αιώνα.
Τα δύο πρότζεκτ, που θα δούμε στο μουσείο από 29/6, δεν είναι εκθέσεις σύγχρονης τέχνης, αλλά μία αναδρομική παρουσίαση του έργου του Ξενάκη, με τεκμήρια, αρχειακό υλικό και προσωπικά αντικείμενα του καλλιτέχνη. Παρόλο που φέτος οι αναδρομικές εκθέσεις φαίνεται να είναι το αγαπημένο της αθηναϊκής εικαστικής σκηνής, σε σημείο που καταντούν κάπως κουραστικές, οι δύο που φιλοξενεί το ΕΜΣΤ ήταν απαραίτητο να γίνουν. Ανά διαστήματα έχουν διοργανωθεί αρκετά μικρά αφιερώματα και διαλέξεις για το έργο του Ιάννη Ξενάκη, λίγα πράγματα έχουμε δει όμως, για την πορεία της καριέρας του και τη συμβολή του στον χώρο της τέχνης. Μετά τις επετειακές συναυλίες που έγιναν πέρυσι για τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του (αν και υπάρχουν αρκετές διαφωνίες για το εάν τελικά γεννήθηκε το 1921 ή το 1922, μας ενημέρωσε η κόρη του, Μάχη Ξενάκη), περιμέναμε να δούμε κι ένα καλλιτεχνικό πρότζεκτ που θα τον τιμούσε ανάλογα.
Οι εκθέσεις "Ιάννης Ξενάκης: Ηχητικές Οδύσσειες" και "Ο Ξενάκης και η Ελλάδα" παρουσιάζονται σε συνεργασία με φημισμένους μουσικούς θεσμούς από τις δύο πατρίδες του Ξενάκη: Musée de la Musique-Philharmonie de Paris (Γαλλία) και Ωδείο Αθηνών και ΚΣΥΜΕ (Ελλάδα). Έτσι, το ελληνικό κοινό έχει την ευκαιρία να δει τεκμήρια και αρχειακό υλικό που δεν έχουν ξαναπαρουσιαστεί δημοσίως και "ίσως να μην ξαναδούμε ποτέ" ανέφερε η Κατερίνα Γρέγου.
Η πρωτοβουλία να παρουσιαστεί ένα τέτοιου είδους αφιέρωμα στο ΕΜΣΤ οφείλεται στο γενικότερο ενδιαφέρον του μουσείου για την ανάδειξη της πειραματικής τέχνης, μέσα από το έργο σημαντικών πολιτιστικών δημιουργών. Αν μη τι άλλο, ο Ιάννης Ξενάκης είναι συνώνυμο του πειραματισμού και της καινοτομίας, ωστόσο δεν αναγνωρίστηκε στο μέγεθος που του άρμοζε, όσο ζούσε.
Χαρακτηρίζοντάς τον "ανήσυχο καλλιτέχνη", η καλλιτεχνική διευθύντρια του ΕΜΣΤ ανέφερε ότι "όταν σκέφτομαι τον Ξενάκη, θυμάμαι πάντα τον πατέρα μου, ο οποίος μου έλεγε "η Ελλάδα ή τρώει ή διώχνει τα παιδιά της". Στην περίπτωση του Ξενάκη ισχύει μόνο το δεύτερο, αφού κατάφερε να ξαναξεκινήσει τη ζωή του από το μηδέν, το 1947, όταν βρέθηκε εξόριστος στο Παρίσι. Στον Ξενάκη οφείλουμε απεριόριστο σεβασμό, όχι μόνο για το έργο του, αλλά και τη σκέψη και την ηθική και πολιτική του στάση, την οποία ποτέ δεν επέτρεψε σε κανένα να εργαλειοποιήσει".
Στα εγκαίνια των δύο εκθέσεων, ο σολίστ Αλέξανδρος Γιοβάνος θα ερμηνεύσει το "Ψάπφα", μία από τις πιο γνωστές συνθέσεις του Ξενάκη για κρουστά, και θα ακολουθήσει συναυλία ηλεκτρονικής μουσικής στην ταράτσα του ΕΜΣΤ, με τους Βερολινέζους StudioLABOUR να αντλούν έμπνευση από τα ηλεκτρονικά έργα του συνθέτη.
Ακόμη κι αν δεν προλάβετε τις συναυλίες των εγκαινίων όμως, μείνετε ήσυχοι. Στο πλαίσιο του δημοσίου του προγράμματος, το ΕΜΣΤ ήδη ετοιμάζει μουσικές εκδηλώσεις, προβολές και άλλες δράσεις που αφορούν την κληρονομιά του Ξενάκη στη σύγχρονη μουσική.
Διαβάστε περισσότερα στο athinorama.gr
