Η Επίκυκλος τεχνική κατασκευαστική σε συνεργασία με ο αρχιτεκτονικό γραφείο Plaini and Karahalios Architects ανακαίνισε ένα διαμέρισμα της δεκαετίας τους 1980 στον Κορυδαλλό ανασυνθέτοντας τη δομή του προκειμένου να φιλοξενήσει την καθημερινή ζωή μίας τετραμελούς οικογένειας.
Tο αποτέλεσμα αυτού του project ήταν να αναγάγουν αυτό το φαινομενικά απλό project σε ένα από τα πιο ή μάλλον το πιο πολυβραβευμένο Αθηναϊκό σπίτι στο εξωτερικό. Κι αυτό γιατί υπήρχε τέλεια επικοινωνία ανάμεσα στην κατασκευαστική εταιρεία που πήρε το ρόλο του εργολάβου και του αρχιτεκτονικού γραφείου που ανέλαβε τη δικιά του μελέτη.
Τε αποτέλεσμα το διαμέρισμα να γίνει μάθημα στο ΕΜΠ. Πήρε «special mention» στην κατηγορία interior design στα Γερμανικά βραβεία design του 2019. Διακρίθηκαν στα Big See awards 2018 στην κατηγορία «best interior design residential». Και κέρδισαν το ελληνικό βραβείο interior design του 2020. Μιλήσαμε με τον αρχιτέκτονα του πολυβραβευμένου σπιτιού Γιάννη Καραχάλιο.
-Τι χρήσεις είχε αυτό το διαμέρισμα από τη δεκαετία του’80 μέχρι και το 2017 που ανακατασκευάστηκε;
Το διαμέρισμα στην αρχική του μορφή αποτελούσε τμήμα ενός μεγαλύτερου διαμερίσματος μίας πολυμελούς οικογένειας και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 χωρίστηκε για να στεγάσει την νέα οικογένεια της μίας κόρης.
-Ο επανασχεδιασμός του χώρου έγινε μέσα στην κρίση. Πως λειτούργησαν οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες της χώρας σαν πλαίσιο της δημιουργικής σας δουλειάς;
Η κρίση είχε καταστροφικές συνέπειες στον οικοδομικό κλάδο. Ωστόσο προέκυψε και μία δημιουργική ωρίμανση. Η ενασχόληση με την επανάχρηση και ειδικότερα την ανακαίνιση διαμερισμάτων έγινε σε τέτοιο βαθμό που ώθησε τους αρχιτέκτονες στο να εξελιχθούν μέσω του περιορισμένου αυτού αντικειμένου. Σχεδίασαν με τόλμη και δοκίμασαν νέες χωρικές συνθήκες και μορφές. Με την εμβάθυνση στην μικρή κλίμακα νομίζουμε πως ανανεώθηκε σε ένα βαθμό η αρχιτεκτονική έκφραση και αναπτύχθηκε νέο λεξιλόγιο. Σε μία επόμενη καλύτερη οικονομική συγκυρία αυτό το βίωμα μπορεί να γίνει το κύτταρο για κάτι νέο και στις μεγαλύτερες κλίμακες.
-« Σε μία επόμενη καλύτερη οικονομική συγκυρία αυτό το βίωμα μπορεί να γίνει το κύτταρο για κάτι νέο και στις μεγαλύτερες κλίμακες». Τι έχετε στο μυαλό σας λέγοντας αυτό;
Όταν οι συνθήκες είναι εύκολες και δεν υπάρχουν κατασκευαστικοί ή οικονομικοί περιορισμοί συνηθίζουμε την πεπατημένη και τους ασφαλείς δρόμους. Οι δυσκολίες πολλές φορές μας αναγκάζουν να αμφισβητήσουμε αυτά που θεωρούμε δεδομένα. Αυτή η αμφισβήτηση μπορεί να ξεκινήσει από τα μικρά και δυνητικά να ρίξει φως σε νέες οπτικές για πολύ μεγαλύτερα ζητήματα τόσο χωρικά όσο και φιλοσοφικά.
-Η αμφισβήτηση της καθιερωμένης χωρικής λειτουργίας σχετίζεται με μια αγάπη σας προς το καινούργιο, τον δρόμο που δεν έχει ακόμα περπατηθεί; Μπορείτε να δώσετε παραδείγματα από το συγκεκριμένο διαμέρισμα;
Δε θα λέγαμε ότι είναι τόσο η αγάπη για το καινούριο με κάθε κόστος, όσο ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο ή απόλυτα αληθές. Για παράδειγμα, το ενδιαφέρον που έχει η ενασχόληση με τα εσωτερικά των κατοικιών έγκειται στην διατύπωση πρότασης για την ίδια την κατοίκηση. Ο χρήστης, όπως είναι φυσικό, έχει διαμορφωμένες εικόνες αλλά και μία συγκεκριμένη χωρική τελετουργία της καθημερινότητας. Αν ο ρόλος της αρχιτεκτονικής ήταν απλά να μεταφράζει προκαθορισμένες ιδέες τότε η αντίληψη μας για το χώρο θα επανερχόταν συνέχεια στην ίδια εκκίνηση. Η αμφισβήτηση είναι θεμελιώδης διαδικασία που ξεκαθαρίζει το τι είναι πραγματικά σημαντικό και διευρύνει το πεδίο των δυνατοτήτων προς απρόβλεπτες κατευθύνσεις. Στον Κορυδαλλό ο περαιτέρω κατακερματισμός ενός ήδη μικρού χώρου σε επάλληλα διακριτά κατώφλια είχε στόχο την ενοποίηση αλλά με έναν έμμεσο τρόπο. Δεν επρόκειτο για χωροταξική ενοποίηση αλλά για μετακίνηση από το διασπαστικό δίπολο στάση/κίνηση σε μια λογική αλληλουχίας χώρων.
-Μπορείτε να δώσετε διευκρινήσεις οσον αφορά το διεθνές αντίκτυπο του έργου;
Το μικρό αυτό έργο έτυχε απροσδόκητης αναγνώρισης από διεθνή μέσα αρχιτεκτονικής συγκριτικά με το μέγεθος του και τον ανεπαίσθητο αντίκτυπο που μπορεί να έχει από τη φύση του ένας τέτοιος ιδιωτικός χώρος. Μία εξήγηση για το ενδιαφέρον που προξένησε, στα ποικίλα πολιτισμικά πλαίσια που παρουσιάστηκε, μπορεί να είναι η καθαρότητα του μηνύματος που μεταφέρει. Είναι η άμεση χωρική εφαρμογή ενός διαγράμματος και ταυτόχρονα η ανοίκεια αίσθηση της ίδιας αυτής της καθαρότητας.
-Κάτω από ποιες συνθήκες ερμηνεύεται με τέτοια καθαρότητα το αρχιτεκτονικό σχεδιάγραμμα; Τι απαιτεί στις σχέσεις του αρχιτέκτονα με τους άλλους φορείς του έργου αυτή η «καθαρότητα»;
Η καθαρότητα του διαγράμματος επιτυγχάνεται με την σχεδόν ευλαβική τήρηση των κανόνων της αρχικής ιδέας. Για τη συνέπεια σε όλες τις εκφάνσεις της εφαρμογής του σχεδιασμού στην κατασκευή, απαιτείται εμπιστοσύνη στη συνεργασία μεταξύ του τριπόλου αρχιτέκτονα- κατασκευαστή- ιδιοκτήτη. Στην συγκεκριμένη περίπτωση αυτό ήταν δίπολο μια και ο ιδιοκτήτης ήταν και κατασκευαστής.
-Θα μπορούσε να επαναληφθεί η επιτυχία του σπιτιού του Κορυδαλλού και αν ναι κάτω από ποιες συνθήκες;
Οι συγκυρίες είναι σημαντικές στο έργο του αρχιτέκτονα γιατί είναι μία διαδικασία πολύπλοκη στην οποία εμπλέκονται διάφοροι παράγοντες. Από την άλλη, δεν πρέπει να παραβλέπουμε ότι καθημερινά συντελούνται μικρά αριστουργήματα παντού στον κόσμο και κάτω από πολύ πιο αντίξοες συνθήκες.
ΙΝFO
Τίτλος Διαμέρισμα στον Κορυδαλλό
Γραφείο Plaini and Karahalios Architects / Γιάννης Καραχάλιος, Ελισάβετ Πλαΐνη
Τοποθεσία Κορυδαλλός, Αθήνα
Έτος 2017
Μέγεθος 80μ2
Κατασκευή Επίκυκλος Τεχνική Κατασκευαστική
Φωτογραφίες Νίκος Παπαγεωργίου
