Πριν από 101 χρόνια, δύο γυναίκες μοιράστηκαν ένα τρυφερό φιλί σε μια από τις επικών διαστάσεων σκηνές του "Manslaughter" (Σεσίλ Μπ. ΝτεΜιλ). Το στιγμιότυπο βρίσκεται στα εναρκτήρια 10’ της ταινίας περίπου, ωστόσο συμβαίνει τόσο φευγαλέα ώστε δεν είναι απίθανο να περάσει απαρατήρητο. Η ιστορία πάντως είχε γραφτεί, αφού αυτή ήταν η πρώτη φορά που άτομα του ίδιου φύλου απεικονίζονταν να φιλιούνται στη μεγάλη οθόνη. Έναν αιώνα και κάτι μετά, τα πράγματα στον κινηματογράφο έχουν αλλάξει ραγδαία ως προς τις queer αναπαραστάσεις, με τις ταινίες που περιστρέφονται γύρω από την LGBTQI+ κοινότητα και τα βιώματα που τη διατρέχουν, να βρίσκονται στο προσκήνιο του arthouse αλλά και του εμπορικού σινεμά, διαμορφώνοντας το πνεύμα της ποπ κουλτούρας.
Όμως, τι αντιλαμβανόμαστε ως queer (κουήρ) κινηματογράφο; Με έναν απλό πλην κατατοπιστικό τρόπο, θα μπορούσαμε να πούμε πως το queer σινεμά αφορά τις ταινίες ανεξαρτήτως είδους οι οποίες αμφισβητούν την ολική επικράτηση της στρέιτ σεξουαλικότητας, απεικονίζοντας ανθρώπινες σχέσεις που καλύπτουν όλες τις έννοιες φύλου και άρα απορρίπτουν τις επιταγές της ετεροκανονικότητας. Πρόκειται για μια δυναμική κινηματογραφική κατηγορία η οποία διαρκώς εμπλουτίζεται και σμιλεύεται, αγνοώντας τα όποια αισθητικά ή υφολογικά καλούπια. Επιπλέον, όπως γράφουν οι Καρλ Σουνόβερ και Ρόζαλιντ Γκαλτ ("Queer cinema in the world"), το σμίξιμο του κινηματογράφου και του queerness προσφέρει τη δυνατότητα να κατασκευαστούν νέοι κόσμοι, όπου οι κυρίαρχες συμβάσεις ανατρέπονται για χάρη του πρωτοφανούς και του απρόβλεπτου. Ακόμα πιο απλά, επικαλούμενοι το πνεύμα της Σούζαν Σόνταγκ ("Notes on camp"), σε έναν ετεροκανονικό πατριαρχικό κόσμο το queer είναι το αντίθετο των πάντων.
Μέχρι στιγμής ο 21ος αιώνας έχει αποδειχθεί τρομερά παραγωγικός όσον αφορά το queer σινεμά. Ακόμα και με μια γρήγορη ματιά στους τίτλους της παρακάτω λίστας, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως τα τελευταία 23 χρόνια μαζί με τον queer κινηματογράφο εξελίσσονταν οι ίδιες οι (δυτικές κυρίως) κοινωνίες. Διότι αν μη τι άλλο, υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές ανάμεσα στην εποχή όπου επικρατούσε σάλος γιατί μια Χολιγουντιανή ταινία αφορούσε έναν ομοφυλοφιλικό έρωτα, σε σχέση με σήμερα που η έκθεση στο queerness είναι κάτι το αυτονόητο. Σαφώς, κάθε πολιτισμικό φαινόμενο συνοδεύεται από τις αντιφάσεις και τα ελαττώματά του. Ωστόσο, δε χωρά αμφιβολία πως σήμερα ο queer κινηματογράφος είναι πιο ορατός από ποτέ.
Για να τιμήσουμε, λοιπόν, αυτήν την άνθιση και καθώς διανύουμε το Pride Month, επιλέξαμε παρακάτω τις καλύτερες queer ταινίες του 21ου αιώνα.
Οι 15 καλύτερες queer ταινίες του 21ου αιώνα:
15. "Joyland" (Σαΐμ Σαντίκ, 2022)
Ο μικρότερος γιος μιας παραδοσιακής πακιστανικής οικογένειας πιάνει δουλειά ως χορευτής στο σόου μιας τρανς, την οποία και ερωτεύεται. Ξεπερνώντας τα μελοδραματικά προσκόμματα, η ιστορία ενός απαγορευμένου έρωτα ακτινογραφεί διεισδυτικά την πατριαρχική ασιατική/μουσουλμανική πραγματικότητα και τα ανίκητα κοινωνικά ταμπού της. Απαγορευμένη στη χώρα της, απέσπασε τον Queer Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών. Διαβάστε την αναλυτική κριτική του "α" εδώ.
14. "Του Θεού η Χώρα" (Φράνσις Λι, 2017)
Μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο του πατέρα του ο νεαρός Τζόνι φροντίζει την οικογενειακή φάρμα στο Γιόρκσαϊρ της Βορειοανατολικής Αγγλίας. Ξεδίνει στην τοπική παμπ και αναζητά περιστασιακό σεξ, μέχρι που η άφιξη ενός Ρουμάνου μετανάστη ως εποχικού εργάτη δίνει καινούργιο νόημα στην καθημερινότητά του. Φεστιβαλικά πολυβραβευμένο (Βερολίνο, Σάντανς, Τορόντο, Σικάγο, Εδιμβούργο) και υποψήφιο για BAFTA δράμα, το οποίο συνδυάζει μια σκληρή μα συγκινητική ερωτική ιστορία και μια πολιτικά εύστοχη παραβολή πάνω στη μετα-Brexit Βρετανία. Διαβάστε την αναλυτική κριτική του "α" εδώ.
13. "Μια Φανταστική Γυναίκα" (Σεμπαστιάν Λέλιο, 2017)
Η Μαρίνα είναι μια τρανς που δουλεύει ως σερβιτόρα και τραγουδίστρια σε κλαμπ. Μετά τον ξαφνικό θάνατο του συντρόφου της θα βρεθεί αντιμέτωπη τόσο με την εχθρική αντιμετώπιση της οικογένειάς του όσο και με τη συνολική κοινωνική προκατάληψη. Εκείνη όμως είναι αποφασισμένη να αντιδράσει. Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας και βραβείο σεναρίου στο Βερολίνο για το ζωντανό, αλμοδοβαρικό πορτρέτο μιας ατρόμητης γυναίκας. Από τον Χιλιανό σκηνοθέτη της "Gloria", με ένα ερμηνευτικό ρεσιτάλ από την ασυγκράτητη Ντανιέλα Βέγκα. Διαβάστε την αναλυτική κριτική του "α" εδώ.
Δείτε περισσότερα στο athinorama.gr
