Αν μπαίνεις κι εσύ τακτικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν υπάρχει περίπτωση να μην έχεις παρατηρήσει την μανία που έχει πιάσει τη μεγαλύτερη μερίδα των χρηστών με ένα ολοκαίνουργιο παιχνίδι που φέρει την ονομασία "TenYearsChallenge" και σου ζητάει στην ουσία να κάνεις κάτι πραγματικά απλό. Να βρεις μία φωτογραφία του εαυτού σου δέκα χρόνια πριν, δηλαδή το 2009, και να την βάλεις δίπλα σε μία τωρινή, σε μία προσπάθεια να συγκρίνεις δύο πολύ διαφορετικές πραγματικότητες, τον παλιό με τον νέο, αλλαγμένο εαυτό σου. Δεν ακούγεται σαν κάτι περίεργο ή ύποπτο, έτσι δεν είναι; Μοιάζει περισσότερο με μία ιδέα βασισμένη στην αδιαπραγμάτευτη εσωτερική ανάγκη του κάθε ανθρώπου να τραβάει πάνω του προσοχή. Μία δόση αυτοαναφορικότητας, σχετικά με το πώς έμοιαζε το υπέροχο εγώ μας κάποτε σίγουρα δνε μπορεί να περάσει ανεκμετάλλευτη.
Η δημοσιογράφς Kate O'Neill του αμερικανικού Wired, στάθηκε πάντως εξ'αρχής με καχυποψία απέναντι στη νέο τρελά που έχει κατακλύσει το Facebook, το Twitter και το Instagram. Αρνούμενη με συμμετέχει στο παιχνίδι πόσταρε στο Twitter το παρακάτω tweet:
Προκαλώντας έντονες αντιδράσεις σε όσους εξ'αρχής κατάλαβαν ότι αυτό που υπονοεί είναι πως το 10YearsChallenge μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων όσων αποφασίζουν να το παίξουν.
Προκειμένου να εξηγήσει τη θέση της η O'Neill δημοσίευσε ένα πολύ ενδιαφέρον και κατατοπιστικό κείμενο μέσα από το οποίο αναλύει με επιχειρήματα την θεωρία της γύρω από τους λόγους για τους οποίους το φρέσκο, χαριτωμένο παιχνιδάκι των social media ίσως να μην είναι και τόσο αθώο όσο φαντάζει με μία πρώτη, επιπόλαιη ματιά.
Συγκεκριμένα η O'Neill αναφέρει πως, παρά το γεγονός ότι το Facebook γενικά και ο Μαρκ Ζούκενμπεργκ ειδικά, αρνούνται οποιαδήποτε εμπλοκή στο πώς αυτό το απλό παιχνίδι έγινε viral μέσα σε χρόνο μηδέν, ένας νοήμων άνθρωπος έχει κάθε δικαίωμα να διατηρεί της επιφυλάξης του.
Το μόνο σίγουρο είναι πως μία διαδικασία σαν αυτή οδηγεί άμεσα το γιγάντιο σύστημα του ίντερνετ στο να είναι πιο εύκολα σε θέση να δημιουργήσει ένα τεράσιο, κολοσσιαίο αρχείο «ταυτοποίσης προσώπων" το οποίο μπορεί πολύ εύκολα να χρησιμοποιηθεί για λόγους και με τρόπους που δεν είναι προς όφελος του εκάστοτε ενδιαφερόμενου. Πολλοί σπεύδουν να απαντήσουν σε αυτή τη θεωρία πως ένας κολοσσός όπως το Facebook δεν έχει ανάγκη από τέτοιες διαδικασίες προκειμένου να μας φακελώσει καθώς έχει ήδη τις φωτογραφίες μας διαθέσιμες σε κάθε προφίλ.
Καθώς όμως τα χρόνια περνούν και τα πρόσωπα αλλάζουν γίνεται πολύ πιο σύνθετο για κάποιον να μπορέσει να ταυτοποιήσει με απόλυτη ασφάλεια τη σημερινή μορφή κάποιου με μία παλιά profile picture του 2010. Eπιπλέον, όπως γράφει η O'Neill, οι άνθρωποι που βάζουν στο προφίλ τους εικόνες από κατοικίδια ή από αγαπημένα αντικείμενα αντί για τις δικές τους φωτογραφίες δεν είναι καθόλου λίγοι. Και τότε είναι που το πράγμα περιπλέκεται και η ανάγκη για έναν νέο τρόπο «ταυτοποίησης προσώπων» και κατ'επέκταση προσωπικών δεδομένων μοιάζει πια αναγκαία από ποτέ.
Η δημοσιογράφος του Wired έχει ένα ακόμα πειστικό επιχείρημα σχετικά με το γιατί το TenYearsChallenge πιθανότατα έχει τοποθετηθεί στη ζωές μας προκειμένου να βοηθήσει το διαδίκτυο να μας κατηγοριοποιήσει καλύτερα: όταν ανεβάζουμε μία φωτογραφία στο ίντερνετ αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει τραβηχτεί την ημερομηνία, ούτε καν το έτος, κατά το οποίο έχει ανέβει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κάτι που δημιουργεί ακόμα ένα πρόβλημα στην ταυτοποίηση προσώπων. Μήπως το TenYearsChallenge είναι εδώ για να το λύσει;
Σε κάθε περίπτωση η O'Neill ξεκαθαρίζει πως το να επιθυμεί κάποιος να δημιουργήσει με νόμιμο ή παράνομο τρόπο μία μεγάλη βάση δεδομένων που θα είναι σε θέση να ταυτοποιήσει με ταχύτητα φωτός τον κάθε ένα από εμάς μπορεί να λειτουργήσει και υπέρ της κοινωνίας. Συνήθως, τέτοιοι μηχανισμοί έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμοι σε περιπτώσεις εξαφανισμένων παιδιών που λείπουν χρόνια από τα σπίτια τους και η σημερινή τους εικόνα είναι αρκετά διαφορετική από αυτή που ήταν την ημέρα που εξαφανίστηκαν. Το να συλλέγεις φωτογραφίες πολιτών με σκοπό να τελειοποιήσεις την δημιουργία ενός προγράμματος που θα είναι σε θέση να εντοπίσει ανθρώπους που αγνοούνται για χρόνια από τις οικογένειες τους μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμο και πολύτιμοι. Είναι όμως αυτό το πραγματικό ζητούμενο;
H κατασκευή ενός πανέξυπνου και ανίκητου αλγόριθμου που θα είναι σε θέση να αναγνώρισει τον οποιοδήποτε χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια δεν είναι εδώ μόνο για να λύσει προβλήματα αλλά και για να ξεκινήσει μία ολόκληρη νέα συζήτηση γύρω από την σημασία των προσωπικών δεδομένων και κατά πόσο είναι πολιτικά ορθό κάθε κρατικός μηχανισμός του πλανήτη να είναι ικανός να ταυτοποιήσει τον κάθε ένα από εμάς άνα πάσα στιγμή.
Το Amazon είχε αρχίσει πριν κάποιο καιρό να πουλάει έναν αντίστοιχο αλγόριθμο σε κεντρικό αστυνομικά τμήματα της Αμερικής με το Σωματείο Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων να απαιτεί από την εταιρία να το καταργήσει και να διακόψει κάθε διακίνηση του προς κάθε κατεύθυνση.
Εν κατά κλείδι, η O'Neill υποστηρίζει πως θα έπρεπε να το σκεφτούμε λίγο καλύτερα πριν αποφασίσουμε να καταθέσουμε κι εμείς τη νέα εικόνα του εαυτού μας πλαϊ στην παλιά, όχι μόνο από φόβο μήπως μας «φακελώσουν», αλλά περισσότερο στην προσπάθεια μας να συνεχίσουμε να διεκδικούμε έναν κόσμο όπου η ιδιωτικότητα του καθένας θα παραμείνει ακέραιη και άθικτη παρά την παντοκρατορία της τεχνολογίας.
Ένα παλαιότερο βίντεο σχετικά με τους λόγους που το Facebook ενδιαφέρεται τόσο πολύ για τα προσωπικά μας δεδομένα.
Με πληροφορίες από το Wired.
