Το ασανσέρ με τη ροδί ταπετσαρία και τα καλογυαλισμένα χρυσά πόμολα με είχε οδηγήσει, θυμάμαι, στο δεύτερο όροφο της οικίας και το πρώτο πράγμα που είχε ανταμώσει το βλέμμα μου σ' εκείνο το μικρό living room (γεμάτο κειμήλια ως ένα ζωντανό Μουσείο που να μην σε βαραίνει, όμως, τίποτα με τον όγκο του) ήταν ο βράχος της Ακρόπολης που δέσποζε στη μεγάλη βεράντα των κυρίως χώρων υποδοχής. Μια καταλυτική παρουσία, σαν να ήταν έτοιμος να «εισέλθει» μες το σπίτι.
Κάπως έτσι, απροσδιόριστα περιπλανιόταν στον αέρα η αίσθηση του βάρους του πολιτικού ανδρός και μεγάλου οικονομολόγου. Ξενοφώντα Ζολώτα, που είχε αποσυρθεί τα τελευταία χρόνια της ζωής του – έφυγε πλήρης ημερών το 2004.
Για παραπάνω από 45 χρόνια η εικόνα αυτού του living room και της παρακείμενης τραπεζαρίας (όπου δειπνούσαν τακτικά ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο Γιώργος Ράλλης, παιδικός φίλος του Ξενοφώντα, ο ο Παναγής Παπαλληγούρας και άλλοι) ήταν περίπου η ίδια. Ετσι όπως είχε φροντίσει ευλαβικά να διατηρηθεί η Λόλα Ζολώτα το γένος Ρίτσου, αρχετυπικό σύμβολο οικοδέσποινας και διαχρονικό σύμβολο του στυλ. Κάπου ανάμεσα στον καναπέ Louis ΙV με τα ανάγλυφα χρυσά κριάρια στις λαβές του 18ου αιώνα και του πιάνου με ουρά όπου αναπαυόταν σε αναλόγιο η «Ιστορία της μουσικής» της Ευφροσύνης Χριστοπούλου (έκδοση 1908), βρισκόταν η ασπρόμαυρη φωτογραφία της οικοδέσποινας σε πόζα της τους Στύλους του Ολυμπίου Διός με φόρεμα αρχαιοελληνικών πτυχώσεων για το «Cosmopolitan» (του έτους 1964).
Με άφηνε να είμαι ο εαυτός μου. Μου έλεγε διάφορα πράγματα αλλά ποτέ για να πάρει γνώμη. Κι ούτε και εμένα με ενδιέφερε να τον επηρεάσω σε ζητήματα της δουλειάς του. Εγώ, αντίθετα, πάντα τον συμβουλευόμουν. Και μου έλεγε πάντα μια σωστή συμβουλή. Ο καθένας είχε το ρόλο του. Και, το τονίζω, πλήρη ελευθερία.
«Σας άργησα πολύ χρυσό μου; Να με συγχωρείτε γιατί γλίστρησα στο μπάνιο τις προάλλες και κινούμαι με μικρή δυσκολία», ήταν οι πρώτες της κουβέντες.
Με το βελούδινο δέρμα της, το κοσμοπολίτικο λούστρο της, τον αριστοκρατικό έμβλημα-κότσο της, τις χρωματιστές μουσλίνες και τα Crystale de Rosse κοσμήματά της, η Λόλα Ζολώτα δέχτηκε να μου παραχωρήσει μια από τις σπάνιες συνεντεύξεις της ενώ εργαζόμουν στο «Βήμα». Και με _ αληθινή _ στεναχώρια είχε δει ανέγγιχτες τις «μπόμπες» τις οποίες το προσωπικό έχει σερβίρει μαζί με δαντελένια πετσετάκια. «Δεν φάγατε τίποτα; Θα σας μαλώσω. Δεν σας κάναμε, δα, και καμία περιποίηση μεγάλη...»
Η κουβέντα ξεκίνησε από τα παλιά. Από τη Νέα Υόρκη στην οποία γεννήθηκε: «Ξέρετε, ήμουν από παιδί very shy. Δεν άνοιγα εύκολα το στόμα μου να μιλήσω πολύ. Θυμάμαι είχα μια Εγγλέζα στο σπίτι η οποία μου έλεγε συνέχεια "Good god, child. Speek up". ΄Ισως γιαυτό να μην ανοίχτηκα πολύ στον κόσμο. Πολύ λίγες φορές έχω ανοίξει το σπίτι μου κι έχω μιλήσει σε δημοσιογράφο. Ποτέ δεν ήμουν σίγουρη για αν αυτά που θα πω θα παραμείνουν έτσι όπως τα είπα. Και, σας ομολογώ, είχα έντονη πολιορκία. Ω ναι, βέβαια. Μάλιστα κάποια στιγμή αναγκάστηκα να επιστρατεύσω τα μεγάλα μου όπλα και να πω ότι ο άνδρας μου δεν θέλει. Ο καημένος, βέβαια, δεν είχε πει τίποτα αλλά αυτό αποδείχτηκε τελικά ότι περνάει. Και, ομολογώ, το χρησιμοποίησα».
Ο γάμος της με τον Ξενοφώντα Ζολώτα έγινε το 1958. Εκείνος είχε αφοσιωθεί στην επιστήμη του, «είχε ξεχάσει να παντρευτεί», και οι γονείς του, που είχαν αγοράσει το οικόπεδο δίπλα στην οικογενειακή οικία στην οδό Φρυνίχου (που σήμερα στεγάζει το ΄Ιδρυμα του Ξενοφώντα Ζολώτα), είχαν αρχίσει να ανησυχούν σοβαρά. Εκείνη, από τις γυναίκες-θρύλους της εποχής της, είχε ήδη ένα γάμο στο ενεργητικό της με τον Μεταξά _ ένας γάμος που έγινε στην Αλεξάνδρεια με κουμπάρους τα μέλη της τότε ελληνικής βασιλικής οικογένειας _ και έμενε μόνη της στη «Μεγάλη Βρετάνια» καθώς τα ήθη και τα έθιμα της εποχής ως χωρισμένη μεγαλοαστικής οικογένειας δεν της επέτρεπαν να μείνει αλλού. Η γνωριμία τους που έγινε με τη μεσολάβηση της Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου είχε αίσιο τέλος παρά τις απαισιόδοξες προβλέψεις της Λόλας Ζολώτα: «Της έλεγα: "Εγώ θα πάρω καθηγητή; Α μπα, ξέχασέ το". ΄Αν βάλει κάτι στο μυαλό της εκείνη, όμως, δεν γλυτώνεις. Μετά από 3,5 χρόνια κατάφερα να πάρω το διαζύγιο και παντρευτήκαμε με τον Ξενοφώντα στην Ελβετία διότι δεν ήθελε εδώ μήπως μαζευτεί κόσμος».
Αλήθεια, τι ήταν αυτό που κράτησε ζωντανό το γάμο τους τόσες δεκαετίες; «Με άφηνε να είμαι ο εαυτός μου. Μου έλεγε διάφορα πράγματα αλλά ποτέ για να πάρει γνώμη. Κι ούτε και εμένα με ενδιέφερε να τον επηρεάσω σε ζητήματα της δουλειάς του. Εγώ, αντίθετα, πάντα τον συμβουλευόμουν. Και μου έλεγε πάντα μια σωστή συμβουλή. Ο καθένας είχε το ρόλο του. Και, το τονίζω, πλήρη ελευθερία». Για τη Λόλα Ζολώτα το να ζήσεις αρμονικά με κάποιον άλλο άνθρωπο δεν είναι κάτι τόσο απλό. «Σήμερα τα νέα ζευγάρια νομίζουν ότι ο γάμος είναι σπορ. Δεν πρόκειται περί σπορ, όμως, εκτός αν θέλεις να τον κάνεις. Θέλει προσοχή και καλοσύνη».
Η Λόλα Ζολώτα είχε ένα απωθημένο: Nα γίνει, όπως έλεγε, opera singer. «Ο πατέρας μου με παρότρυνε και έκανα μαθήματα με την Ελβίρα ντε Ιντάλγκο τη δασκάλα της Κάλλας. Στο σπίτι της Ιντάλγκο επί της Πατησίων και στάση Λεβίδη γνώρισα τη Μαρία Κάλλας, βλεπόμαστε και κάναμε μαθήματα. Εγώ έμενα Βασιλίσσης Σοφίας και Πλουτάρχου γωνία και πήγαινα μέχρι εκεί με τα πόδια. Με ένα αυγό ωμό στη τσέπη ανέβαινα όλα τα πατώματα (γιατί έμενε στον 5ο όροφο η Ιντάλγκο), κατάπινα το αυγό που έκανε καλό στη φωνή, καθόμουν λίγη ώρα να συνέλθω και μετά μάθημα. Το ήθελα τόσο πολύ, το αγαπούσα τόσο πολύ, και θα είχα κάνει καριέρα αλλά ... παντρεύτηκα. Και το απωθημένο αυτό δεν νομίζω να το ξεπεράσω ποτέ...»
Τι είχε να πει για τις μεγάλες προσωπικότητες που συνάντησε στη ζωή της. Όπως τον Κωνσταντίνο Καραμανλή: «...΄Ηταν ένας άνθρωπος που δεν ήξερες ποτέ αν του πεις κάτι πως θα το πάρει. You were never sure, αγαπητή μου. Μπορεί και να σε μάλωνε εκεί που δεν το περίμενες. Αλλά ήταν ωραίος άνθρωπος, πάνω απ’ όλα». ΄Η τη Μαρία Κάλλας: «...Δεν ήσουν ποτέ σίγουρος ακριβώς τι σκεφτόταν. Και πρόσεχες πάντα τι θα πεις και τι δεν θα πεις». ΄Η τον Αριστοτέλη Ωνάση: «...΄Ηταν πάρα πολύ καλός άνθρωπος. Από τη στιγμή που έχασε το γιο του, όμως, κατέρρευσε. Δεν τον ενδιέφερε τίποτα». ΄Η ακόμα το Σταύρο Νιάρχο: «Ο Νιάρχος ήταν πιο … άτακτος. Τον θυμάμαι σε ένα κότερο δικό του που είχαμε πάει Μύκονο. Μόνο εκείνος τα κατάφερε να αλλάξει ένα πανί που είχε σκιστεί από τον αέρα. Είχαμε τέτοια adventures». ΄Η τέλος τη Ντόλλη Γουλανδρή. «...Μάζευε τα αρχαία για το μουσείο της και πηγαίναμε σ' όλα τα νησάκια – από δω από εκεί. ΄Ηξερε που θα πάει, ποιους θα συναντήσει. Και βεβαίως μόλις τα αγόραζε τα δήλωνε. Και πηγαίναμε βράδυ σε κάτι σκοτεινά χωριά και ξαφνικά μπροστά μας έβγαινε κάποιος που σ’ ένα καλάθι με σταφύλια είχε από κάτω κρυμμένα αρχαία».
Ο χρόνος συμπεριφέρθηκε καλά στη Λόλα Ζολώτα. Ισως γιατί εκείνη είχε συμπεριφερθεί καλά στον εαυτό της; «Σας το ομολογώ: δεν κάνω πολλά πράγματα. Κυρίως προσέχω την υγεία μου όπως πάντα ο Ξενοφών με παροτρύνει. Προσέχοντας αυτό αισθάνεσαι πιο καλά και σκέπτεσαι πιο υγιεινά. Μια γυναίκα πρέπει να είναι φιλάρεσκη αλλά η διαχωριστική γραμμή για γίνει "για τα πανηγύρια" είναι πολύ εύκολο να τη διαβεί. Και, για μένα, δεν υπάρχει χειρότερο ελάττωμα σε μια γυναίκα όπως η υπερβολή. Σήμερα, πάντως είναι πιο εύκολο να δείξει κάποια γυναίκα όμορφη απ’ ότι παλιότερα. Τότε, ξέρετε, δεν τολμούσαμε να "πειράξουμε" πολύ τον εαυτό μας ». Ποιο θα ήταν το motto που θα συμπύκνωνε τη φιλοσοφία της ζωής της; «Ο Ξενοφών συμπυκνώνει το νόημα της ζωής μου. ΄Εμαθα πάρα πολλά πράγματα και έγινα καλύτερη ζώντας μαζί του. Αυτή η ζωή με τον Ξενοφώντα σε διορθώνει ως άνθρωπο. Οπωσδήποτε του οφείλω πάρα πολλά. Με έμαθε να αναγνωρίζω την αξία ανθρώπων που δεν γνωρίζουν τη λέξη υστεροβουλία. Να χτυπήσω ξύλο ήταν μια τύχη. Η τύχη μου».
