ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ WOMAN TOC

Γιατί τα τσιπουράδικα του Βόλου είναι τελείως διαφορετικά από τα υπόλοιπα στην Ελλάδα

Παραγγέλνεις τσίπουρο και σου έρχονται δεκάδες πιάτα με ολόφρεσκα θαλασσινά και ψαράκια.

Γιατί τα τσιπουράδικα του Βόλου είναι τελείως διαφορετικά από τα υπόλοιπα στην Ελλάδα

150, μήπως 250 ή 400; Όσα κι αν είναι, είναι ταυτισμένα με την πόλη. Αποτελούν το πιο νόστιμο αξιοθέατό της. Στην παραλία, στα Παλιά, στη Νέα Ιωνία ή σε άλλες γειτονιές, παραγγέλνετε ένα ή πάτε για δύο και παραπάνω και περιμένετε την επίθεση των μεζέδων, από παστά και τουρσιά μέχρι καπνιστή καραβίδα. Κάθε μαγαζί έχει το δικό του «οπλοστάσιο» μεζέδων κι έτσι δημιουργούνται οι φήμες και οι εξειδικεύσεις. Υπάρχουν τσιπουράδικα που διαθέτουν 30 ή και 40 μεζεδοεπιλογές.

Η ιστορία ξεκινά κάπου στις αρχές της δεκαετίας του ΄20, όπου τα τσιπουράδικα ήταν περιορισμένα και η παραγωγή μικρή σε ποσότητα. Τότε καθιερώθηκε και το 25αρι με συνοδεία κάποιων μεζέδων, θαλασσινών κυρίως, όπως χταποδάκι, καραβίδες και άλλα πολλά. Η παράδοση λέει ότι οι Μικρασιάτες πρόσφυγες έφεραν τη συνήθεια του τσίπουρου με τους θαλασσινούς μεζέδες, καθώς είχαν βαρκάκια και ψάρευαν τέτοια είδη. Στην πορεία του χρόνου υπήρξε εξέλιξη και στην Παρασκευή του τσίπουρου, αλλά και στην ποικιλία των μεζέδων που το συνόδευαν.

Γιατί τα τσιπουράδικα του Βόλου είναι τελείως διαφορετικά από τα υπόλοιπα στην Ελλάδα
Η ιστορία ξεκινά κάπου στις αρχές της δεκαετίας του ΄20, όπου τα τσιπουράδικα ήταν περιορισμένα και η παραγωγή μικρή σε ποσότητα. Τότε καθιερώθηκε και το 25αρι με συνοδεία κάποιων μεζέδων, θαλασσινών κυρίως, όπως χταποδάκι, καραβίδες και άλλα πολλά.

Το 25αρι είναι ένα μικρό μπουκάλι με τσίπουρο όσο ένα μικρό ποτήρι. Θεωρητικά κάθε ένας παραγγέλνει ένα 25αρι (όσες φορές αντέχει). Κάθε 25άρι συνοδεύεται με μεζέδες που προτείνει και φέρνει στο τραπέζι σας κάθε τσιπουράδικο. Τα τσιπουράδικα πλέον βρίσκονται σε κάθε γωνιά της πόλης από τα πιο κεντρικά σημεία μέχρι και στα στενά δρομάκια. Ο πραγματικός αριθμός των τσιπουράδικων της πόλης είναι αδύνατο να εκτιμηθεί καθώς βρίσκονται παντού, άλλες φορές είναι μικρά και περιστασιακά, άλλες φορές μετακομίζουν συχνά και άλλες φορές συνυπάρχουν με υπηρεσίες ταβέρνας, καφενείου ή βαρελάδικου και κρασοπουλιού.

Βέβαια δεν ήταν πάντα έτσι. Στην αρχή το τσίπουρο, που ερχόταν κυρίως από τον Τύρναβο και τα χωριά του Πηλίου, το έπιναν στις «δαχτυλήθρες», ξεροσφύρι, χωρίς μεζέ, για να τους ανοίξει την όρεξη πριν από μτο μεσημεριανό φαγητό. Οι μεζέδες ήταν λιτοί και τους έλεγαν «πεινάσματα». Χταπόδι, λάχανο, τσιτσίραβλα, τσίρος, παστά, λιόκαυτο σαβρίδι, πολίτικη λακέρδα, ροκφόρ. Τους ψαρομεζέδες τούς ξεκίνησαν οι πρόσφυγες στη Νέα Ιωνία.

Στην αρχή το τσίπουρο, που ερχόταν κυρίως από τον Τύρναβο και τα χωριά του Πηλίου, το έπιναν στις «δαχτυλήθρες», ξεροσφύρι, χωρίς μεζέ, για να τους ανοίξει την όρεξη πριν από μτο μεσημεριανό φαγητό. Οι μεζέδες ήταν λιτοί και τους έλεγαν «πεινάσματα».

Η παραγωγή του τσίπουρου χάνεται μέσα στο βάθος του χρόνου, λέγεται όμως πως ξεκίνησε τον 14ο αιώνα στο Αγιον Ορος από μοναχούς που διαβιούσαν εκεί. Με τα χρόνια εξαπλώθηκε σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, κυρίως στη Μακεδονία, την Ηπειρο, τη Θεσσαλία και την Κρήτη. Μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα, η παραγωγή τσίπουρου γινόταν αποκλειστικά «κατ' οίκον», δεν υπήρχε δηλαδή μαζική βιομηχανική παραγωγή. Από παλιά, ένα άχρωμο αλκοολούχο ποτό παράγεται και πίνεται κάθε χρόνο σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Είναι γνωστό με διάφορα ονόματα: τσίπουρο, αράκ, γκράπα. Αποστάζεται από τα υπολείμματα των σταφυλιών, σαν ο άνθρωπος να θέλησε να εκμεταλλευθεί όσο το δυνατόν περισσότερο το δώρο των θεών, το αμπέλι. Το τσίπουρο ονομάζεται είναι το απόσταγμα από στέμφυλα.

Κάθε 25άρι συνοδεύεται με μεζέδες που προτείνει και φέρνει στο τραπέζι σας κάθε τσιπουράδικο. Τα τσιπουράδικα πλέον βρίσκονται σε κάθε γωνιά της πόλης από τα πιο κεντρικά σημεία μέχρι και στα στενά δρομάκια.

Παράδοση στην παραγωγή τσίπουρου έχουν η Μακεδονία, η Κρήτη, η Θεσσαλία και η Ηπειρος. Το τσίπουρο δεν είναι απόσταγμα σταφυλιού, αλλά απόσταγμα στέμφυλων σταφυλιού, τα γνωστά ράκη, που παράγεται τόσο με παραδοσιακό όσο και σύγχρονο βιομηχανοποιημένο τρόπο, που πρέπει να πληροί, φυσικά, κάποιες νομικές -κυρίως τελωνειακές- προϋποθέσεις, καθώς είναι από τα ελάχιστα προϊόντα που τελούν σε καθεστώς κρατικού μονοπωλίου. Από τα τέλη του Οκτωβρίου έως τα μέσα Δεκεμβρίου, σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική, σε όλη την Ελλάδα «βράζει» ο τόπος. Παραδοσιακά καζάνια ετοιμάζουν το «αγιονέρι», όπως το λένε σε κάποιες περιοχές, με αποκορύφωμα τις διάφορες γιορτές τσίπουρου στη Μακεδονία, την Ηπειρο και αλλού, οι οποίες συνοδεύονται από παραδοσιακά γλέντια. Η πώληση αποσταγμάτων για απ' ευθείας κατανάλωση ήταν απαγορευμένη μέχρι το 1988.

Ο πραγματικός αριθμός των τσιπουράδικων της πόλης είναι αδύνατο να εκτιμηθεί καθώς βρίσκονται παντού, άλλες φορές είναι μικρά και περιστασιακά, άλλες φορές μετακομίζουν συχνά και άλλες φορές συνυπάρχουν με υπηρεσίες ταβέρνας, καφενείου ή βαρελάδικου και κρασοπουλιού.

Μόνο οι αμπελουργοί σε ορισμένες περιοχές είχαν το δικαίωμα να αποστάζουν και να εμπορεύονται, σε τοπικό επίπεδο, τα στέμφυλα, ενώ επιτρεπόταν και η πώληση του αποστάγματος σε εταιρείες παραγωγής οινοπνεύματος. Σήμερα, με την ψήφιση νόμου από το 1988 για την παραγωγή αποστάγματος στέμφυλων, επιτρέπεται η παραγωγή και διάθεση τσίπουρου σε όλη την Ελλάδα μόνο με ειδική άδεια. Τα τσιπουράδικα του Βόλου είναι τα ομαδικά ψυχοθεραπευτήρια της πόλης. Επιπλέον οι θαμώνες τους κάνουν πράξη την εξομοίωση των τάξεων. Στα τραπέζια τους συνυπάρχουν νεαροί και γεροντότεροι, ροκάδες και αναρχικοί, πλούσιοι και φτωχοί, εργάτες, ψαράδες και γιάπις, «θεούσες», καθημερινές γυναίκες αλλά και «κορίτσια» της νύχτας. Συνηθισμένοι αλλά και ασυνήθιστοι άνθρωποι. Και όταν τα αποστάγματα, με γλυκάνισο ή χωρίς τρέξει στο αίμα οι γλώσσες λύνονται και τα πρόσωπα χαλαρώνουν. Οι άνθρωποι αδειάζουν ξεφορτώνουν και βλέπουν τον κόσμο γύρω τους ευτυχέστερα. Με αυτή την έννοια τα τσιπουράδικα δεν είναι απλά καταστήματα εστίασης αλλά χώροι όπου συντελείται κομμάτι της ζωής της πόλης και προσφέρονται κοινωνικές υπηρεσίες.

Read Next

19 Ιαν 2026

8 συνήθειες καθαριότητας που τελικά κάνουν το σπίτι πιο βρώμικο - Mήπως τις έχεις κι εσύ;

Δες πώς να κάνεις έξυπνα τις δουλειές σου και πάνω απ' όλα καθαρά!

19 Ιαν 2026

Ένας μήνας χωρίς κρέας: Γιατί να δοκιμάσεις το 30-day plant-powered challenge;

Θέλεις να νιώσεις πιο ανάλαφρη, πιο καθαρή, με περισσότερη ενέργεια; Ένας μήνας φυτικής διατροφής είναι το πιο απλό challenge που μπορείς να δοκιμάσεις. Xωρίς στερήσεις, χωρίς πίεση, με μόνο στόχο να προσθέσεις περισσότερη ζωντάνια στο σώμα σου!

Περισσότερα από

Life

19 Ιαν 2026

Τα Thessaloniki Walking Tours κατεβαίνουν στην Αθήνα

Ένα τετραήμερο πρόγραμμα με περιπάτους και επισκέψεις σε μνημεία και χώρους ιστορικού ενδιαφέροντος θα λάβει χώρα από τις 12 έως και την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου.

19 Ιαν 2026

Οι τηλεοπτικές πρεμιέρες της εβδομάδας

Η τελευταία σεζόν του Queer Eye, μία πολυσυζητημένη πρεμιέρα και άλλα.

19 Ιαν 2026

"Τσολιάς εν δε Τσόλια Μπαντ" ξανά στον Σταυρό του Νότου

Η Stand-Up παράσταση "ΟΠΕΚΕΜΠΛΕ" επιστρέφει γεμάτη χιούμορ, αυτοσχεδιασμούς και καυστικό πολιτικό σχολιασμό. Παρουσιάζεται κάθε Τετάρτη με διαφορετικούς καλεσμένους.

19 Ιαν 2026

Ποιος είναι ο Akylas που έκανε τους πάντες να ουρλιάζουν "Φέρτο" για τη Eurovision 2026;

Το viral "Ferto", η εκρηκτική παρουσία και η προσωπική ιστορία πίσω από το απόλυτο φαβορί για την φετινή εκπροσώπηση της Ελλάδας στον μουσικό διαγωνισμό

19 Ιαν 2026

Ο Γιάννης Οικονομίδης και το βιβλίο-ορόσημο της ζωής του

Καλεσμένος της Κατερίνα Καφεντζή (Kafka), ο δημοφιλής σκηνοθέτης συζητά την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου το εμβληματικό βιβλίο του Ernesto Sabato, "Περί ηρώων και τάφων".

19 Ιαν 2026

Το 29ο Παζάρι Βιβλίου μάς φέρνει και φέτος στην Κλαυθμώνος

Η διοργάνωση του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκδοτών Βιβλιοχαρτοπωλών έχει ελεύθερη είσοδο και πληθώρα βιβλίων με προσφορές από 1 ευρώ.

19 Ιαν 2026

Ο Χρήστος Μάστορας τραγουδά τη "Μαργαρίτα"

Το πρώτο single από το επερχόμενο πρώτο προσωπικό album του, που αναμένεται να κυκλοφορήσει μέσα στο 2026.

19 Ιαν 2026

Τα νέα εστιατόρια που πολύ σύντομα έρχονται στην Αθήνα

Καινούρια χρονιά με ολόφρεσκες αφίξεις: Τα μέρη που καταφθάνουν πολύ σύντομα στην πόλη.

19 Ιαν 2026

Βασίλης Μπισμπίκης και "Άνθρωποι και ποντίκια" συνεχίζουν: Νέες ημερομηνίες λόγω sold out

Λόγω της αυξημένης ζήτησης, ξεκινάει σήμερα η προπώληση για τις παραστάσεις του έργου "Άνθρωποι και ποντίκια" στο Cartel.