Στην Ελλάδα ο καύσωνας και οι υψηλές θερμοκρασίες γενικά είναι συνηθισμένα φαινόμενα. Το γεγονός, όμως, ότι κάθε χρόνο αναφέρονται δεκάδες περιστατικά νοσηλειών λόγω θερμοπληξίας φανερώνει ότι δεν υπάρχει ακόμα η κατάλληλη ενημέρωση. Για να παραμείνεις ασφαλής και να προστατεύσεις τον οργανισμό σου, συγκεντρώσαμε όλα όσα πρέπει να γνωρίζεις.
Τι είναι ο καύσωνας και πώς σε επηρεάζει;
Ως καύσωνας ορίζεται η περίοδος του καλοκαιριού όπου η θερμοκρασία ανεβαίνει πολύ υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της εποχής. Όταν οι υψηλές αυτές θερμοκρασίες συνδυάζονται με αυξημένα επίπεδα υγρασίας, το φαινόμενο γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνο, καθώς ο οργανισμός δυσκολεύεται να αποβάλει τη ζέστη.
Για να λειτουργεί σωστά το σώμα σου, πρέπει να διατηρεί στο εσωτερικό του μια σταθερή θερμοκρασία. Όταν αυτή αυξάνεται, το σώμα προσπαθεί να αποβάλει την περίσσεια θερμότητα κυρίως μέσω του ιδρώτα. Σε περιπτώσεις υπερβολικής ζέστης, όμως, αυτός ο μηχανισμός δεν επαρκεί, με αποτέλεσμα η άνοδος της εσωτερικής θερμοκρασίας να απειλεί με σοβαρές βλάβες τον εγκέφαλο και άλλα ζωτικά όργανα.
Ποια νοσήματα προκαλούνται από την έκθεση στη ζέστη;
Η παρατεταμένη έκθεση στις συνθήκες του καύσωνα μπορεί να σου προκαλέσει δύο κύριες και πολύ σοβαρές παθήσεις:
-
Ηλίαση (Θερμική εξάντληση): Η άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος και η απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών προκαλούν έντονη αδιαθεσία, αδυναμία, λιποθυμικές τάσεις (υπόταση), κεφαλαλγία, ζάλη, μυϊκές κράμπες, έντονη δίψα, ταχυκαρδία και εφίδρωση με κρύο δέρμα.
-
Θερμοπληξία: Αν τα συμπτώματα της ηλίασης δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, η κατάσταση εξελίσσεται σε θερμοπληξία. Εδώ πλέον παρατηρείται μεγάλη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος (≥ 40°C έως 41°C), καθώς και απώλεια συνείδησης, σύγχυση ή αποπροσανατολισμός.
Ποιοι άνθρωποι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο;
Από τις αυξημένες θερμοκρασίες κινδυνεύουν περισσότερο οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και όσοι πάσχουν από χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα (όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια).
Ωστόσο, κίνδυνο διατρέχεις ακόμα και εσύ που είσαι νεότερος ή υγιής, με τον κίνδυνο να αυξάνεται κατακόρυφα όταν συντρέχουν οι παρακάτω παράγοντες:
-
Όταν αθλείσαι ή εκτελείς έντονες σωματικές εργασίες τις ώρες του καύσωνα.
-
Όταν υπάρχει παχυσαρκία.
-
Όταν δεν προσλαμβάνεις αρκετά υγρά ή καταναλώνεις αλκοόλ.
-
Όταν γίνεται χρήση φαρμάκων που προκαλούν απώλεια υγρών (π.χ. διουρητικά).
Τρόποι προστασίας: Πώς θα θωρακίσεις την καθημερινότητά σου
Η πρόληψη είναι η καλύτερη ασπίδα προστασίας. Ακολούθησε πιστά τις παρακάτω οδηγίες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας:
-
Απόφυγε την έκθεση στον ήλιο: Μείωσε τις άσκοπες μετακινήσεις, απόφυγε την ηλιοθεραπεία και παράμεινε σε δροσερούς, κλιματιζόμενους χώρους, μακριά από σημεία όπου επικρατεί συνωστισμός.
-
Τροποποίησε τη δραστηριότητά σου: Αναβάλλε την εργασία ή την άσκηση σε εξωτερικούς χώρους.
-
Ντύσου έξυπνα: Φόρεσε άνετα, ελαφριά και ανοιχτόχρωμα ρούχα. Μην ξεχνάς ποτέ το καπέλο και τα γυάλια ηλίου σου.
-
Ενυδατώσου σωστά: Φρόντισε να πίνεις άφθονο νερό και φυσικούς χυμούς φρούτων. Αντίθετα, απόφυγε το αλκοόλ και τα βαριά, λιπαρά γεύματα, προτιμώντας μικρά, ελαφριά γεύματα με φρούτα και λαχανικά.
-
Δράσε άμεσα στην πρώτη αδιαθεσία: Αν νιώσεις το παραμικρό σύμπτωμα, κατάφυγε αμέσως σε κλιματιζόμενο χώρο, πιες υγρά, κάνε ένα χλιαρό ντους ή τοποθέτησε υγρά επιθέματα στο κεφάλι και τον λαιμό σου.
-
Δείξε κοινωνική ευαισθησία: Μερίμνησε για τους ηλικιωμένους που ζουν μόνοι τους σε γειτονικά σπίτια. Βεβαιώσου ότι έχουν επικοινωνία και πρόσβαση σε δροσερό περιβάλλον – το ενδιαφέρον σου μπορεί να σώσει μια ζωή.
Τι ισχύει αν είσαι ασθενής με αναπνευστικά προβλήματα;
Αν πάσχεις από αναπνευστικά προβλήματα, όπως άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), διατρέχεις επιπλέον κίνδυνο. Είναι ζωτικής σημασίας να ακολουθείς πιστά την καθημερινή σου φαρμακευτική αγωγή και να είσαι σε ανοιχτή γραμμή με τον γιατρό σου. Ζήτησέ του εκ των προτέρων ειδικές οδηγίες για το τι πρέπει να κάνεις σε περίπτωση που αναπτύξεις συμπτώματα όπως αυξημένη δύσπνοια ή βήχα κατά τη διάρκεια του καύσωνα.
