Με αφορμή την έκθεση - αφιέρωμα στο έργο του Άντι Γουάρχολ, η οποία λαμβάνει χώρα το Σαββατοκύριακο 4 και 5 Φεβρουαρίου στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, θυμόμαστε μία από τις πιο έντονες στιγμές στη ζωή του σημαντικού εικαστικού.

Πριν πολλές δεκαετίες, ένα αγόρι που μόλις έχει αποφοιτήσει από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο Κάρνεργκι παίρνει την απόφαση να εγκατασταθεί στην πόλη των μεγάλων ευκαιριών, τη Νέα Υόρκη, για να κυνηγήσει μία νέα καριέρα στον χώρο της Τέχνης.

Έχοντας πάντα σαν στόχο το να κερδίσει όσα χρήματα του ήταν απαραίτητα ώστε να είναι τελείως ανεξάρτητος επέλεξε να μπει στον χώρο τον εικαστικών δια μέσου του τομέα της διαφήμισης που είχε πολύ καλύτερα λεφτά. Έτσι ο νεαρός Άντι Γουάρχολ δούλευε άπειρες ώρες σε καθημερινή βάση για λογαριασμό μεγάλων διαφημιστικών εταιριών, ζωγραφίζοντας πολύχρωμες εικόνες διάφορων προϊόντων της αγοράς.

Από εμπορικής άποψης τα πράγματα φαίνεται να πήγαιναν περίφημα όμως ο Γουάρχολ σχετικά γρήγορα άρχισε να έχει τα πρώτα «υπαρξιακά» ζητήματα, αφού η μεγάλη εμπορική του επιτυχία προκάλεσε τον σνομπισμό των καλλιτεχνικών κύκλων. Τότε ήταν που κάποιος φίλος του τού πρότεινε: “Να ζωγραφίσεις κάτι που όλοι βλέπουν κάθε μέρα, που όλοι αναγνωρίζουν. Όπως μια κονσέρβα σούπας”. Την επόμενη μέρα, ο Γουόρχολ αγόρασε από το κοντινό μπακάλι και τις 31 ποικιλίες της σούπας Campbell. Έφτιαξε χρωματιστές διαφάνειες κάθε κονσέρβας, τις πρόβαλε σε μία οθόνη και σχεδίασε τα περιγράμματα. Ζωγράφισε κάθε είδος σούπας σε λευκό μουσαμά.

Οι περίφημες σούπες Campbell.

Με τον θάνατό της Μέριλιν Μονρό το 1963, ο Γουόρχολ πήγε την τεχνική ένα βήμα παραπέρα και δημιούργησε μια σειρά από πορτρέτα της σταρ. Αντί να τα ζωγραφίσει, χρησιμοποίησε μια διαδικασία μεταξοτυπίας, προηγμένη τεχνική ιχνογραφίας που χρησιμοποιείται για T-shirt, η οποία του επέτρεψε να παραγάγει μια σειρά από πανομοιότυπες εικόνες. Έφτιαξε 23 διαφορετικές Μέριλιν, από τη Χρυσή Μέριλιν, μεταξοτυπία σε χρυσό φόντρο, μέχρι το Δίπτυχο Μέριλιν, 200 επαναλήψεις του πορτρέτου σε 4 μ. μουσαμά. Τα πορτρέτα ήταν φόρος τιμής αλλά και κριτική της φήμης. Η επανάληψη έκανε τη γυναίκα καταναλωτικό αγαθό. Η Ποπ Αρτ βρισκόταν παντού και ο Γουόρχολ ήταν ο πιο διάσημος εκπρόσωπό της. Εμφανιζόταν στα πάρτι με μια συνοδεία από ωραίες γυναίκες και γκέι άντρες. Για να παραμείνει στη δημοσιότητα τελειοποίησε την σχέση του με τους παπαράτσι και τους δημοσιογράφους και απολάμβανε να βλέπει το όνομα του πρώτο στις στήλες με τα σκάνδαλα και τα κουτσομπολιά. Στο μεταξύ, δούλεψε πολύ πάνω στην εικόνα του. Έχανε τα μαλλιά του, οπότε φορούσε περούκες, πρώτα ξανθές όπως τα μαλλιά του και έπειτα ασημόχρωμες. Πρόσθεσε γυαλιά με χοντρό σκελετό που τον έκαναν να μοιάζει με κουκουβάγια και ντυνόταν με μαύρα τζην, μαύρα ζιβάγκο ή t-shirt και μαύρα πέτσινα μπουφάν.

Η ζωή στη Factory

Mέσα σε ένα από τα θρυλικά πάρτυ της Φάμπρικας.

Το 1963, ο εξοπλισμός μεταξοτυπίας του Γουόρχολ έπιανε ένα ολόκληρο διαμέρισμα κι έτσι νοίκιασε μία αποθήκη και τη βάφτισε “Factory”. Σε λίγο καιρό, η Factory έγινε ένα μόνιμο πάρτι. Ο Γουόρχολ εθίστηκε στα χάπια, συνέχισε όμως να δουλεύει. Σκηνοθέτησε underground ταινίες και μανατζάρισε το θρυλικό συγκρότημα The Velvet Underground.. Συχνά, γινόταν ανατριχιαστικά κυνικός. Όταν ένας θαμώνας του χώρου, ο Φρέντι Χέρκο, πήδηξε από τον πέμπτο όροφο ενός κτιρίου έχοντας πάρει LSD, ο Γουόρχολ σχολίασε: “Γιατί δεν μου το πε; Θα τον είχαμε κινηματογραφήσει”. Η σκληρότητα όμως, η αποστασιοποίηση του από κάθε μορφής συναίσθημα και η εκμετάλλευση κάθε επίδοξου σταρ που έπεφτε στον δρόμο του σύντομα γέννησε οργή και μίσος. Πολύ μίσος.

Ο Άντι Γουάρχολ στο απόγειο της καριέρας τους, ανάμεσα στις δημιουργίες του στο Factory, φυσικά

«Εγώ πυροβόλησα τον Άντι Γουάρχολ»...

Το 1968, ο Γουόρχολ έκλεισε την αρχική Factory και μετέφερε τις επιχειρήσεις του, αλλά η ζημιά είχε γίνει. Με τόσους οπαδούς να τον κατηγορούν ότι τους κατέστρεψε, κάποιος θα δοκίμαζε να ανταποδώσει. Στις 3 Ιουνίου, η Βάλερι Σολάνας πήγε στο γραφείο του ψάχνοντας για τον Γουόρχολ. Η Σολάνας, που είχε εμφανιστεί σε μια ταινία του, ήταν ριζοσπαστική φεμινίστρια και συστηνόταν ως ιδρύτρια της οργάνωσης S.C.U.M., που σήμαινε Society for Cutting Up Men, δηλαδή “Οργάνωση για τον Διαμελισμό των Αντρών”. Όταν ο Γουόρχολ έφτασε στο γραφείο η Σολάνας βγήκε από το ασανσέρ, έβγαλε ένα όπλο από μία χαρτοσακούλα και τον πυροβόλησε. Ο Γουόρχολ κρύφτηκε κάτω από ένα γραφείο, αλλά μία σφαίρα μπήκε στο δεξί του πλευρό κα βγήκε από τη ράχη του. Ενώ οι υπάλληλοι έτρεχαν να κρυφτούν, η Σολάνας στράφηκε στον ατζέντη του Γουόρχολ, Φρεντ Χιουζ, και στόχευσε στο πρόσωπό του, αλλά το όπλο κόλλησε.

Εξώφυλλο από την εφημερίδα Daily News εκείνης της περιόδου

Στο νοσοκομείο ο Γουόρχολ θεωρήθηκε κλινικά νεκρός, αλλά με την επέμβαση ενός γιατρού τελικά ανάρρωσε. Όμως, η υγεία του δεν ήταν πια η ίδια: για το υπόλοιπο της ζωής του φορούσε κορσέ κι ενίοτε οι πληγές του μάτωναν από την κόπωση. Στο μεταξύ, η Σολάνας παραδόθηκε περήφανα στην αστυνομία. Δήλωσε ένοχη για απόπειρα δολοφονίας και καταδικάστηκε σε τρία χρόνια φυλάκιση. Λες και είχε προαίσθημα Άντι Γουόρχολ Η απόπειρα έκανε τον Γουόρχολ να προσέχει περισσότερο. Έκοψε τις αμφεταμίνες κι άρχισε να τρώει ωμό σκόρδο. Συνέχισε να εμφανίζεται στα πάρτι της Νέας Υόρκης, αλλά συνοδευόταν πλέον από τη Λάιζα Μινέλι, την Μπιάνκα Τζάγκερ, την Νταϊάνα Βρίλαντ, τον Τρούμαν Καπότε και τον σχεδιαστή μόδας Χάλστον. Αντί για τη Factory, σύχναζε στο κλαμπ Studio 54. Το περιοδικό “Interview” που συνίδρυσε το 1969, έκανε θραύση τη δεκαετία του ’70 με ιστορίες για τον “σικ” κόσμο όπου ζούσε ο Γουόρχολ. Για να χρηματοδοτεί την πανάκριβη ζωή του ζωγράφιζε διασημότητες, όπως η Μπριζίτ Μπαρντό και η Νταϊάν φον Βίρστενμπεργκ, για 25.000 δολάρια ανά πορτρέτο. Περί τις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο Γουόρχολ άρχισε να λέει ότι πίστευε στο Θεό και ενίοτε πήγαινε στην εκκλησία. 

O Άντι Γουάρχολ σε μεταγενέσταρα χρόνια, στο Studio 54 παρέα με την Μπιάνκα Τζάγκερ.

Ο θάνατος από επέμβαση ρουτίνας

Όταν οι γιατροί είπαν στον Γουάρχολ ότι χρειάζεται να αφαιρέσει τη χοληδόχο κύστη του, εκείνος αντέδρασε μοιρολατρικά. Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι επρόκειτο περί επέμβασης ρουτίνας, εκείνος πίστευε ότι δεν θα έβγαινε από το νοσοκομείο. Είδε δίκιο. Η επέμβαση δεν είχε επιπλοκές, όμως την επόμενη μέρα ο Γουόρχολ πέθανε. Το νοσοκομείο κατηγορήθηκε για αμέλεια επειδή δεν είχε ελέγξει σωστά την κατάστασή του. Κατά την διάρκεια της κηδεία του ένας φίλος του έβαλε στο φέρετρο ένα τεύχος του Interview κι ένα μπουκάλι “Beautiful” της Estee Lauder....

TAGS