Της Χριστίνας Κατσαντώνη
Το 1954 η Μέριλιν Μονρόε ρωτήθηκε τι φορά όταν κοιμάται και απάντησε: «Πέντε σταγόνες του Σανέλ Νούμερο 5». Εξήντα περίπου χρόνια μετά, περίπου έναν αιώνα μετά τη δημιουργία του, κάθε 30 δευτερόλεπτα, κάπου στον κόσμο πωλείται ένα μπουκαλάκι Σανέλ Νο5. Αρωμα κλασικό, όσο και θρυλικό, πoυ σηματόδησε τη γοητεία κλεισμένη σε ένα μπουκάλι.
Μέχρι την εμφάνιση του θρυλικού αρώματος (το 1920), οι αξιοπρεπείς γυναίκες μύριζαν σαν ολάνθιστους κήπους, φορώντας αποκλειστικά αρώματα λουλουδιών. Οι πιο βαριές μυρωδιές θεωρούνταν κατάλληλες μόνο για γυναίκες χαμηλότερης κοινωνικής τάξης ή πόρνες. Η Γκαμπριέλ -Κοκό- Σανέλ σκέφτηκε ότι η χρονική περίοδος ήταν κατάλληλη για ένα άρωμα μοντέρνο και απελευθερωτικό, κι ο Ρωσογάλλος χημικός και αρωματοποιός Ερνέστ Μπο, ανέλαβε την ευθύνη να το υλοποιήσει. Η Σανέλ ήθελε κάτι καινούριο και έντονο. Ο Μπο εμπνεύστηκε από την καθαρότητα του παγωμένου τοπίου της βόρειας Ρωσίας (όπου είχε υπηρετήσει στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο). Χρησιμοποίησε ως βάση γιασεμί και τριαντάφυλλο, τα οποία ανέμιξε με αλδεΰδες, που του έδωσαν μια αίσθηση χειμωνιάτικης καθαρότητας και αισθησιασμού.
Γιατί Νούμερο 5;
Διαθέτει -κατά πάσα πιθανότητα- το διασημότερο όνομα στην ιστορία των αρωμάτων. Που στην ουσία δεν είναι καν όνομα, αλλά ένας απλώς αριθμός: νούμερο πέντε. Το πέντε ήταν ο αγαπημένος αριθμός της Σανέλ, είχε ιδιαίτερη σημασία γι' αυτήν από την εποχή που μεγάλωνε -από τα 12 μέχρι τα 18 της- υπό την επίβλεψη καλογριών σε ορφανοτροφείο. Κάθε φορά που πήγαινε στον καθεδρικό για την προσευχή, περνούσε από πέντε διαφορετικά μονοπάτια, «πνιγμένα» από ένα είδος τριαντάφυλλου με πέντε πέταλα. Το πέντε απέκτησε στο μυαλό της σχεδόν μυστικιστική σημασία.
Το 1920, όταν η μαντάμ πια -στα 37 της χρόνια- Σανέλ ζήτησε από τον αρωματοποιό της ένα καινούριο, μοντέρνο άρωμα, της έφερε να διαλέξει ανάμεσα σε 10 διαφορετικά δείγματα -καθένα εκ των οποίων είχε έναν αριθμό. Επέλεξε το νούμερο πέντε, λέγοντας: «Οπως κάθε χρόνο παρουσιάζω τις κολεξιόν μου την πέμπτη μέρα του πέμπτου μήνα του έτους, έτσι κι αυτό το άρωμα θα κρατήσει ως όνομα τον αριθμό πέντε. Νομίζω πως θα του φέρει γούρι». Είχε δίκιο.
Κάθε ζωντανή γυναίκα θέλει ένα Chanel No5
Στις 5 Μαΐου του 1921, το ατελιέ της οδού Καμπόν, μύριζε την προκλητική και αισθησιακή μυρωδιά του νέου αρώματος. Οι καλεσμένοι της έφυγαν παίρνοντας μαζί ως δώρο ένα μπουκάλι. «Ηταν σαν να κέρδιζες στο λαχείο...» είχε δηλώσει η τότε φίλη της Σανέλ, Μίσια Σερτ.
Η επιτυχία του αρώματος ήταν άμεση και θεαματική!.Δεν αρκούσε στη Σανέλ, η οποία ήθελε να μοιραστεί το νέο άρωμα με ολόκληρο τον κόσμο.
Στις 16 Δεκεμβρίου του 1924, η πρώτη διαφήμιση του Chanel No 5 κάνει την εμφάνισή της στη Νέα Υόρκη. Ηταν μια μικρή τυπωμένη διαφήμιση, που ενημέρωνε πως τα αρώματα της Σανέλ ήταν διαθέσιμα σε πολυκαταστήματα. Αν το άρωμα είχε ήδη χαρακτηριστεί φαινόμενο στην Ευρώπη, η λέξη δεν αρκεί για να περιγράψει αυτό που σηματοδότησε η εμφάνισή του στην Αμερική.
Μετά τον πόλεμο του '40, η Σανέλ σκέφτηκε έναν τρόπο να το διαφημίσει ακόμα περισσότερο, ανακοινώντας πως κάθε Αμερικανός στρατιώτης που βρισκόταν στο Παρίσι, θα μπορούσε να προμηθευτεί δωρεάν ένα μπουκαλάκι με το ποθητό άρωμα για να το κάνει δώρο στη σύντροφό του με την επιστροφή στην πατρίδα. Ατέλειωτες ουρές Αμερικανών περίμεναν υπομονετικά για ώρες προκειμένου να εξασφαλίσουν το πολύτιμο δώρο.
Η προτίμηση της Μέριλιν Μονρόε, όπως ανακοινώθηκε από την ίδια το '54, εκτίναξε το μύθο του στα ύψη. Το Σανέλ Νο 5 έγινε το απόλυτο σύμβολο θηλυκότητας που όλες οι γυναίκες επιθυμούσαν. Τη δεκαετία του '60, το διαφημιστικό σλόγκαν του, έλεγε απλώς την αλήθεια: «Κάθε ζωντανή γυναίκα στον κόσμο αγαπάει το Σανέλ Νο 5».
Η αναγέννηση του θρύλου
Προς το τέλος της δεκαετίας του '60 (αρχές αυτής του '70), το άρωμα κινδύνεψε από την ίδια την εμπορικότητα και μαζική αποδοχή του. Για πρώτη φορά στην ιστορία του άρχισε να θεωρείται ξεπερασμένο. Ο Ζακ Ελέ, διευθυντής των αρωμάτων Σανέλ, ανέλαβε την ανανέωσή του. Ο Ελέ επέλεξε για νέο πρόσωπο του αρώματος μια Γαλλίδα ηθοποιό, με το όνομα Κατρίν Ντενέβ. Η επιστροφή του κλασικού Νο5 στην εποχή της λάμψης του κινηματογράφου, είχε μόλις συντελεστεί. Το «λαϊκό» άρωμα έγινε ξανά το θρυλικό μυστικό των αστέρων, που όλες οι γυναίκες ποθούσαν να αποκτήσουν.
Η Ντενέβ, έδωσε τη θέση της στην Καρόλ Μπουκέ, η οποία στάθηκε το πρόσωπο της Σανέλ την δεκαετία του '90. Το 2003 τη θέση της πήρε η Νικόλ Κίντμαν (αντί της αμοιβής των 3,7 εκατομμυρίων δολαρίων). Στη συνέχεια ήρθε η Αντρέ Τοτού και σήμερα η Λίλι Ρόουζ Ντεπ, η κόρη του Τζόνι Ντεπ.
