Συνέντευξη στη Μαρία Ροδίτη
Γνωρίζοντας κανείς την Κατερίνα Μάρκου εντυπωσιάζεται αμέσως από το ψηλό ανάστημά της, τη φινέτσα, την ευγένεια και το δυναμισμό της. Τη συναντήσαμε στον Εκδοτικό Οίκο Παπαζήση στο κέντρο της Αθήνας, όπου δούλεψε για αρκετά χρόνια, και που ανήκει στον πρώην σύζυγό της, Αλέξανδρο Παπαζήση, με τον οποίο διατηρεί άψογες φιλικές σχέσεις.
Η γοητευτική βουλευτής Β' Θεσσαλονίκης της Νέας Δημοκρατίας αποκαλύπτει στο all4mama τι την έκανε να μιλήσει ανοικτά για τις εξωσωματικές που έχει κάνει, μας μιλά για την υιοθεσία, αλλά και για όσα θα έπρεπε να κάνουν η πολιτεία και οι κυβερνήσεις ώστε να στηρίξουν τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπογονιμότητας.
-Μιλήσατε πρόσφατα ανοιχτά για την πολλαπλή διαδικασία της εξωσωματικής στην οποία έχετε υποβληθεί. Τι σας έκανε να μιλήσετε δημόσια γι’ αυτό;
Υπάρχουν χιλιάδες ζευγάρια σήμερα στην Ελλάδα που αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπογονιμότητας. Και, δυστυχώς, ακόμα και σήμερα, το 2018, αυτό θεωρείται ντροπή. Πολλοί φοβούνται να μιλήσουν ακόμα και σε δικούς τους ανθρώπους, το βλέπουν ως προσωπική αποτυχία, ως μειονέκτημα απέναντι στο σύντροφο που μπορεί να μην έχει κάποιο πρόβλημα.
Θέλω, λοιπόν, να πω ότι η εξωσωματική δεν είναι ντροπή. Η υπογονιμότητα δεν είναι αποτυχία. Ο κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να δοκιμάσει να αποκτήσει παιδιά, έχει δικαίωμα να μιλήσει ανοιχτά για το πρόβλημά του και να έχει την απαραίτητη υποστήριξη. Μου έκανε φοβερή εντύπωση το πόσα μηνύματα συμπαράστασης έλαβα από ανθρώπους που έχουν περάσει την ίδια εμπειρία και ήθελαν να μου δώσουν κουράγιο και συμβουλές και τους ευχαριστώ.
-Από ποια ηλικία ξεκινήσατε να κάνετε εξωσωματική;
Ξεκίνησα στην ηλικία των 22.
-Όπως δηλώσατε πρόσφατα μπήκατε στη διαδικασία πώλησης δύο ακινήτων στη διάρκεια αυτών των προσπαθειών, καθώς είναι μια δαπανηρή απόφαση ζωής. Η πολιτεία δεν θα έπρεπε σε αυτό το κομμάτι να βοηθήσει τα ζευγάρια;
Αυτή τη στιγμή ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει μέρος του κόστους για 4 προσπάθειες, ουσιαστικά δίνει δωρεάν τα πιο ακριβά φάρμακα. Το επίδομα για τη δαπάνη σε ιδιωτική μονάδα είναι 352 ευρώ, όταν το πραγματικό κόστος φτάνει τις 3.000 – 4.000 ευρώ, τώρα που οι τιμές έχουν πέσει και λόγω της κρίσης. Όσο για τις δημόσιες μονάδες, είναι μόλις 9 στην επικράτεια, οι 4 στην Αθήνα. Αν ζεις στην περιφέρεια, δηλαδή, οι επιλογές είναι ακόμα λιγότερες. Ζούμε μία πρωτοφανή δημογραφική κρίση, που απειλεί να τινάξει στον αέρα και το ασφαλιστικό σύστημα στο μέλλον. Ναι, χωρίς να παραγνωρίζουμε τα στενά δημοσιονομικά πλαίσια της χώρας, πιστεύω το κράτος θα μπορούσε να κάνει περισσότερα για να βοηθήσει τα υπογόνιμα ζευγάρια.
-Στη διάρκεια αυτού του αγώνα σίγουρα υπήρχαν στιγμές απογοήτευσης. Πώς καταφέρνετε να «ξανασηκωθείτε» και να ξεκινήσετε μια νέα προσπάθεια; Ζητήσατε ψυχολογική υποστήριξη;
Δυστυχώς, οι ματαιώσεις μπορεί να είναι πολλές και κάθε φορά είσαι αντιμέτωπη και με τον εαυτό σου, τις αντοχές σου. Είχα την τύχη να με στηρίζει η οικογένεια, οι φίλοι μου και, κυρίως, ο σύντροφός μου. Και στον τομέα της ψυχολογικής υποστήριξης, θα μπορούσε το κράτος να βοηθήσει περισσότερο. Αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχουν δομές για τέτοιου είδους υποστήριξη.
-Πόσο δύσκολο είναι για μια γυναίκα να υφίσταται τη διαδικασία της εξωσωματικής και ταυτόχρονα να πρέπει να είναι εργαζόμενη και σύζυγος;
Κακά τα ψέματα, το ‘λούκι’ το τραβάει κυρίως η γυναίκα. Γι αυτό και χρειάζεται στήριξη, είτε από το σύντροφο, είτε από το ευρύτερο περιβάλλον. Όχι μόνο ψυχολογικά, ακόμα και στις δουλειές του σπιτιού. Όσο για την εργασία, πιστεύω σπάνια μια γυναίκα έχει τη δυνατότητα αφενός να εξηγήσει αυτό που περνάει και να εισπράξει κατανόηση, αφετέρου να πάρει το χρόνο που χρειάζεται για να ξεπεράσει μια απώλεια, για παράδειγμα. Εδώ πολλές γυναίκες φοβούνται να αποκαλύψουν μια εγκυμοσύνη στην εργασία τους. Θεωρώ ότι και εδώ θα μπορούσε να βοηθήσει περισσότερο η πολιτεία, π.χ. στο θέμα των αδειών.
-Πιστεύετε ότι πρέπει να επιτρέπεται να γίνονται πολλές εξωσωματικές, δεδομένου ότι όλη αυτή η διαδικασία ταλαιπωρεί τη γυναίκα σωματικά και ψυχικά; Δεν θα έπρεπε να υπάρχει κάποιο (νομικό ή άλλο) πλαίσιο που να επιτρέπει μέχρι έναν αριθμό;
Κοιτάξτε, αυτό είναι ένα καθαρά ιατρικό θέμα. Δεν παριστάνω την ειδικό, δε θα ήταν σοβαρό. Τις προσπάθειες που έκανα ήταν πάντα σε συνεννόηση και με παρακολούθηση από το γιατρό μου. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει σχέση εμπιστοσύνης και ειλικρίνειας με το γιατρό και τη μονάδα, χρειάζεται ψάξιμο, συστάσεις. Σε κάθε περίπτωση, η κάθε γυναίκα πρέπει να φροντίζει να ενημερώνεται για τις τυχόν συνέπειες στην υγεία της από τα φάρμακα και την όλη διαδικασία.
-Πόσο σημαντική είναι η στήριξη του συζύγου και του περιβάλλοντός σας σε όλο αυτό;
Χωρίς στήριξη ψυχολογική, συναισθηματική, πρακτική, ακόμα και οικονομική, πολύ απλά δεν γίνεται. Εύχομαι σε όλες τις γυναίκες ειλικρινά να έχουν ένα τέτοιο σύστημα υποστήριξης.
-Τι θα συμβουλεύατε τις γυναίκες που είναι στον ίδιο δρόμο με εσάς ή τώρα ξεκινούν αυτόν τον αγώνα;
Θα τις συμβούλευα να μην απογοητεύονται, να μη φοβούνται να κάνουν ερωτήσεις στο γιατρό τους για οποιοδήποτε θέμα τις απασχολεί και, κυρίως, να μη φοβούνται να μιλήσουν για τη διαδικασία, να μοιραστούν το φόβο τους, την ανησυχία τους με τους δικούς τους ανθρώπους. Είναι μια διαδικασία απαιτητική, όμως το αποτέλεσμα, να κρατήσεις το παιδί σου στην αγκαλιά σου, σε αποζημιώνει και με το παραπάνω. Και να μην ξεχνούν ότι, ακόμα και αν δεν πετύχει η προσπάθειά τους, υπάρχουν και άλλες επιλογές.
-Σκεφτήκατε να υιοθετήσετε ένα από τα ασυνόδευτα παιδιά που ήρθαν στη χώρα μας, ένα προσφυγόπουλο, αλλά η νομοθεσία είναι δύσκολη και περίπλοκη… Τι αποκομίσατε από αυτήν την προσπάθεια και εμπειρία;
Για να είμαστε ακριβείς, προσπάθησα να φιλοξενήσω, όχι να υιοθετήσω. Είναι μια δύσκολη γραφειοκρατική διαδικασία, ιδίως για ανύπαντρες γυναίκες, όπως ήμουν εγώ τότε, ή γυναίκες που δεν έχουν παιδιά. Υπάρχει μια δυσπιστία, ίσως αυτό είναι κατανοητό ως ένα βαθμό, αλλά σκοπός είναι να βοηθήσουμε αυτά τα παιδιά που βρέθηκαν μακριά από τις οικογένειές τους.
-Πώς πιστεύετε ότι θα μπορούσε να αλλάξει το πλαίσιο της νομοθεσίας σχετικά με τις υιοθεσίες, ώστε να μην περιμένουν τόσα πολλά χρόνια υποψήφιοι γονείς, που θέλουν να δώσουν αγάπη σε ένα παιδάκι;
Πριν λίγους μήνες, όταν συζητήθηκε το νομοσχέδιο για την αναδοχή, ήταν πραγματικά μια πολύ καλή ευκαιρία να γίνουν αλλαγές. Δυστυχώς, η κυβέρνηση τότε επέλεξε να χειριστεί και αυτό το θέμα επικοινωνιακά, με αποτέλεσμα να χάσουμε την ουσία. Πρώτα απ’ όλα, χρειάζονται αλλαγές στο δικαστικό σύστημα, γιατί εκεί μπλοκάρουν οι περισσότερες υποθέσεις. Χρειάζεται ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών, των εισαγγελέων ανηλίκων, μείωση της γραφειοκρατίας. Είναι φοβερό να πρέπει να επισκεφτείς τον ίδιο γιατρό δύο και τρεις φορές γιατί είναι λάθος μια σφραγίδα ή η διατύπωση σε μία βεβαίωση.
-Συνεχίζει να σας ενδιαφέρει η υιοθεσία;
Η υιοθεσία, όπως και η αναδοχή, είναι πραγματικά μια υπέροχη πράξη, ένα δώρο αγάπης και ζωής για τα παιδιά, και τη στηρίζω ανεπιφύλακτα. Παρόλο που η αναμονή παραμένει μεγάλη και η γραφειοκρατία είναι αποτρεπτική, προτρέπω όποιον το σκέφτεται να μη φοβηθεί. Από την άλλη, η υιοθεσία δεν είναι για όλους, πρέπει να επιχειρείται συνειδητά και με περίσκεψη. Το παιδάκι δεν είναι ζευγάρι παπούτσια που το αλλάζουμε αν δεν μας κάνει. Γι αυτό, ας μην πιέζουμε τα υπογόνιμα ζευγάρια να υιοθετήσουν. Ας είμαστε όλοι λίγο πιο ευαίσθητοι σε αυτά τα ζητήματα, ας δεχτούμε ότι μπορεί να μη γνωρίζουμε τα πάντα και ας μην κρίνουμε τόσο εύκολα τους άλλους για τις επιλογές τους.
-Από τη δική σας θέση ως πολιτικός και με αφορμή τη δική σας ιστορία έχετε σκεφτεί πώς θα μπορούσε αυτή η διαδικασία της απόκτησης παιδιού να είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική αλλά λιγότερο ψυχοφθόρα και ασύμφορη οικονομικά;
Έχω προσπαθήσει στο πλαίσιο των κοινοβουλευτικών μου αρμοδιοτήτων και με ερωτήσεις και με παρεμβάσεις να αναδείξω το θέμα, με την ελπίδα να γίνουν κάποιες αλλαγές. Ίσως και η δημοσιότητα που παίρνει ένα θέμα να βοηθήσει κάποιους ανθρώπους σε ψυχολογικό επίπεδο, ειλικρινά το εύχομαι. Από εκεί και πέρα, είναι στα χέρια της κυβέρνησης να προχωρήσει σε πιο συγκεκριμένα μέτρα.
