Ίσως ο προσωπικός σου ψυχολόγος να σου πει απλά πως όταν δεν είσαι σίγουρος αν ο άλλος σου κρύβει κάτι τότε κατά πάσα πιθανότητα σου κρύβει. Αυτή η προσέγγιση μπορεί πολύ εύκολα να βγάλει κάποιος από το δύσκολο τριπάκι του να προσπαθεί να καταλάβει πότε ο συνομιλητής του ή ακόμα και ένας πολύ δικός του άνθρωπος είναι ειλικρινής απέναντι του, ωστόσο, καλώς ή κακώς, δεν είμαστε όλοι σε θέση να εφαρμόσουμε αυτή τη στάση στην καθημερινότητα μας. Η αμφιβολία είναι μεγάλο ζιζάνιο που σε τρώει, ειδικά εάν εμπλέκεσαι συναισθηματικά με κάποιον αλλά οι επιστήμονες είναι εδώ για να σε βοηθήσουν λέγοντας πως πλέον γνωρίζουν το απόλυτο κόλπο προκειμένου να μπορείς να είσαι σίγουρος πότε κάποιος σε δουλεύει ψιλό γαζί.
Θυμάσαι τον στίχο του Άκη Πάνου που τόσο ζεστά τραγούδησε η Μαρινέλλα δεκαετίες πριν: «Για κοίτα με στα μάτια λοιπόν κι εξηγήσου»; Αυτή η κουβέντα μπορεί να ακούγεται κάπως προφανής δεν είναι όμως πάντα δεδομένη και σίγουρα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αποτελεί τον δρόμο προκειμένου να μπορέσεις να διαπιστώσεις πότε κάποιος είναι απόλυτα ανειλικρινής.
Πρόσφατη μελέτη που εξέδωσε το Πανεπιστήμιο του Tampere χρησιμοποίησε ένα video game ώστε να μπορέσει να καταλήξει στα συμπεράσματα της. Όπως εξήγησαν αργότερα οι ψυχολόγοι που συμμετείχαν στην έρευνα ζήτησαν από συγκεκριμένα άτομα να καθίσουν ο ένας απέναντι στον άλλον και να παίξουν ένα παιχνίδι στους υπολογιστή. Οι συμμετέχοντας είχαν άμεση οπτική επαφή και κοιτιώντουσαν στα μάτια με τέτοιο τρόπο ώστε από ένα σημείο και μετά ήταν πλέον αδύνατο να πουν ψέμματα ο ένας στον άλλον κατά την διάρκεια του παιχνιδιού. Οι μελετητές κατέληξαν στα συγκεκριμένα συμπεράσματα παρακολουθώντας συστηματικά τις κινήσεις των ματιών τους.
Εκτός από τα σαφή αποτελέσματα αυτής της έρευνας, οι ειδικοί δίνουν και την δική τους εξήγηση σχετικά με την επιτυχία αυτού του κόλπου. Κάθε φορά που κοιτάς κάποιον στα μάτια προκύπτει ανάμεσα σας μία ισχυρή σύνδεση, πολύ ριζωμένη μέσα στους ανθρώπους από την εποχή που δεν είχαμε ακόμα την ικανότητα της ομιλίας. Γι' αυτό το λόγο αν καταλάθος κοιτάξουμε τον άλλον μέσα στο μάτια για αρκετή ώρα έχουμε την τάση να στρέψουμε αλλού το βλέμμα. Η άμεση οπτική επαφή κάνει και τα δύο άτομα να αισθανθούν εκτεθειμένα. Όταν κοιτάζεις κάποιον στα μάτια αλλάζεις τη δυναμική της αλληλεπίδρασής σας και την μετατρέπεις σε κάτι βαθιά προσωπικό: σαν να ζητάς να αναλάβει ευθύνη για τις πράξεις και τη συμπεριφορά του. Η ευθύτητα αυτού του είδους είναι μία κίνηση εξουσίας και εμπνέει σεβασμό και υπευθυνότητα.
Όσο για το ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να ξεσκεπάσεις έναν ψεύτη; Οι επιστήμονες έχουν απάντηση και σε αυτό. «Αντί να κατηγορήσεις κάποιον ότι λέει ψέμματα, τόνισε την αμηχανία τους, διαφορετικά θα γίνουν αμυντικοί και θα μεταθέσουν το φταίξιμο σε σένα. Πες κάτι σαν 'Παρατηρώ πως νιώθεις άβολα όταν με κοιτάς. Γιατί συμβαίνει αυτό;» προτείνει η βραβευμένη ψυχολόγος Shannon Thomas.
Mερικά ακόμα κόλπα για να καταλάβεις πότε κάποιος σου λέει ψέμματα.
