ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ WOMAN TOC

Ευγενία Φακίνου: Τι ήταν αυτό που έκανε την Ντενεκεδούπολη τόσο μοναδική;

"Όταν γράφουμε για παιδιά πρέπει να δίνουμε την αισιόδοξη πλευρά".

Ευγενία Φακίνου: Τι ήταν αυτό που έκανε την Ντενεκεδούπολη τόσο μοναδική;

Όταν ξεκινάει να γράφει, είναι σαν να την καταλαμβάνει κάποια μορφή μανίας. Κάνει μέρες να βγει απο το σπίτι και δεν σταματάει σαν να πρέπει να το γράψει όλο με μια ανάσα, λες και αν δεν μεταφέρει άμεσα όλο το βιβλιο απο το μυαλό της στο χαρτί κάτι κακό θα συμβεί. Σαν μια πληγή που αν δεν την περιποιηθεί με τη γραφή της, θα μολυνθεί. Τα βιβλία της Ευγενιας Φακίνου ειναι γεμάτα απο γυναίκες-αφανείς ηρωίδες της καθημερινότητας που αγωνίζονται για να ζήσουν οι ίδιες και η οικογένεια τους. Όπως η μάνα της, η Μαρία, που έφυγε μικρή απο τη Σύμη και έγινε νοσοκόμα. Τα βιβλία της σχολιάζουν τις δυσκολίες και τα προβλήματα της εποχής που αφηγείται και ειναι σε πολυ μικρό βαθμό αυτοβιογραφικά. Για παράδειγμα στο βιβλιο της "Στο αυτί της Αλεπούς" (Εκδόσεις Καστανιωτη), ξεκινά απο το δουλεμπόριο των σφουγγαράδων και καταλήγει ως τις μέρες μας στην πυρπόληση της Marfin, παιρνοντας έτσι μια πολιτική θέση για ενα δραματικο συμβάν που θεωρεί οτι δεν πρέπει να ξεχαστεί.

Η Ευγενία Φακίνου δημιούργησε το πρωτοποριακό παιδικό θέατρο "Ντενεκεδούπολη" το 1975

Πολιτική θέση παίρνει και με το πρωτο της έργο που δεν ήταν μυθιστορημα και δεν απευθυνόταν σε ενήλικες όπως την εχουμε συνηθίσει, καθώς η Ευγενία Φακίνου ξεκίνησε τη συγγραφική της καριέρα γράφοντας βιβλία και θέατρο για παιδιά. Λίγο μετά το τέλος της Χούντας, το 1975, παρουσίασε στο κοινό την "Ντενεκεδούπολη" στο θέατρο της οδού Κεφαλληνίας στην Κυψέλη και αργότερα στο Θέατρο Στοά στου Ζωγραφου και στο χώρο του κινηματογράφου Φιλίπ. Τα ζητήματα που θίγει η Φακίνου στην "Ντενεκεδούπολη" ειναι κατα βάση η εξουσία του μεγάλου προς τον μικρό, οι ταξικές διαφορες, η δωρεαν εκπαίδευση και η μετανάστευση, θεματολογια πρωτοποριακή για εκείνη την εποχή κατα την οποια τα έργα για παιδιά περιστρέφονταν γύρω απο πρακτικα ζητήματα της καθημερινότητας τους και την υιοθετηση καλών τρόπων. Αυτό, όμως, που έκανε πραγματικά πρωτοποριακή και μοναδική την "Ντενεκεδούπολη" ήταν η ίδια η θεατρική της φύση, γιατί δεν ήταν απλώς θέατρο για παιδιά ούτε ακριβώς κουκλοθέατρο. Η Φακίνου, η οποια έχει σπουδάσει κλασικό κουκλοθεατρο στη Γιουγκοσλαβία και γραφιστική στη Σχολή Δοξιάδη (αντί ζωγραφικής που αγαπούσε πολυ), είχε τη φαεινή ιδέα να αντικαταστησει τις κλασικές κούκλες με ντενεκεδάκια.

Έτσι προέκυψαν ο Σαρδέλας, ο Σοφός, ο Βουτυρένιος, ο Μελένιος, η Μηλίτσα και ο Καλαμάρης! Η "Ντενεκεδούπολη" είχε πολυ μεγαλη επιτυχία και δεν ειναι τυχαίο που διδάσκεται σήμερα σε σχολές, γιατί η Ευγενία Φακίνου με αυτό το θεατρικό της έργο κατάφερε το απλό και το ευτελές να το κανει γοητευτικό για μικρους και μεγάλους και κυρίως να προσφέρει στα παιδιά ενα διασκεδαστικό παιχνίδι που θα μπορούσαν να κατασκευάσουν ακόμη και μόνα τους με ενα ψαλίδι και με αντικείμενα που θα έβρισκαν πολυ εύκολα στο σπίτι.

Παιδιά, πάμε θέατρο! Πάμε Ντενεκεδούπολη!

Στην "Ντενεκεδούπολη" συμμετείχαν σημαντικοί καλλιτέχνες με πρώτους και καλύτερους τους συνθέτες Γιάννη Μαρκόπουλο και Χρήστο Λεοντή, αλλα και με την πολυ καλη ηθοποιό Άννα Βαγενά και τον αξέχαστο Παύλο Σιδηροπουλο. Η τελευταία παράσταση της "Ντενεκεδούπολης" δόθηκε το 1982, γιατί η συγγραφέας δεν ήταν σε θέση να γράψει νέο θεατρικό έργο για παιδιά. Όπως ομολογεί η ίδια σε συνέντευξη της, ήταν πια η εποχη που έπαψε να διαθέτει την αισιοδοξία που επιβάλλεται να μεταδίδει κανείς στα παιδιά – δηλαδή κάπως σαν να "ενηλικιώθηκε" συγγραφικά -, οπότε το κεφάλαιο του παιδικού θεάτρου έκλεισε για εκείνη. Σήμερα τα ντενεκεδάκια της εκτίθενται στο Θεατρικό Μουσείο.


"Ντενεκεδούπολη, Πέντε έργα για κουκλοθέατρο", Εκδόσεις Καστανιώτη

Η "Ντενεκεδούπολη" αποτελείται στην ουσία απο πέντε έργα, ορισμένα απο τα οποια δεν παρουσιάστηκαν με το αρχικό τους όνομα, καθώς περιείχαν κάποια κομμουνιστικά στοιχεία και υπήρχε το ενδεχόμενο να τα κόψει η λογοκρισία της εποχής.

Ντενεκεδούπολη (Ο Λαδένιος)

Στο Κουρδιστάν

Ξύπνα Ντενεκεδούπολη (Οι καμινάδες)

Το Μεγάλο ταξίδι του Μελένιου

Η Μις Νάυλον (αυτό το έργο παρουσιάστηκε μόνο για την περιοδο των Χριστουγέννων του ’78)

Ο κύριος Ουλτραμέρ

"Ενα χρηστικό βιβλίο με τα πλήρη θεατρικά κείμενα των πέντε έργων της Ντενεκεδούπολης, οδηγίες σκηνοθετικές και κατασκευής σκηνικών και ντενεκέδων. Περιλαμβάνει επίσης πλούσιο φωτογραφικό υλικό από τις παραστάσεις του αντικειμενοθέατρου της Ευγενίας Φακίνου, καθώς και υλικό από νέες παραστάσεις σχολείων και νηπιαγωγείων. Ένα χρήσιμο εργαλείο για νηπιαγωγούς και δασκάλους που θα ήθελαν ν’ ανεβάσουν μια παράσταση της "Ντενεκεδούπολης", αυτούσια ή σε δική τους διασκευή". (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Πιο αναλυτικές παρουσιάσεις μερικών έργων:

"Στο Κουρδιστάν", Εκδόσεις Κέδρος

Άλλο ένα παραμύθι από το κουκλοθέατρο "Καλημέρα" λέει για τις περιπέτειες που είχανε τα ντενεκεδάκια της Ντενεκεδούπολης, όταν βρέθηκαν μετανάστες στο Κουρδιστάν, τη χώρα των ρολογιών. (Από την παρουσίαση της έκδοσης)

"Το μεγάλο ταξίδι του Μελένιου", Εκδόσεις Καστανιωτη

Καλημέρα πέρα για πέρα!

Σήμερα θα σας πω μια ιστορία που αρχίζει σε μια αποθήκη, περνά κάμπους, βουνά, ποτάμια και τελειώνει στην Ντενεκεδούπολη. Και ποιος δεν ξέρει τη μικρή ντενεκεδένια πολιτεία, εκεί στην άκρη του σκουπιδότοπου… Που την έφτιαξαν άδεια, σκουριασμένα, παλιά ντενεκεδάκια… που βρέθηκαν πεταμένα στη χωματερή χωρίς τίποτα δικό τους και είπαν:

-Δε φτιάχνουμε μια πολιτεία όπου να μένουμε μόνα μας και να ‘χουμε την ησυχία μας;

Το ‘παν και το ‘καναν. Και να τώρα η Ντενεκεδούπολη, με την πλατεία της, τα σπίτια της, το σχολείο της… και τους ντενεκεδένιους κατοίκους της με τα περίεργα ονόματα: Σαρδέλας, Μηλίτσα, Βουτυρένιος, Σοφός, Οκέι-μπαμ-μπαμ…

Ας πάρουμε όμως την ιστορία απ’ την αρχή. Στη μέση του κάμπου λοιπόν, μακριά απ’ τις πόλεις, υπάρχει η πιο μεγάλη αποθήκη που έχετε ποτέ φανταστεί. Χρειάζεται να περπατήσεις μισή ώρα για να κάνεις το γύρο της. Έχει μια ψηλή μάντρα με κολλημένα γυαλάκια πάνω της και μια μεγάλη πόρτα που τρίζει όταν μπαίνεις.

Μόλις μπεις, βλέπεις ένα μεγάλο διάδρομο κι άλλους μικρότερους δεξιά κι αριστερά. […] (Από την έκδοση)


"Ο κύριος Ουλτραμέρ", Εκδόσεις Καστανιώτη

Πέρσι το καλοκαίρι λοιπόν, εκεί που τα στάρια, τα κριθάρια και τα καλαμπόκια ήταν έτοιμα για θέρισμα… εκεί που οι ντομάτες και τ’ άλλα λαχανικά μεγάλωναν και ωρίμαζαν σιγά σιγά… εκεί που ντενεκεδάκια δούλευαν τραγουδώντας στα χωράφια τους… εκεί… έγινε η καταστροφή! Η πιο μεγάλη καταστροφή που γνώρισε ποτέ η Ντενεκεδούπολη!

…Ήταν, που λέτε, μεσημέρι, ο ήλιος έκαιγε, αλλά κάτι σύννεφα άρχισαν να ‘ρχονται απ’ το βορρά. Σε λίγη ώρα είχε μαυρίσει όλος ο ουρανός… Ένα αεράκι άρχισε να φυσά… Τα σύννεφα, πυκνά και μαύρα, λες κι ακουμπούσαν τα δέντρα και τ’ ανάγκαζαν να σκύψουν στη γη… Ο αέρας δυνάμωνε και σε λίγο άρχισαν οι αστραπές και οι βροντές… και το χαλάζι… μεγάλο σαν καρύδι. Το χαλάζι είναι που έκανε τη μεγαλύτερη ζημιά. Τα στάρια και τα κριθάρια τα τσάκισε, τα ‘σπασε κάτω στο χώμα. Τις ντομάτες, τις πιπεριές και τα’ άλλα ζαρζαβατικά τα κατέστρεψε. Το ίδιο και τα φρούτα. Μικρά κι άγουρα ακόμα, τα τίναξε απ’ τα κλαριά. Δεν έμεινε τίποτα όρθιο τίποτα!… Τίποτα!…". […] (Από την έκδοση)

Βραβεύσεις

  • 2005: Βραβείο Ανα­γνωστών (Εθνικό Κέντρο Βιβλίου – Σκάι 100,3) για το μυθιστόρημά της "Η μέθοδος της Ορλεάνης"

  • 2008: Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για τη συλλογή διηγημάτων "Φιλοδοξίες κήπου"

Πηγή: kaltsesrige.wordpress.com

Read Next

04 Νοε 2026

Με το παράξενο όνομα Αγκύλη Καθύπερθεν: Μια γκαλερί έκπληξη στο Κολωνάκι

Με όνομα που κρύβει πίσω του μια ιστορία της αρχαίας Αθήνας, η γκαλερί Upper Ankyle κλείνει έναν χρόνο ζωής και οι συνιδρυτές Βαγγέλης Τζολάκης και Τάνια Καπόγλου, μίλησαν στο "α" για την πορεία της.

04 Νοε 2026

Απόψε (04/11) στην TV: Η άνοδος και η πτώση ενός αδίστακτου βαρόνου

Ένας Κουβανός μετανάστης κατακτά τον υπόκοσμο του Μαϊάμι, αλλά η δίψα του για χρήμα και εξουσία απειλεί να καταστρέψει τα πάντα.

Περισσότερα από

Life

04 Νοε 2026

Ο Γιώργος Ζερβός έκανε επάγγελμα αυτό που αγαπούσε

Ο Γιώργος Ζερβός ετοίμασε και παρουσιάζει στις 13 Νοεμβρίου στο Gazarte, το νέο δίσκο του που έχει τίτλο "Καλύμνιον". Πριν από αυτό, μιλά στο "α".

04 Νοε 2026

Ο 'Υπηρέτης με Δύο Αφεντικά' Γιώργος Χρυσοστόμου απλά δε χάνεται στο Θέατρο Ιλίσια

Ο Γιώργος Χρυσοστόμου μεταμορφώνεται στον πιο απολαυστικό υπηρέτη και δίνει ένα υποκριτικό ρεσιτάλ.

03 Νοε 2026

Αεικίνητος Πασχάλης, επιστρέφει με νέο τραγούδι

Ο ζωντανός θρύλος της ελληνικής ποπ μουσικής συνεχίζει ακάθεκτος με νέο τραγούδι που έχει τίτλο "Στη ρωγμή".

03 Νοε 2026

O Juan Atkins θα παίζει πια techno στον παράδεισο

Υπήρξε ο πρώτος που χρησιμοποίησε για πρώτη φορά και επίσημα τον όρο "techno" θέλοντας να δώσει μια ακριβή περιγραφή της μουσικής αυτής.

03 Νοε 2026

Νέος σεφ στο Nolan o Τζον Σκοτίδας

Ο ταλαντούχος γευσιπλάστης Σκοτίδας φιλοδοξεί να φέρει στο Nolan και το νέο του σπίτι την οικειότητα των ελληνικών γεύσεων, την ακρίβεια των ασιατικών τεχνικών και την ελευθερία για πειραματισμό.

03 Νοε 2026

"Το Φράγμα": Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης σκηνοθετεί το παγκόσμιο θεατρικό αριστούργημα του Conor McPherson

Δημήτρης Λάλος, Μαριλίτα Λαμπροπούλου και Μιχάλης Οικονόμου πρωταγωνιστούν στο εμβληματικό έργο "The Weir", που ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Αθήνα.

03 Νοε 2026

Το Κογιότ που κυνηγά το Μπιπ-Μπιπ (και κάνει μηνύσεις στην Acme) είναι λόγος για να πας σινεμά

Μετά από δεκαετίες που γινόταν κομμάτια από βόμβες, κατεδαφιζόταν από δυναμίτες, παραμορφωνόταν από μαγνήτες, χτυπιόταν από ογκόλιθους, ποδοπατιόταν από τρένα, ξεγελιόταν από σήραγγες, εκτοξευόταν από ελατήρια, συνθλιβόταν από οδοστρωτήρες, συκοφαντημένος από αστοχίες, βασανισμένος από ελαστικά σχοινιά και ρουκέτες, μαχαιρωμένος πισώπλατα, εκτοξευμένος από πατίνια-ρουκέτες, αναποδογυρισμένος από μονόκυκλα, καταναλώνοντας χάπια σεισμού, εξαπατημένος από τεράστια λάστιχα και εκσφενδονισμένος με το κεφάλι από κάθε γκρεμό στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ, ο Wile E. Coyote (Ιδιοφυία) επιτέλους αντεπιτίθεται.

03 Νοε 2026

Για φαγητό και καφέ στα μουσεία και τα πολιτιστικά ιδρύματα της Αθήνας

Από ένα χαλαρό brunch μέχρι signature cocktails και γκουρμέ γεύματα ανάμεσα σε σπουδαία εκθέματα, ο πολιτισμός έχει τη γεύση της πόλης.

03 Νοε 2026

"Φτιαγμένος για Εκείνη": Έχει νόημα να πας σινεμά για τον Ολίβια Κόλμαν;

Καλλιτεχνικό δίδυμο, αλλά και παντρεμένοι μεταξύ τους, ο Αμερικανός Άλεξ Χιούστον Φίσερ και η Αυστραλέζα Έλινορ Γουίλσον νιώθουν οικεία αφηγούμενοι αστείες κινηματογραφικές ιστορίες φαντασίας.

03 Νοε 2026

Η Νένα Μεντή επιστρέφει για τρίτη χρονιά με το "Μια ζωή – Ο μονόλογος μιας μοδίστρας"

Η Νένα Μεντή επιστρέφει στο "Μια ζωή – Ο μονόλογος μιας μοδίστρας" του Πέτρου Ζούλια, που συνεχίζεται για τρίτη χρονιά στο Θέατρο Πτι Παλαί από 11 Νοεμβρίου.