ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ WOMAN TOC

«Δεν κάνω καριέρα. Κάνω φιλμ. Έχει διαφορά»: Η σπουδαία Ανιές Βαρντά άφησε ένα σπουδαίο έργο

«Δε βλέπω τον εαυτό μου σαν μια γυναίκα που κάνει φιλμ αλλά σαν μια καινοτόμα film maker που είναι γυναίκα» έλεγε η γιαγιά της Nouvelle Vague.

«Δεν κάνω καριέρα. Κάνω φιλμ. Έχει διαφορά»: Η σπουδαία Ανιές Βαρντά άφησε ένα σπουδαίο έργο

Πέρασαν κιόλας δύο χρόνια από τον θάνατο (29 Μαρτίου 2019) της ίσως σημαντικότερης σκηνοθέτιδας του παγκόσμιου κινηματογράφου, του σπάνιου κοριτσιού, της "γιαγιάς της Nouvelle Vague", της αξιολάτρευτης Ανιές Βαρντά. Μιας δημιουργού που μπήκε στη βιομηχανία του κινηματογράφου για να του δώσει το δικό της αποτύπωμα, με το ανάλαφρο άγγιγμά της, με την επαναστατική και γεμάτη θετική ενέργειά της, του ατρόμητου χαρακτήρα της. Γιατί εκτός από μία σπουδαία σκηνοθέτιδα, η Βαρντά ήταν και μια ξεχωριστή αντισυμβατική προσωπικότητα, μια παλικαρού που δεν υποτάχθηκε ποτέ.

Μία πρωτοπόρα φυσιογνωμία, που αφιερώθηκε στο ντοκιμαντέρ, το οποίο συνέθεσε δεξιοτεχνικά με ετερόκλητα στοιχεία και με τη φωτογραφία, την πρώτη της ενασχόληση, αλλά χαρίζοντάς μας και ορισμένες σπουδαίες ταινίες μυθοπλασίας, με κορυφαία στιγμή την "Κλεό 5 με 7". Ένα, πραγματικά, συγκλονιστικό φιλμ- και μόνο με αυτό δικαίως μπορεί να εισβάλει στον στενό ανδροκρατούμενο κλειστό κύκλο των κορυφαίων σκηνοθετών, σπάζοντας ένα ακόμη στερεότυπο. Όντας μαχητική φεμινίστρια τα κατάφερε περίφημα και όπως έλεγε η ίδια «Δεν είμαι καθόλου θεωρητικός του φεμινισμού, ό,τι έκανα το έκανα με τους δικούς μου όρους κι όχι για να το κάνω σαν άντρας».

Τα κύρια χαρακτηριστικά του πλούσιου κινηματογραφικού της κόσμου ήταν η ελευθερία, το φρέσκο βλέμμα της, οι ανεξάντλητες ιδέες της, κάνοντας το μεγάλο να μοιάζει σεμνό και το μικρό να μεταμορφώνεται σε θείο κι έχοντας πάντα το χάρισμα της περιζήτητης απλότητας στην τέχνη. Αλλά ήταν και η ανατρεπτική της διάθεση, η έμφαση στα εξωτερικά γυρίσματα και στην εξωστρέφεια, τα χρώματα, η χαρά της ζωής, οι αχτίδες φωτός που εξέπεμπε ακόμη και όταν είχε να διαχειριστεί τη μελαγχολία, τις δυσκολίες της ζωής, το βαρύ φορτίο των προσωπικών δραμάτων, την τραγωδία. Κι όμως, μετά από τα πολλά κινηματογραφικά επιτεύγματά της, για το ευρύτερο κοινό παραμένει ως μία ακόμη σκηνοθέτιδα που κάτι του θυμίζει. Κρίμα, όχι για την Ανιές, αλλά για όλους όσοι δεν έχουν γνωρίσει το έργο της, δεν έχουν εισχωρήσει στον κόσμο της, έναν κόσμο που θα ήταν ευχής έργο να είχε κυριαρχήσει απέναντι στη μιζέρια, την αποθέωση της μετριότητας και το κυρίαρχο ρεύμα της ανέφελης ματαιοδοξίας.

Πάντα στις παραλίες

Η Βαρντά, γεννήθηκε στις 30 Μαΐου του 1928, στο Βέλγιο, από Γαλλίδα μάνα και Ρωμιό, Μικρασιάτη πατέρα (Βάρδας), έζησε τα παιδικά της χρόνια στην παραθαλάσσια Σετ, κοντά στο Μονπελιέ, στη Νότια Γαλλία, σε πλοιάριο. Άλλαξε το όνομά της από Αρλέτ σε Ανιές, σπούδασε στη Σορβόνη φιλοσοφία και λογοτεχνία και γρήγορα εντάχθηκε στο κίνημα της "Αριστερής Όχθης", δίπλα στους Αλέν Ρενέ, Μαργκερίτ Ντιράς κ.λπ. Σε ηλικία μόλις 26 ετών, γύρισε το "La Pointe Courte", ένα εξαίσιο δράμα, με την Σίλβια Μονφόρ και τον Φιλίπ Νουαρέ, χωρίς ιδιαίτερη εμπειρία από κινηματογράφο και δηλώνοντας η ίδια λίγο- πολύ άσχετη! Ο Αλέν Ρενέ, που της έκανε το μοντάζ, της είπε ότι το φιλμ θυμίζει Βισκόντι και Αντονιόνι, σαν να έχει βγει από το κύτταρο του νεορεαλισμού. Η πρώτη της μυθοπλασία, ένα δράμα ψυχανάλυσης με ντοκιμαντερίστικη τεχνική ήταν γεγονός, δίνοντας το έναυσμα για κάτι διαφορετικό, ένα σινεμά που δεν μπαίνει σε κανόνες και που αργότερα θα ονομαζόταν το φημισμένο "Νέο Κύμα".

Το 1958 θα γνωριστεί στο Παρίσι με τον Ζακ Ντεμί, έναν γοητευτικό νέο σκηνοθέτη, που μετά από πέντε χρόνια θα γυρίσει τις φημισμένες "Ομπρέλες του Χερβούργου". Θα ζήσουν μαζί και το 1962 θα παντρευτούν και θα μείνουν μαζί μέχρι το θάνατο του Ντεμί το 1990. Θα αποκτήσουν έναν γιο και μια κόρη ...και πολλές ευτυχισμένες στιγμές.

Επτά δεκαετίες φιλμ

Στις επτά δεκαετίες δημιουργίας της, η Βαρντά θα γυρίσει πολλά ντοκιμαντέρ, ακόμη και οδεύοντας προς το τέλος της ζωής της, αλλά και κάποια εξαιρετικά φιλμ μυθοπλασίας. Ιδιαιτέρως συνοπτικά ορισμένα απ’ αυτά είναι:

"Η Ευτυχία" (Le Bonheur). Ένα υπέροχο φιλμ του 1965, για μια αντισυμβατική ερωτική σχέση. Μιλά για τα ερωτικά ήθη μιας εποχής και διερωτάται για το τι είναι ευτυχία, κρατώντας αποστάσεις από τους ήρωες, την εύκολη ηθικολογία, τη φεμινιστική καταγγελία, δίνοντας στην εικόνα -και τι εικόνα- να μιλήσει στην καρδιά του θεατή.

"Αγάπη Λιονταριών (...και Ψέμματα)" (Lions Love (and Lies). Τρεις ηθοποιοί, απολαμβάνουν τη διασημότητά τους αλλά χωρίς να μπορούν να ξεπεράσουν την ανωριμότητά τους, θα βιώσουν με το δικό τους τρόπο τη δολοφονία του Κένεντι.

"Vagabond". Για πολλούς το αριστούργημά της, είναι αυτό το ψυχολογικό θρίλερ, που κέρδισε το 1985 τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία, έχοντας για πρωταγωνίστρια την αξιοθαύμαστη Σαντρίν Μπονέρ, να ερμηνεύει μία γυναίκα χωρίς παρελθόν, που ζει με απόλυτη ελευθερία στα όρια της πολιτισμένης κοινωνίας και μόνο για τον εαυτό της.

"Jane B. par Agnès V". Με ύφος ντοκιμαντέρ, αλλά όχι ακριβώς, η Βαρντά σκηνοθετεί το 1988 την Τζέιν Μπίρκιν, ως μία 40άρα που έχει φοβίες για την ηλικία της, τουμπάροντας τα στερεότυπα και αναδεικνύοντας τα 40 χρόνια ως την ωραιότερη ηλικία για μία πραγματικά γοητευτική γυναίκα. Λίγους μήνες πριν, η Βαρντά είχε γυρίσει πάλι με την Μπίρκιν το γνωστό, για την πικάντικη θεματολογία του, "Κουνγκ-Φου Μάστερ".

"Οι Παραλίες της Ζωής Μου" (Les Plages d’Agnès). Σε ηλικία 80 χρόνων και με την ανεμελιά μιας γυναίκας που δεν υπήρξε ποτέ σοβαροφανής ή ματαιόδοξη, η Βαρντά ξεφυλλίζει το ημερολόγιο των νεανικών της αναμνήσεων μέσα από μία σειρά από εμπνευσμένα ευρήματα και με μία οικειότητα που απολαμβάνει ο θεατής.

"Πρόσωπα και Ιστορίες" (Faces, Places). Ένα αυτοβιογραφικό κολάζ ανθρώπινης μνήμης του 2017, δύο χρόνια πριν το θάνατό της, με τις μορφές καθημερινών ανθρώπων να μετατρέπονται σε γιγάντιες αφίσες σε όλη τη Γαλλία. Απλώς υπέροχο.

Αχ, αυτή η Κλοέ...

Όμως υπάρχει και το αριστούργημα της ζωής της, η συγκλονιστική, συγκινητική Κλεό. Ναι, "Η Κλεό, 5 με 7", με την σχεδόν άγνωστη αλλά εκπληκτική Κορίν Μαρσάντ, μία ανακάλυψη απαράμιλλης γοητείας από την Ανιές. Ένα δραματικό φιλμ, σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, που θα συγκλονίσει και θα χαρίσει στον παγκόσμιο κινηματογράφο ένα από τα καλύτερα φινάλε με την αισιοδοξία όχι για την τύχη της ηρωίδας ακριβώς, αλλά για την ανθρωπότητα. Δίχως περιστροφές: Μια ταινία που πρέπει να δείτε οπωσδήποτε.

Η Ανιές Βαρντά θα μας αφήσει μία τεράστια κληρονομιά. Είναι οι ταινίες της, είναι ο τρόπος που έβλεπε τη ζωή. Είναι μία πεφωτισμένη μαργαρίτα, οι μαγικές ακρογιαλιές, είναι η χαρά της ζωής που δεν μπαίνει σε καλούπια...

Δείτε ένα βίντεο:

Πηγή: Χάρης Αναγνωστάκης / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Φωτό: ίνσταγκραμ

Ακολουθήστε το WomanToc στο Instagram

Read Next

06 Μαϊ 2024

Σπάνια ασθένεια: Το 9χρονο παιδί που δε νιώθει πόνο

Και παρόλο που η κατάσταση του μπορεί να ακούγεται σαν υπερδύναμη, στην πραγματικότητα, η πάθηση αυτή κάνει το αγόρι πιο ευάλωτο σε τραύματα.

06 Μαϊ 2024

"Πέρα από τη σαρκική επιθυμία": Ρίτα Χέιγουορθ και Όρσον Γουέλς, μια σχέση αχαλίνωτου πάθους και μίσους

Το "παιδί θαύμα" ήταν ύποπτος για την άγρια δολοφονία της ηθοποιού Μαύρης Ντάλιας. Λάτρευε τις γυναίκες και το φαγητό.

Περισσότερα από

Stories

06 Μαϊ 2024

Πού έκαναν Ανάσταση οι μεγάλοι αστέρες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου;

Σπάνιο ντοκουμέντο με πρωταγωνιστές του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης στις αρχές της δεκαετίας του 70 από το αρχείο της ΕΡΤ.

06 Μαϊ 2024

Η πρώτη γυναίκα στον κόσμο που απέδειξε πως μπορείς να είσαι σέξι μέσα σε κουστούμι

Όταν η Μάρλεν Ντίτριχ ανέτρεψε μέσα σε μία στιγμή όλα όσα ξέραμε για τη μόδα.

05 Μαϊ 2024

Η Άννα Παναγιωτοπούλου της ιστορικής Λιλιπούπολης των παιδικών μας χρόνων

Λίγοι γνωρίζουν την συνεργασία της Άννα Παναγιωτοπούλου με την ιστορική Λιλιπούπολη, το βαθύτατα δημοκρατικό, (αν και παιδικό) έργο, του Μάνου Χατζιδάκι στο Γ' Πρόγραμμα.

05 Μαϊ 2024

35 χρόνια πριν: Μαρινέλλα - Σταμάτης Φασουλής φίλοι για πάντα

Οι δύο καλλιτέχνες μετρούν μια μακροχρόνια φιλία και εδώ τους παρακολουθούμε σε έναν διαφορετικό διάλογο

05 Μαϊ 2024

Η μοναδική Ρένα Βλαχοπούλου δίνει τις δικές της ευχές για το Πάσχα

Η Ρένα Βλαχοπούλου δίνει τις δικές της ευχές για το Πάσχα το μακρινό 1992.

05 Μαϊ 2024

Λεωνίδιο: Το φαντασμαγορικό έθιμο της Ανάστασης, τα 600 φωτισμένα αερόστατα στο νυχτερινό ουρανό

Η μικρή όμορφη και γραφική πρωτεύουσα της Τσακωνιάς μετατρέπεται σ΄ένα γιγάντιο σκηνικό θεάματος, ήχου και φωτός.

04 Μαϊ 2024

Άννα Παναγιωτοπούλου: Μια σπάνια συνέντευξη της σπουδαίας ηθοποιού το 2001

Όταν η Έλενα Ακρίτα φιλοξένησε το 2001 στην εκπομπή "Φώτα Πορείας" την Άννα Παναγιωτοπούλου. Την ηθοποιό που όλοι λατρέψαμες και έφυγε σαν σήμερα από την ζωή.

04 Μαϊ 2024

"Πού πας ωρέ τσατσαμίνι μου;" Ένα νοερό πασχαλινό ταξίδι στην "Κοντέσα του Ιονίου"

Ένας Κερκυραίος θυμάται την βαθιά παραδοσιακή, ορθόδοξη, καθολική, ειδωλολατρική, βενετσιάνικη και τόσο ταπεραμεντόζα Λαμπρή του νησιού του.

04 Μαϊ 2024

Πάσχα: Τα έθιμα της Ζακύνθου

Από την επτανησιακή πολυφωνική εκκλησιαστική μουσική ως την Ανάσταση με τον Εσταυρωμένο και την εικόνα της της Mater Dolorosa.