Η θεατρική ομάδα «Ένας κόσμος του Κουτιού» αποτελείται από νέους καλλιτέχνες που φέρνουν το θέατρο κοντά στα παιδιά. Συγκεκριμένα, επισκέπτονται σπίτια, διαμερίσματα, σχολεία, νηπιαγωγεία, μουσεία, ιδρύματα, πλατείες, αλλά και νοσοκομεία, προσφέροντας στους μικρούς θεατές διασκέδαση και ψυχαγωγία. Τα μέλη της ομάδας, Μαρία Μπουράνη, Μίνα Καθέρη και Κοσμάς Χατζής, μάς μίλησαν για τις δράσεις τους, τη σημασία τού να έρχεται η τέχνη κοντά στα παιδιά, αλλά και τον τρόπο που αντιμετωπίζουν οι μικροί θεατές το παιδικό θέατρο στην εποχή του ίντερνετ και της τεχνολογίας.
Πώς προέκυψε η ιδέα για την ομάδα «Ένας Κόσμος του Κουτιού»;
Εμείς, στον Κόσμο του Κουτιού, είμαστε μια παρέα νέων καλλιτεχνών που έχουμε ενώσει τις γνώσεις μας γύρω από το θέατρο, τις δυνάμεις μας και τα ταλέντα μας για να προσφέρουμε στα παιδιά έναν πιο καλλιτεχνικό τρόπο διασκέδασης που συνδυάζει την γνώση με την ψυχαγωγία. Αυτή η ιδέα είναι ένας συνδυασμός της προηγούμενης καλλιτεχνικής μας δραστηριότητας στο χώρο του θεάτρου -ο καθένας με τις δικές του δραστηριότητες- και της πολύχρονης εμπειρίας μας στην εμψύχωση παιδιών σε εκδηλώσεις και παιδικά πάρτυ. Η θεατρική προσέγγιση της εμψύχωσης των παιδιών,με όχημα το θεατρικό παιχνίδι, προέκυψε από την διαπίστωση ότι ο εμψυχωτής μπορεί να προτείνει κάτι πιο δημιουργικό από την απλή πρόταση και οργάνωση ενός παιχνιδιού το οποίο τα παιδιά μπορούν να παίξουν και μόνα τους. Η ιδέα του "βλέπω μια παράσταση και συμμετέχω σ΄αυτή" είναι για μας μια ενδιαφέρουσα διαδικασία για τα παιδιά, που οξύνει τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους.
Ο Ισπανός θεατρικός συγγραφέας Λόπε ντε Βέγα του 16ου αιώνα έλεγε ότι «το θέατρο δεν χρειάζεται τίποτα περισσότερο από τρία σανίδια, δύο πρόσωπα κι ένα πάθος». Από την εμπειρία σας, τι εμπόδια και τι προκλήσεις υπάρχουν σε μια παράσταση «περιπλανόμενου» θιάσου συγκριτικά με μια παράσταση επάνω στη σκηνή;
Ως «περιπλανόμενος θίασος», τη μαγεία της θεατρικής σκηνής καλούμαστε να την προσδώσουμε με τα εκφραστικά μας μέσα.
Η δυσκολία της διεξαγωγής της είναι η ίδια η πρόκληση τού να προσαρμόσουμε το περιβάλλον και την ατμόσφαιρα που θέλουμε να μοιραστούμε σε οποιοδήποτε χώρο. Δε χρησιμοποιούμε φωτισμούς. Αλλάζουμε πολύ γρήγορα κοστούμια και χαρακτήρες, υποβάλλουμε με μουσική οποιαδήποτε σκηνή του έργου αλλά το σημαντικότερο είναι ότι τη μαγεία της θεατρικής σκηνής καλούμαστε να την προσδώσουμε με τα εκφραστικά μας μέσα.
Τι έργα έχετε ανεβάσει μέχρι τώρα και με τι κριτήρια τα επιλέγετε;
Τα έργα με τα οποία καταπιανόμαστε είναι κυρίως πρωτότυπες ιδέες που γράφονται, δουλεύονται και παρουσιάζονται στα παιδιά, αλλά και ιστορίες γνωστές και αγαπημένες που διασκευάζονται και προσαρμόζονται ανάλογα. Μεγάλοι και γνωστοί παραμυθάδες μας «καθοδηγούν» και με σεβασμό προς το πρωτότυπο έργο και τα μηνύματά του, προκύπτει ένα καινούργιο για να παίξουμε με τα παιδιά. Δημιουργούμε ιδιαίτερους θεατρικούς χαρακτήρες και μας συγκινεί ο τρόπος που τα παιδιά τους υποδέχονται, πραγματικά τους αγκαλιάζουν! Επιπλέον, γράφονται και δρώμενα κατά παραγγελία, ανάλογα με το τι αρέσει στα παιδιά και τι θα ήθελαν να δουν. Ακόμα, τα μαθήματα της διδακτέας ύλης, όπως η μυθολογία και οι επιστήμες, αποτελούν πηγή έμπνευσης και τα συγκεκριμένα προγράμματα γίνονται ευρύτερα αποδεκτά.
Οι παραστάσεις εκτός θεατρικής σκηνής δίνουν τη δυνατότητα για μεγαλύτερη διάδραση με τα παιδιά;
Η διάδραση στο θέατρο είναι για τα παιδιά σα μικρές ενέσεις φαντασίας, δημιουργικότητας και αυτοπεποίθησης.
Το θέατρο χρειάζεται τα απολύτως απαραίτητα και, φυσικά, ένα θεατή για να βλέπει και να μετέχει. Κι επειδή οι πιο μεγάλες αλήθειες μπορούν να περάσουν στο υποσυνείδητο του θεατή χωρίς εκείνος να ακούσει ούτε μία λέξη, ουσιαστικά χρησιμοποιούμε τα εργαλεία του θεάτρου για να γνωρίσουμε τέτοιου είδους αλήθειες ή γνώσεις στα παιδιά. Μ' αυτόν τον τρόπο, οι μικροί θεατές έρχονται πιο κοντά στο θέμα -αφού δεν υπάρχει ο κίνδυνος διδακτισμού- και τους είναι πιο εύκολο να μπουν μέσα στην ιστορία και να γίνουν οι ίδιοι υπεύθυνοι για την έκβασή της. Η διάδραση στο θέατρο είναι για τα παιδιά σα μικρές ενέσεις φαντασίας, δημιουργικότητας και αυτοπεποίθησης.
Εκτός από χώρους όπως νηπιαγωγεία, σχολεία, μουσεία και πλατείες, έχετε ανεβάσει παραστάσεις και σε νοσοκομεία και ιδρύματα, όπου τα παιδιά δεν μπορούσαν, εκ των πραγμάτων, να μετακινηθούν για να παρακολουθήσουν θέατρο. Πώς ήταν αυτή η εμπειρία και πόσο διαφορετική ήταν η αντίδραση εκείνων των παιδιών;
Τα παιχνίδια σε ανοιχτούς χώρους, αλλά και σε χώρους φιλοξενίας παιδιών, έχουν πάντα τον ίδιο στόχο. Την αληθινή διασκέδαση των παιδιών. Κάθε φορά για εμάς είναι μοναδική, παίζοντας καταθέτουμε τον εαυτό μας. Όλα τα παιδιά χαίρονται το ίδιο, όπου και αν βρίσκονται. Τα μάτια τους έχουν πάντα την ίδια λάμψη. Η θεατρική έκφραση, ειδικά όταν αυτή προκύπτει μέσα από το παιχνίδι, είναι το βάλσαμο της ψυχής. «Κάνε ένα παιδί να χαρεί και όλα θα πάνε καλά» λένε και εμείς το ασπαζόμαστε απόλυτα.
Πόσο δεκτικά και εξοικειωμένα βλέπετε τα σημερινά παιδιά με το θέατρο, δεδομένου ότι τα περισσότερα είναι απορροφημένα από το ίντερνετ και την τεχνολογία από πολύ μικρή ηλικία;
Κάθε μάθημα που "διαβάζουν" τα παιδιά στο σχολείο μπορεί να διδαχθεί (και) μέσα από τις τέχνες.
Τα παιδιά παρακολουθούν θέατρο και αυτό φαίνεται από τον αριθμό των αξιόλογων παιδικών παραστάσεων που ανεβαίνουν συνεχώς κάθε χρόνο. Σημαντικό ρόλο σε αυτό παίζουν, φυσικά, και οι γονείς, αλλά και οι εκπαιδευτικοί. Όλα χρειάζονται, αλλά με μέτρο και προσοχή. Το ίντερνετ και γενικότερα η τεχνολογία δεν μπορεί εύκολα να εκτοπίσει την ανάγκη της αληθινής ψυχαγωγίας. Το θέατρο είναι το μέσο για να αποδράσει το μυαλό και η ψυχή από την καθημερινότητα. Η επαφή του παιδιού με τον ηθοποιό και την σκηνή, αυτή η ιδιαίτερη αίσθηση που νιώθεις όταν χαμηλώνουν τα φώτα και ανοίγει η αυλαία, δεν συγκρίνεται με τίποτα.
Ωστόσο, τι εξακολουθεί να τους προσφέρει το θέατρο που δύσκολα μπορεί να τους προσφέρει άλλη μορφή εκπαίδευσης ή ψυχαγωγίας;
Το ότι, όπως όλες οι μορφές τέχνης, μπορεί να συνδυάσει την ψυχαγωγία, την αισθητική απόλαυση και ανάταση με την παιδαγωγική διαδικασία.
Τέλος, γιατί είναι σημαντικό γονείς και εκπαιδευτικοί να «προσκαλούν» την τέχνη και το εκπαιδευτικό παιχνίδι στον χώρο των παιδιών τους;
Κάθε μάθημα που "διαβάζουν" τα παιδιά στο σχολείο μπορεί να διδαχθεί μέσα από τις τέχνες. Αυτή είναι και η βασική θεωρία της παιδαγωγικής προσέγγισης του θεάτρου και του θεατρικού παιχνιδιού. Η τέχνη μπορεί να προσφέρει μία εσωτερική εμπειρία η οποία μπορεί να έχει τέτοια δυναμική που να εξασφαλίσει τη γνώση στον άνθρωπο όχι μόνο σε νοητικό επίπεδο αλλά ακόμη και σε κυτταρικό. Φανταστείτε αν αυτό ξεκινήσει από την τόσο δεκτική παιδική ηλικία και πόσο διαφορετικά θα αφομοίωναν έννοιες και όρους αν τα μαθήματα διδάσκονταν και μέσω της τέχνης.
Photo credits: Στέλιος Βλασσόπουλος
Ένας Κόσμος του Κουτιού: Τηλ. Μαρίας Μπουράνη 6978 - 292451
