Η Μαρζάν Σατραπί, συγγραφέας και εικονογράφος του comic novel "Περσέπολις" δεν θα μπορούσε παρά να τοποθετηθεί για τις διαμαρτυρίες των νέων στο Ιράν μετά τη δολοφονία της Μαχσά Αμινί. Η ίδια εξάλλου κατέγραψε τον δικό της εφιάλτη κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1979, όπως και την εμπειρία της ως πρόσφυγας στο εξωτερικό στους δύο τόμους του "Περσέπολις" (εκδ. Ηλίβατον).
Η Ιρανή συγγραφέας δήλωσε πως οι σημερινοί διαδηλωτές είναι "όμορφοι και γεμάτοι έμπνευση". Κι όπως είπε στην Guardian: "ό,τι έζησα, τα ζει τώρα η νεολαία. Ελπίζω αυτή η κατάσταση να προχωρήσει σε κάτι όμορφο που ονομάζεται ελευθερία και δημοκρατία".
"Η τεράστια διαφορά με την εποχή μου είναι ότι τα αγόρια δεν στήριζαν τα κορίτσια. Η ομορφιά σήμερα είναι ότι βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος. Οπότε αυτό είναι που μου δίνει ελπίδα καθώς και θλίψη εξαιτίας της βίας. Δεν υπάρχει τίποτα πιο όμορφο και συναρπαστικό από το κουράγιο τους" προσθέτει.
Το Ιράν που αποχωρίστηκε
Η Σατραπί γεννήθηκε στην πόλη Ραστ του Ιράν. Οι γονείς της ήταν πολιτικοποιημένοι και αντίθετοι στη μοναρχία του τελευταίου Σάχη. Όταν η Ιρανική Επανάσταση έλαβε χώρα το 1979, εκφοβίστηκαν από τους μουσουλμάνους φονταμενταλιστές, που ανέλαβαν την εξουσία.
Οι γονείς της ήταν άνθρωποι προοδευτικοί. Ο μπαμπάς της ήταν μηχανικός και η μαμά της σχεδιάστρια μόδας. Αριστεροί ως προς τις πολιτικές τους πεποιθήσεις και λάτρεις της καλής ζωής, είχαν πάντα το σπίτι τους ανοιχτό και ονειρευόντουσαν μια ελεύθερη ζωή για την κόρη τους. "Θυμάμαι πως η μαμά μου έλεγε ότι δεν πρέπει να στηρίζομαι στο πρόσωπό μου και στην ομορφιά μου, αλλά στην εξυπνάδα μου. Ότι δεν την ενδιαφέρει αν θα παντρευτώ, αλλά μόνο αν θα σπουδάσω κι αν θα γίνω οικονομικά ανεξάρτητη. Ως παιδί πίστευα ότι στην πραγματικότητα μου έλεγε ότι είμαι κακάσχημη, ότι δεν αξίζει καν να προσπαθήσω να δείχνω χαριτωμένη, κανένας δεν πρόκειται να με παντρευτεί. Οπότε, τουλάχιστον, ας προσπαθήσω να είμαι έξυπνη" έχει πει η Σατραπί.
Τα γεγονότα στην πατρίδα της ήταν καταιγιστικά κι εκείνη ακόμα παιδί. Οικογενειακοί φίλοι διώκονται, συλλαμβάνονται, εκτελούνται. Όπως ο αγαπημένος θείος της, Αnoosh που έχει θέση ξεχωριστή στο βιβλίο της. Εκείνον τον έβλεπε σαν ήρωα, σχεδόν σαν ιδέα. Ο θείος της θα εξοριστεί αρχικά στη Σοβιετική Ένωση κι έπειτα θα θανατωθεί. Της ζήτησε να θυμάται και ίσως εκείνος είναι ο λόγος που ξεκίνησε να γράφει το Περσέπολις.
Όταν βομβαρδίστηκε το σπίτι των γειτόνων τους και σκοτώθηκε η φίλη της Μαρζάν, οι γονείς της αποφάσισαν να τη στείλουν στο εξωτερικό, σε οικοτροφείο στη Βιέννη. Όμως κι εκεί νιώθει καταπιεσμένη, αυτή τη φορά με διαφορετικό τρόπο. Είναι η "ξένη", η κατώτερη. Κάποτε θα αποκαλέσει μια από τις καλόγριες "π*" όταν θα ισχυριστεί πως στο Ιράν το επίπεδο σπουδών είναι χαμηλότερο. Θα κάνει απόπειρα αυτοκτονίας. Επιστρέφει στο Ιράν για να σπουδάσει γραφιστική και έπειτα θα ξαναφύγει από τη χώρα, αυτή τη φορά για το Στρασβούργο, προκειμένου να σπουδάσει Καλές Τέχνες. Στο μεταξύ έχει κάνει έναν σύντομο γάμο με συμφοιτή της που λήγει.
Έπειτα από ένα επεισόδιο κρίσης πανικού (έχει πει εξάλλου ότι υπέφερε από κατάθλιψη και δύσποια) και τέσσερα ράμματα στο κεφάλι που προκλήθηκαν κατά τη μεταφορά της στο νοσοκομείο αποφάσισε επιτέλους να γράψει. Και γεννήθηκε το Περσέπολις- ένα graphic novel με χιούμορ κι αυτοσαρκασμό, με την αλήθεια και τον πόνο για τη χώρα που λάτρεψε, το Ιράν. "Πίστευα ότι κανείς δεν θα το εκδόσει. Ότι θα έβγαζα 10 αντίτυπα για τους φίλους μου. Όταν εκδόθηκε είπα: εντάξει ίσως το αγοράσουν 300 άνθρωποι. Αλλά ξαφνικά έγινε παγκόσμια επιτυχία".
Το "Περσέπολις" έγινε μάλιστα και ταινία με τις φωνές του Ιγκι Ποπ, της Κατρίν Ντενέβ, της Τζίνα Ρόουλαντς, της Κιάρα Μαστρογιάνι. Κέρδισε το Fipresci στο Φεστιβάλ των Καννών, δύο βραβεία Σεζάρ, μια υποψηφιότητα για το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας Κινουμένων Σχεδίων.
Η Μαρζάν δεν έχει επιστρέψει ποτέ στο Ιράν. "Δεν έχω επιστρέψει στο Ιράν, 22 χρόνια τώρα. Είναι μεγάλο το αντίτιμο. Αλλά το να ρισκάρεις τη ζωή σου στους δρόμους είναι ακόμα μεγαλύτερη θυσία" είπε εξηγώντας πως εξαιτίας όσων τόλμησε να αποκαλύψει στο βιβλίο της δεν μπορεί να γυρίσει ποτέ πίσω στην πατρίδα της.
Ακολουθήστε το Womantoc στο Instagram
