Οι μπότες Dr. Martens μετράνε πάνω από πενήντα και χρόνια ζωής, έχουν φορεθεί από Βρετανούς αστυνομικούς, skinheads αντιδραστικούς, φανατικούς της punk μουσικής και του ποδοσφαίρου, διάσημους όπως ο Ρόμπερτ Πάτινσον και η Τζέσικα Άλμπα αλλά και σύμβολα θρησκευτικής εξουσίας. Ο πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β΄ και ο Δαλάι Λάμα έκαναν ειδική παραγγελία τις DMs (Ντι Εμ τους) για χρόνια.
Στην αρχή δεν ήταν τίποτε άλλο από μια γερμανική, ανατομική μπότα. Ο 25χρονος γιατρός του γερμανικού στρατού Dr. Κlaus Maertens μετά από ένα ατύχημα που είχε κάνοντας σκι στις Βαυαρικές Άλπεις κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, συνεργάστηκε με τον μηχανολόγο μηχανικό Herbert Funck έτσι ώστε να κατασκευάσουν ένα παπούτσι με αερόσολα για να ανακουφίσει τον πόνο του σπασμένου ποδιού του. Αυτό ήταν. Το καλούπι των σταθερών βημάτων στην γη είχε μόλις φαμπρικαριστεί. Οι πρώτοι που αναγνώρισαν την πρακτικότητα αυτού του χοντροκομμένα καλοφτιαγμένου υποδήματος ήταν οι εργάτες της βαριάς βιομηχανίας. Το 1960 ο γιατρός Maertens πούλησε την ιδέα της ανατομικότητας στην Βρετανική εταιρία Griggs, η οποία πρόσθεσε το χαρακτηριστικό κίτρινο γαζί στην σόλα και έβγαλε στην παραγωγή τις πρώτες μαύρες και βυσσινί δερμάτινες μπότες. Όποιος ήθελε μπορούσε πλέον να πετάει στα σύννεφα, οι Dr. Martens συνοδεύονταν εμπορικά από την λέξη AirWair.
Μπορεί να έφταιγε το σκληροτράχηλο της εμφάνισής τους, μπορεί η γερμανική καταγωγή τους, ίσως ακόμα το ότι απέπνεαν στρατιωτική πειθαρχία, οι μπότες υιοθετήθηκαν με μιας από τους Άγγλους skinhead της δεκαετίας του 60. Τις συνδύασαν με στενό τζιν (σωλήνα) και bomber jacket. Την επόμενη δεκαετία η punk σκηνή τις στόλισε με αλυσίδες και οι ποδοσφαιρόφιλοι τις έβαψαν με τα χρώματα της ομάδας τους. Κι ενώ τα υπόγεια ρεύματα της κουλτούρας τσαλαβουτούσαν με περιέργεια στα λασπόνερα φορώντας Dr. Martens στα πόδια, οι Βρετανική αστυνομία έφερε τις μπότες στο φως της ημέρας εντάσσοντάς τες στην καθημερινή στολή της. Στα 80s οι Madness και οι Cure, δύο συγκροτήματα ταυτόσημα της ιδιοσυγκρασιακής αυτής δεκαετίας, ενστερνίστηκαν την αυθάδικη επικουρία των Dr. Μartens για να έρθουν τα 90s και οι δύο γιαπωνέζοι σχεδιαστές μόδας ο Yohji Yamamoto και η Rei Kawakubo να περπατήσουν τις «αναρχικές» μπότες στην πασαρέλα. Το 2009 ο Γάλλος σχεδιαστής Jean Paul Gaultier επανέφερε την πιο μεγαλοπρεπή, αυτή που καλύπτει ολόκληρη την γάμπα, την 40τρυπη εκδοχή των μποτών στην χειμωνιάτικη κολεξιόν του. Εν τω μεταξύ ο πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β΄ είχε αδυναμία στις λευκές, 16τρυπες Dr. Μartens, οι οποίες φτάνανε σε αυτόν, κομμένες και ραμμένες στα μέτρα του.
Μια τεχνολογική ανακάλυψη που γεννήθηκε στο μυαλό του Dr. Κlaus Maerten κατάφερε να δημιουργήσει σχολή στο στυλ και από βοήθημα να γίνει φετίχ. Οι Dr. Martens είναι οι μόνες μπότες που η φθορά τους πάει πολύ. Γι’ αυτό ίσως και αντέχουν.
Μια τεχνολογική ανακάλυψη που γεννήθηκε στο μυαλό του Dr. Κlaus Maerten κατάφερε να δημιουργήσει σχολή στο στυλ και από βοήθημα να γίνει φετίχ. Οι Dr. Martens είναι οι μόνες μπότες που η φθορά τους πάει πολύ. Γι’ αυτό ίσως και αντέχουν.
Αντέχουν, όμως; Ή πιο σωστά, τι έχει αλλάξει και όλοι παραπονιούνται ότι τα αθάνατα αυτά, «σκυλιά» όπως συνήθιζαν να χαρακτηρίζονται παπούτσια, πλέον χαλάνε; «Πώς γίνεται τα 170 δολαρίων Dr.Martens, που αγόρασα έξι μήνες μόλις πριν, να έχουν ήδη διαλυθεί;» Αυτή η ερώτηση αναγνώστη στη στήλη της εφημερίδας Guardian, όπου φιλοξενούνται προβλήματα και απορίες καταναλωτών, ήταν η αρχή του κακού. Ακολούθησε καταιγισμός μέιλ με αντίστοιχα παράπονα περί της πτώσης της ποιότητας της θρυλικής μάρκας παπουτσιών, αποδεικνύοντας τη συναισθηματική σύνδεση των μποτών αυτών με τον κόσμο.
«Δεν πρόλαβαν να περάσουν 8 μήνες από την αγορά των cherry red μποτών μου και αποκόλλησε η σόλα» γράφει μία γυναίκα, ενώ ένα άλλο σχόλιο συμπληρώνει: «Αγόρασα τα limited edition Lazy Oaf X boots των 180 λιρών και σε ένα τρίμηνο χάλασαν. Έχω ζευγάρια Dr. M που έχουν κρατήσει μια ολόκληρη δεκαετία. Τι γίνεται;».
Ιδού, λοιπόν, τι έχει συμβεί. Ενώ συνεχίζει να αναγράφεται η ετικέτα «made in England» στα Dr Martens, τα εργοστάσια της εταιρείας στην Αγγλία έχουν κλείσει, με αποτέλεσμα μόνο το 2% των παπουτσιών που πωλούνται στην παγκόσμια αγορά κατασκευάζονται εκεί. Τα υπόλοιπα προέρχονται από την Ασία, κάτι που δεν μας κάνει να πέφτουμε κι από τα σύννεφα, μιας και αυτό είναι γνωστό σαν είδηση από το 2004.
Σύμφωνα με τον Kenny Wilson, διευθυντή παραγωγής της εταιρείας, μόνο το 0,5% από τα 11 εκατομμύρια ζευγάρια που παράγονται κάθε χρόνο αποδεικνύονται ελαττωματικά, ενώ ξεκαθαρίζει ότι τα υλικά παραμένουν τα ίδια και η παραγωγή ακολουθεί τα ίδια υψηλά κριτήρια που ισχύουν από τον Απρίλιο του 1960 όταν και κατασκευάστηκε το πρώτο ζευγάρι. Κάποιοι από τους διαμαρτυρόμενους, από την άλλη, δεν εστιάζουν το πρόβλημα στην Κίνα αλλά στους νέους ιδιοκτήτες. Εδώ και πέντε χρόνια τα Dr. Martens τα οποία ανήκαν στην οικογένεια Griggs, εξαγοράστηκαν από τον όμιλο της Permira, έναν επιχειρηματικό κολοσσό αξίας 30 δισεκατομμυρίων λιρών, αντί του ποσού των 300 εκατομμυρίων λιρών.
Η νέα εποχή στην οικονομία και η συνεχής εξαγορά εταιριών από κολοσσούς έχει ενδεχομένως αντίκτυπο και στα ίδια τα προϊόντα. Ακόμα και στις «απέθαντες» Dr. M.
