Η απόφαση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής να ανεβάσει τη "Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ" του Σοστακόβιτς τον Μάιο του 2019 είχε τύχει καθολικής επιδοκιμασίας. Η συγκεκριμένη όπερα του σπουδαίου συνθέτη είναι συνυφασμένη με μία από τις πιο συγκλονιστικές περιπτώσεις λογοκρισίας, αλλά και παγκόσμιας αναγνώρισης στην ιστορία της μουσικής: το έργο έχει αναχθεί στις μέρες μας σε απόλυτο λυρικό blockbuster! Έπειτα από τεσσεράμισι χρόνια, η όμορφη παραγωγή που σκηνοθέτησε η Φανί Αρντάν, αφήνοντας δυνατές εντυπώσεις, επανέρχεται για 6 παραστάσεις (21, 24, 27, 31 Οκτωβρίου και 5, 9 Νοεμβρίου) στην Αίθουσα "Σταύρος Νιάρχος" του ΚΠΙΣΝ.
Βασισμένη σε νουβέλα του Νικολάι Λεσκόφ, η υπόθεση αφορά την Κατερίνα Ισμαήλοβα, σύζυγο του ευκατάστατου εμπόρου Ζινόβι, η οποία νιώθει παραμελημένη και εγκλωβισμένη στο γάμο της. Ερωτεύεται τον Σεργκέι, έναν από τους εργάτες του αγροκτήματός της και για χάρη του φτάνει ως το φόνο του αυταρχικού πεθερού της Μπόρις και του συζύγου της. Η Κατερίνα παντρεύεται τον αγαπημένο της, όμως οι φόνοι αποκαλύπτονται και το ζευγάρι συλλαμβάνεται. Στο δρόμο για τη Σιβηρία, η Κατερίνα φιλονικεί με μια νέα υποψήφια ερωμένη του Σεργκέι και παρασύρεται μαζί της από τα παγωμένα νερά ενός ποταμού.
Ο Σοστακόβιτς ασχολείται εν προκειμένω με τη θέση της γυναίκας στην προεπαναστατική/τσαρική επαρχιακή Ρωσία, σατιρίζοντας, ταυτόχρονα, με μεγάλη οξυδέρκεια θεσμούς της εποχής, όπως η εκκλησία και η αστυνομία. Το έργο έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από το κοινό ήδη από το αρχικό του ανέβασμα στο Λένινγκραντ (1934) και καταγράφηκε ως η σημαντικότερη όπερα της νεαρής ακόμη σοβιετικής περιόδου. Η άμεση, συμπυκνωμένη μουσική γλώσσα του συνθέτη και οι ευθείες αναφορές στο σεξ και την απροκάλυπτη βία προσέδιδαν έναν πρωτόγνωρο για το λυρικό θέατρο ρεαλισμό.
Όταν ο Στάλιν είδε το έργο στη Μόσχα το 1936, αποχώρησε σοκαρισμένος πριν το τέλος της παράστασης. Με την έγκρισή του, δημοσιεύτηκε δύο μέρες αργότερα στην "Πράβντα" ένα ανυπόγραφο άρθρο-καταπέλτης, το οποίο καταδίκαζε τη μουσική ως "φορμαλιστική", "μικροαστική", "τραχιά", "χυδαία". Ο 30χρονος τότε συνθέτης περιέπεσε σε δυσμένεια, ενώ η σχέση του με την όπερα κατέστη έκτοτε προβληματική. Μετά το θάνατο του Στάλιν, ο Σοστακόβιτς ξαναδούλεψε το έργο, αλλά και η νέα εκδοχή απαγορεύτηκε μέχρι το 1963. Δεκαοχτώ χρόνια μετά την αποκατάσταση, σκηνική παρουσίαση και ηχογράφησή της στη Δύση, η αρχική εκδοχή ακούστηκε στη Ρωσία μόλις το 1996, χρονιά που δόθηκε και η… πανελλήνια πρώτη στα Ολύμπια, σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου.
Διάβασε περισσότερα στο athinorama.gr
